YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) Organik Kimyaya Giriş & Hidrokarbonlar #2

1. $sp^2$ hibritleşmesi yapan karbon atomu 3 tane doğrultuya sahiptir ve düzlem üçgen geometrisine aittir. 2. Yapısında $1$ adet pi bağ ($\pi$) ve $3$ adet sigma bağı ($\sigma$) bulunur. Sonuç: B şıkkı.

1. Yapı izomerleri aynı kapalı formüle sahip fakat atomların bağlanma düzeni (yapısı) farklı olan bileşiklerdir. 2. Bütan ($C_4H_{10}$) ile 2-metilpropan (izobütan) kapalı formülleri aynı ($C_4H_{10}$) fakat yapıları farklı olan izomerlerdir. Sonuç: A şıkkı.

1. Alkanlar doymuş hidrokarbonlardır ($C_nF_{2n+2}$). Apolar moleküller oldukları için suda çözünmezler (apolar çözücülerde çözünürler). 2. D seçeneğinde 'Suda iyi çözünürler' ifadesi yanlıştır, su polar bir çözücüdür. Sonuç: D şıkkı.

1. Eten ($CH_2=CH_2$) yapısında ikili bağ içerdiği için her iki karbon atomu da $sp^2$ hibritleşmesi yapmıştır. 2. Geometrisi düzlem üçgendir. Sonuç: C şıkkı.

1. Asetilen ($HC \equiv CH$) yapısında üçlü bağ içerir. Karbon atomları $sp$ hibritleşmesi yapmıştır ve molekül doğrusaldır ($180^{\circ}$). Tollens ayıracı ile gümüş çökeleği verir (uç alkindir). 2. D seçeneğinde 'Apör yapılı değildir' veya benzeri bir çeldirici yerine alkenler gibi katılma tepkimesi vermez denilebilir; ancak asetilen katılma tepkimesi verir. Seçeneği kontrol edelim: 'Amonyaklı $AgNO_3$ çözeltisi ile beyaz çökelek oluşturmaz' ifadesi yanlıştır, oluşturur. Sonuç: B şıkkı.

1. En uzun karbon zinciri seçilir ($5$ karbonlu pentan zinciri). 2. Dalların numaralandırılması uçtan başlanır: $2,3$-dimetilpentan. Sonuç: C şıkkı.

1. Cis-trans izomerisi için çift bağ oluşturan karbon atomlarının her birine bağlı iki farklı grup olmalıdır. 2. 2-büten ($CH_3-CH=CH-CH_3$) bileşiğinde ikili bağ karbonlarının her birinde farklı gruplar ($-H$ ve $-\text{CH}_3$) olduğundan cis ve trans izomerleri vardır. Sonuç: A şıkkı.

1. Aromatik bileşikler halkalı yapıda, konjuge çift bağ içeren ve Hückel kuralına ($4n+2$ pi elektronu) uyan bileşiklerdir (Örn: Benzen). 2. Alifatik hidrokarbonlar gibi kolayca katılma tepkimesi vermezler, genellikle yer değiştirme (substitüsyon) tepkimesi verirler. 3. D seçeneğinde 'Kolaylıkla katılma tepkimesi verirler' ifadesi yanlıştır. Sonuç: D şıkkı.

1. Markovnikov kuralına göre simetrik olmayan alkenlere polar maddeler katılırken hidrojeni zengin olan karbona hidrojen, diğerine hidroksil ($-\text{OH}$) grubu bağlanır. 2. Propene su katıldığında 2-propanol (izopropil alkol) ana ürün olarak oluşur. Sonuç: B şıkkı.

1. Alkoller: $-\text{OH}$ (Hidroksil) 2. Eterler: $-\text{O}-$ (Alkoksi/Eter) 3. Aldehitler: $-\text{CHO}$ (Karbonil) 4. Karboksilik asitler: $-\text{COOH}$ (Karboksil) 5. Ketonlar için $-\text{OH}$ yazılmışsa yanlıştır (Ketonlarda karbonil grubu $-\text{C}=O$ bulunur ve iki alkil grubu arasında yer alır). Sonuç: E şıkkı.

1. Propin molekül yapısı: $H-C\equiv C-CH_3$. 2. Toplam karbon sayısı $3$, hidrojen sayısı $4$'tür. Toplam atom sayısı $7$ olup doğrusal veya açık yapıda toplam sigma bağı sayısı atom sayısından $1$ eksiktir ($7 - 1 = 6$ sigma bağı). 3. Üçlü bağın içinde $2$ tane pi bağı bulunur. 4. Buna göre $6$ sigma ve $2$ pi bağı vardır. Sonuç: C şıkkı.

1. $C_nH_{2n}$ genel formülü halkalı alkanlar (sikloalkanlar) veya alkenler için geçerlidir. 2. Tek bir halka içeren sikloalkanlar veya bir adet ikili bağ içeren alkenler bu formüle uyar. Sonuç: A şıkkı.

1. Organik bileşiklerin erime ve kaynama noktaları genellikle düşüktür, yanıcıdırlar, kovalent bağlıdırlar ve suda çözünmezler (apolandırlar). 2. D seçeneğinde 'Suda genellikle iyi çözünürler ve iyonik yapıudadırlar' denilmesi yanlıştır, organik bileşikler kovalent bağlıdır ve genellikle suda çözünmezler. Sonuç: D şıkkı.

1. Propandan bir hidrojen çıkarsa $C_3H_7$ formüllü propil grubu oluşur. Uç karbonundan çıkarsa n-propil, ortadaki karbondan çıkarsa izopropil oluşur. Sonuç: B şıkkı.

1. Ham petrol kaynama noktaları farkına dayalı olarak ayrımsal (frakte ederek) damıtma yöntemiyle bileşenlerine ayrılır. Sonuç: C şıkkı.

1. Benzen halkasındaki pi bağları yerinde durmaz, rezonans nedeniyle tüm halka boyunca delokalize olur ve bu durum karbon-karbon bağ uzunluklarının özdeş olmasını sağlar. Sonuç: A şıkkı.

1. Alkenler ikili bağ içerdiği için halojenlerle ($Br_2$) katılma tepkimesi verirler ve bromun rengini deşarj ederler (giderirler). Sonuç: B şıkkı.

1. Uç alkinlerde (1-alkinler) üçlü bağ karbonuna bağlı asidik hidroklorik/hidrojen atomu bulunur. Bunlar amonyaklı gümüş nitrat ($AgNO_3$ / Tollens) veya bakır(I) çökeltisi ile beyaz/kırmızı çökelek oluştururlar. İç alkinler bu tepkimeyi vermez. Sonuç: D şıkkı.

1. $sp$ hibritleşmesi: Doğrusal ($180^{\circ}$) 2. $sp^2$ hibritleşmesi: Düzlem üçgen ($120^{\circ}$) 3. $sp^3$ hibritleşmesi: Düzgün dörtyüzlü ($109.5^{\circ}$) Sonuç: E şıkkı.

1. Hidrokarbonlar (alkanlar, alkenler, alkinler, aromatikler) tamamen apolar yapılı moleküllerdir ve su molekülleriyle hidrojen bağı oluşturamazlar. Bu nedenle tüm hidrokarbonlar suda çözünmez. 2. Seçeneklerdeki hidrokarbonlar veya türevleri incelendiğinde, hidrokarbonların hiçbiri suda çözünmez. Sonuç: E şıkkı.