DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
yks DENEMESİ• 2026 Müfredatı

YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası #1

Ders: TarihSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası
Soru 1 / 20
İlk ve Orta Çağlarda Orta Asya'da bozkır kültürünü benimseyen Türk topluluklarının temel geçim kaynağının hayvancılık olması, aşağıdakilerden hangisi üzerinde doğrudan belirleyici bir rol oynamıştır?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
YKS Müfredat ve Çözüm Rehberi

TYT (Temel Yeterlilik Testi) İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası #1 – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 YKS Tarih müfredatı kapsamında İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: B
İlk ve Orta Çağlarda Orta Asya'da bozkır kültürünü benimseyen Türk topluluklarının temel geçim kaynağının hayvancılık olması, aşağıdakilerden hangisi üzerinde doğrudan belirleyici bir rol oynamıştır?
A
Kalıcı taştan saraylar ve mabetler inşa edilmesinde
B
Konar-göçer bir yaşam tarzının benimsenmesinde
C
Hukuk kurallarının tamamen yazılı hale getirilmesinde
D
Tarım ürünlerinde dışa bağımlılığın tamamen bitmesinde
E
Teokratik monarşi sisteminin kurulmasında
Adım Adım Çözüm Analizi:
Hayvancılığa dayalı bozkır kültürü, sürekli otlak arama zorunluluğundan dolayı göçebe (konar-göçer) bir yaşam tarzının benimsenmesini zorunlu kılmıştır. Sonuç: B şıkkı.
#2

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: C
Eski Türk devletlerinde 'kut' anlayışı gereğince ülkenin kağanın kanından olan tüm erkek üyelerin ortak malı sayılması, aşağıdakilerden hangisinin en önemli gerekçesini oluşturmuştur?
A
Merkeziyetçi imparatorlukların uzun ömürlü olmasının
B
Halkın yönetime doğrudan katılımının sağlanmasının
C
Taht kavgalarının yaşanması ve devletlerin kısa ömürlü olmasının
D
Ordu-millet anlayışının tamamen terk edilmesinin
E
Yazılı hukuk kurallarının evrenselleşmesinin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kut anlayışı ve veraset sistemindeki bu belirsizlik, taht kavgalarının çıkmasına ve buna bağlı olarak Türk devletlerinin kısa sürede parçalanmasına zemin hazırlamıştır. Sonuç: C şıkkı.
#3

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: A
İslamiyet öncesi Türk sanatında taşınabilir eşyaların (halı, kilim, kemer tokaları, silah kılıfları vb.) üzerine hayvan üslubunun hâkim olduğu motiflerin işlenmesinde, aşağıdaki unsurlardan hangisi temel etken olmuştur?
A
Konar-göçer yaşam tarzı ve hayvancılık faaliyetleri
B
Yerleşik hayata geçişle birlikte tapınak mimarisinin gelişmesi
C
Denizcilik faaliyetlerinin ticaret yollarını kontrol etmesi
D
Tek tanrılı dinlerin sanat üzerindeki baskısı
E
Şehir devletleri arası merkeziyetçi yapılar
Adım Adım Çözüm Analizi:
Göçebe yaşam tarzı nedeniyle eserlerin taşınabilir malzemelerden yapılması ve hayatın merkezinde hayvanların (at, av hayvanları vb.) yer alması hayvan üslubunun gelişmesini sağlamıştır. Sonuç: A şıkkı.
#4

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: D
Asya Hun Hükümdarı Mete Han'ın ülkeyi doğu-batı olarak ikili teşkilat sistemiyle yönetmesi ve Çin'i vergiye bağladığı halde Türk topluluklarının asimile olmasını engellemek için Çin topraklarına yerleşmeyip sadece vergi almakla yetinmesi, aşağıdakilerden hangisini amaçladığını gösterir?
A
Çin kültürünü benimsediklerinin kanıtlanmasını
B
Çin ile ekonomik ilişkilerin tamamen kesilmesini
C
Merkezi otoritenin zayıflatılarak boylar federasyonuna dönülmesini
D
Türk ulusal kimliğinin ve kültürünün korunmasını
E
Yerleşik hayata geçişin hızlandırılmasını
Adım Adım Çözüm Analizi:
Mete Han'ın Çin'e yerleşmeyip vergi almakla yetinmesi, kalabalık Çin nüfusu arasında Türklerin ulusal kimliğini, kültürünü ve benliğini kaybetmesini (asimilasyonu) önleme isteğinden kaynaklanır. Sonuç: D şıkkı.
#5

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: E
Eski Türklerde yazısız hukuk kuralları olan 'töre'nin hakan dahil herkes tarafından uyulması gereken bağlayıcı kurallar bütünü olması, aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A
Teokratik mutlakiyet rejiminin uygulandığının
B
Sadece yabancı kanunlardan esinlenildiğinin
C
Hükümdarın yetkilerinin hiçbir sınırının olmadığının
D
Sınıflı toplum yapısının kesin çizgilerle ayrıldığının
E
Hukukun üstünlüğü ilkesinin benimsendiğinin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Törenin hakan da dahil olmak üzere toplumun tüm kesimleri için bağlayıcı olması, Türklerde hukuk üstünlüğünün ve kanun önünde eşitlik anlayışının erken dönemlerden beri var olduğunun göstergesidir. Sonuç: E şıkkı.
#6

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: B
Kavimler Göçü'nün sonucunda Roma İmparatorluğu'nun Doğu ve Batı olarak ikiye ayrılması ve Avrupa'nın siyasi haritasının kökten değişmesi, Türk tarihinin hangi özelliğini doğrudan kanıtlar?
A
Yalnızca Asya kıtasında faaliyet gösterdiklerini
B
Dünya tarihinin akışını doğrudan etkilediklerini
C
Yerleşik hayata ilk geçen Türk toplumu olduklarını
D
Hristiyanlığı resmi din olarak benimsediklerini
E
Demokratik seçim sistemini uyguladıklarını
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kavimler Göçü, Türklerin dünya tarihinin akışını ve Avrupa'nın demografik ile siyasi yapısını doğrudan etkileyen evrensel çapta olaylara yön verdiğini gösterir. Sonuç: B şıkkı.
#7

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: A
I. Göktürk Devleti'nin kurucusu Bumin Kağan'ın Juan-Juan (Apar) Devleti'ne son vererek Ötüken merkezli bağımsız bir devlet kurması, Türk tarihi bakımından hangi gelişmenin göstergesidir?
A
Türklerin bağımsızlıklarına düşkün olduğunun ve devlet kurma teşkilatçılığının
B
Yerleşik hayata geçilerek tarım ekonomisine ağırlık verildiğinin
C
İslamiyet'in Türkler arasında hızla yayılmaya başladığının
D
Çin ile siyasi ve kültürel bağların tamamen koparıldığının
E
Hanedan sisteminin kaldırılarak cumhuriyete geçildiğinin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Bumin Kağan'ın Avar (Juan-Juan) egemenliğine son vererek Ötüken merkezli yeni bir devlet kurması, Türklerin başka bir devletin hakimiyetinden kurtulup kendi bağımsız siyasi egemenliklerini yeniden tesis ettiklerini kanıtlar. Sonuç: A şıkkı.
#8

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: C
Uygurların Maniheizm dinini benimsemelerinin ardından yerleşik hayata geçerek tarım yapmaya, şehirler kurmaya ve tapınaklar inşa etmeye başlamaları, Türk yaşam tarzında hangi köklü değişime yol açmıştır?
A
Askeri disiplinin ve savaşçı yeteneklerin artmasına
B
Boylar federasyonu yapısının daha da güçlenmesine
C
Konar-göçer yaşam tarzından yerleşik hayata geçilmesine
D
Göçebe hayvancılığın ekonomik olarak zirve yapmasına
E
Orhun alfabesinin kullanımının zorunlu hale gelmesine
Adım Adım Çözüm Analizi:
Maniheizm'in etkisiyle et yemenin yasak olması ve tapınak kültürü, Uygurların konar-göçer yaşam tarzından vazgeçip yerleşik hayata ve tarım toplumuna dönüşmesine neden olmuştur. Sonuç: C şıkkı.
#9

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: B
İslamiyet öncesi Türklerde ölümden sonraki hayata (ahiret inancı) duyulan inancın bir göstergesi olarak kurgan adı verilen mezarlara ölülerin kişisel eşyaları, silahları ve atlarıyla birlikte gömülmesi, hangi bilim dalının Türk tarihini aydınlatmasında en büyük kolaylığı sağlamıştır?
A
Numismatik
B
Arkeoloji
C
Epigrafi
D
Kronoloji
E
Heraldik
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kurgan adı verilen mezarlara eşyalarla gömme adeti, mezar kazılarıyla ortaya çıkarılan maddi kalıntıların incelenmesini sağladığından Arkeoloji biliminin Türk tarihini aydınlatmasını kolaylaştırmıştır. Sonuç: B şıkkı.
#10

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: D
İlk Türk devletlerinde ekonominin temelini oluşturan hayvancılığın yanı sıra komşu devletlerle (özellikle Çin ile) yapılan ipek ticareti, aşağıdakilerden hangisinin gelişimini doğrudan etkilemiştir?
A
Demokratik meclislerin yetkilerinin artmasını
B
Denizaşırı sömürge imparatorlukları kurulmasını
C
Hukuk kurallarının tamamen dini esaslara dayanmasını
D
Ticaret yollarına hakim olma mücadelesini ve dış politikayı
E
Ordu-millet anlayışının tamamen ortadan kalkmasını
Adım Adım Çözüm Analizi:
Komşu devletlerle yapılan ticari ilişkiler, 'İpek Yolu' gibi önemli ticaret yollarının denetimi için mücadeleleri ve siyasi-askeri ilişkileri doğrudan etkilemiştir. Sonuç: D şıkkı.
#11

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: A
Orhun Kitabeleri'nde Bilge Kağan'ın halkına hitaben yaptığı konuşmalarda 'Türk milleti, aç ne bilsen tok sırtın sırtsın, tok olunca açlığı düşünmezsin' diyerek uyarılarda bulunması ve devlete bağlılığın önemini vurgulaması, Türk edebiyat ve tarih yazıcılığı açısından hangi niteliği taşır?
A
Siyasetname ve hitabet türünün ilk örneklerinden olması
B
Yalnızca dini kuralları içeren ilmihaller olması
C
Yabancı alfabelerle yazılmış ilk edebi şiirler olması
D
Sadece ekonomik sözleşmeleri barındırması
E
Komşu devletlerin resmi yıllıklarından alınmış olması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Orhun Kitabeleri (Göktürk Yazıtları), Türk tarihinin yazılı ilk belgeleri olmasının yanı sıra devlet ile millet arasındaki karşılıklı sorumlulukları anlatan ilk siyasetname ve hitabet örneği olma özelliği taşır. Sonuç: A şıkkı.
#12

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: C
Avrupa'da kurulan Avrupa Hun Devleti'nin Atilla döneminde Doğu Roma (Bizans) ve Batı Roma imparatorlukları üzerine seferler düzenleyerek onları vergiye bağlaması, aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A
Roma'nın siyasi üstünlüğünü kabul ettiklerinin
B
Avrupa'da Türk nüfusun azınlıkta kaldığının
C
Avrupa siyasetine yön veren güçlü bir askeri güce ulaşıldığının
D
Hristiyanlık dininin resmi din olarak kabul edildiğinin
E
Yerleşik tarım düzenine tamamen geçildiğinin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Avrupa'nın iki büyük gücünün Hunlar karşısında vergiye bağlanması, Avrupa Hunlarının askeri ve siyasi üstünlük kurarak Roma üzerinde hegemonya sağladığını kanıtlar. Sonuç: C şıkkı.
#13

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: E
Eski Türklerde eli silah tutan her Türk vatandaşının asker sayılması anlamına gelen 'ordu-millet' anlayışının benimsenmesinde, aşağıdaki faktörlerden hangisinin payı en fazladır?
A
Düzenli ücretli askerlik sistemine geçilmesi
B
Deniz aşırı seferlerin temel askeri strateji olması
C
Zorunlu askerlik süresinin kanunlarla sınırlandırılması
D
Sadece soylu ailelerin orduya komuta etmesi
E
Coğrafi koşullar ve dış tehditler karşısında sürekli savunma zorunluluğu
Adım Adım Çözüm Analizi:
Göçebe yaşam tarzı, sert doğa koşulları ve çevrelerindeki diğer devletlerin saldırılarına karşı her an hazırlıklı olma zorunluluğu ordu-millet anlayışının doğmasında en büyük etkendir. Sonuç: E şıkkı.
#14

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: B
İslamiyet öncesi Türk devletlerinde kurultay (toy / kenes) adı verilen mecliste kağanın kararlarının yanı sıra ülke meselelerinin tartışılması, hatunun da meclise katılması ve elçilerin kabul edilmesi, aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A
Halkın doğrudan genel oyla oy kullandığı bir demokrasi rejiminin varlığının
B
Devlet yönetiminde istişare (danışma) geleneğinin ve kadının toplumsal yerinin öneminin
C
Meclisin kanun koyma yetkisinde kağandan üstün olduğunun
D
Hükümdar seçiminin tamamen halk tarafından yapıldığının
E
Teokratik devlet yapısının bütün kararlara hakim olduğunun
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kurultayda devlet işlerinin görüşülmesi ve hatunun yetkileri, Türklerde mutlak ve baskıcı bir despotizmin olmadığını, aksine istişareye dayalı bir yönetim geleneğinin bulunduğunu gösterir. Sonuç: B şıkkı.
#15

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: D
Hazarların IX. yüzyılda Musevilik dinini resmi olarak benimsemeleri ve yöneticilerinin bu dini seçmesine rağmen ülkede farklı inançlara (İslam, Hristiyanlık, Musevilik) hoşgörüyle yaklaşmaları, aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?
A
Hazar ülkesinde tek bir dinin mutlak baskı kurduğunu
B
Türklerin tümünün Musevilik inancına katıldığını
C
Hazarların ticaretten tamamen vazgeçtiğini
D
Farklı inançlara hoşgörüyle yaklaşan barışçıl bir ticaret ortamı oluşturulduğunu
E
Devletin kısa sürede yıkılmasına din değişikliğinin yol açtığını
Adım Adım Çözüm Analizi:
Hazarların farklı inançlara hoşgörülü yaklaşması ve adil bir yönetim kurması, ticari hayatın canlılığını korumak ve barış ortamını sağlamak amacıyla dinî hoşgörünün benimsendiğini gösterir. Sonuç: D şıkkı.
#16

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: A
Eski Türk toplum yapısında oguş (aile), uruğ (aileler birliği), boy (uruğlar birliği), bodun (boylar birliği) ve el/il (devlet) şeklinde kademeli bir teşkilatlanmanın bulunması, aşağıdakilerden hangisinin daha kolay sağlanmasında etkili olmuştur?
A
Milli birlik, beraberlik ve teşkilatlanmanın güçlü tutulmasının
B
Sınıflı toplum yapısının kanunlarla güvence altına alınmasının
C
Merkeziyetçi mutlak krallıkların kurulmasının
D
Yerleşik mimarinin ve şehir planlamasının gelişmesinin
E
Yabancı kültürlerin etkisine girerek benliğin kaybedilmesinin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Toplumsal yapının aileden devlete doğru sağlam bağlarla örülmesi, milli birlik ve beraberliğin korunmasını, toplumsal dayanışmanın güçlü olmasını ve devletin teşkilatlanmasını kolaylaştırmıştır. Sonuç: A şıkkı.
#17

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: C
Hem Asya'da hem de Avrupa'da devlet kurarak İstanbul'u kuşatan ilk Türk topluluğu olan Avarların, Slav topluluklarını askeri ve idari teşkilatlanma alanında etkilemeleri aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?
A
Avarların tamamen asimile olduğunun
B
Slavların Türk kültürünü tamamen benimsediğinin
C
Türklerin teşkilatçı ve devlet kurucu özellikleriyle çevre kültürleri etkilediğinin
D
İstanbul'un fethedilerek Bizans'a son verildiğinin
E
Avrupa'da yerleşik tarım düzeninin sona erdiğinin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Avarların Slavları askeri ve idari alanda etkilemesi, Türklerin teşkilatçı özelliklerinin başka milletlerin devletleşme süreçlerine yön verdiğini gösterir. Sonuç: C şıkkı.
#18

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: B
İslamiyet öncesi Türklerde kağanın görevleri arasında halkı doyurmak, çıplakları giydirmek, fakirleri zenginleştirmek ve sosyal adaleti sağlamak yer alırdı. Bu anlayış Türk devletlerinde hangi kavramla ifade edilmiştir?
A
Otokratik mutlakiyet
B
Sosyal devlet anlayışı
C
Feodal derebeylik sistemi
D
Teokratik saltanat
E
Kolonyal emperyalizm
Adım Adım Çözüm Analizi:
Halkın refahını sağlamak, açları doyurmak ve sosyal adaleti gözetmek Türk devlet felsefesindeki 'sosyal devlet' anlayışının (alplik ve adalet) temelini oluşturur. Sonuç: B şıkkı.
#19

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: E
İslamiyet öncesi Türk inancında gök tanrı inancının yanı sıra evrende iyilik ve kötülük mücadelesinin varlığına inanılması ve doğa güçlerine saygı duyulması, hangi inanç sisteminin izlerini taşır?
A
Maniheizm
B
Budizm
C
Musevilik
D
Hristiyanlık
E
Gök Tanrı ve Şamanizm
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tabiat kuvvetlerine inanma, ruhlar ve iyilik-kötülük dengesi eski Türklerin ana inanç sistemi olan 'Şamanizm' (Kamlık) ve Gök Tanrı inancının birleşiminden oluşur. Sonuç: E şıkkı.
#20

Tarih • İlk ve Orta Çağlarda Türk Dünyası

Doğru Cevap: D
Emevilerin Orta Asya'yı ele geçirme politikalarına karşı Türgişlerin Bagatarkan önderliğinde yürüttükleri başarılı mücadeleler, aşağıdakilerden hangisi üzerinde doğrudan etkili olmuştur?
A
Orta Asya'nın tamamen Arap kültürü altına girmesinde
B
Türgişlerin yerleşik hayata geçerek imparatorluk kurmasında
C
Çin'in Orta Asya'yı tamamen ele geçirmesinde
D
İslamiyet'in Orta Asya'da hızla yayılmasının bir süre engellenmesinde
E
Türklerin göçebe yaşamı tamamen bırakmasında
Adım Adım Çözüm Analizi:
Türgişlerin Emevi ordularına karşı Maveraünnehir bölgesini savunması, İslamiyet'in Orta Asya'da hızla yayılmasını bir süre engellemiş ve bölgenin Türklaşma sürecini korumuştur. Sonuç: D şıkkı.

İlgili YKS Tarih Testleri

Tümünü Gör