EHLIYET 2 Ekim 2026 İlk Yardım Sınav Denemesi

Doğru cevap A'dır. Şok durumunda periferik damarlardaki kan basıncı düşer ve beyin başta olmak üzere hayati organlara giden oksijenli kan miktarı kritik seviyeye iner. Yaralının sırtüstü yatırılıp bacaklarının yaklaşık 30 cm yükseltilmesi, yer çekimi yardımıyla bacaklardaki toplardamar kanının kalbe, beyne ve merkezi yaşamsal organlara dönmesini destekler. B şıkkı yanlıştır; solunumu rahatlatmak için yarı oturuş pozisyonu verilir. C şıkkı yanlıştır; omurga travması şüphesinde ayaklar yükseltilmez, düz yatırılır. D şıkkı yanlıştır; bu pozisyonun sindirimle bir ilgisi yoktur.

Doğru cevap C'dir. Rentek manevrası, araç içindeki yaralının baş-boyun-gövde (omurilik) ekseni bozulmadan, vücudu bükülmeden veya burkulmadan tek parça halinde dışarı çekilmesini sağlar. Böylece omurilik hasarı ve buna bağlı kalıcı felç riski önlenir. A şıkkı yanlıştır; kırık çıkık tespiti araç dışında güvenli alanda yapılır. B şıkkı yanlıştır; turnike kanamayı durdurmak için kullanılan farklı bir sargı tekniğidir. D şıkkı yanlıştır; bilincin açılması acil tahliye manevrasının doğrudan hedefi değildir.

Doğru cevap B'dir. Bilinci kapalı kişide kaslar gevşer. Sırtüstü yatan hastada dil kökü geriye kayarak soluk borusunu kapatabilir veya istemsiz kusma halinde mide içeriği nefes borusuna kaçarak aspirasyona (boğulmaya) neden olabilir. Koma pozisyonu, dilin soluk borusunu tıkamasını önlemek ve ağızdaki sıvıların dışarı serbestçe akmasını sağlayarak hava yolu açıklığını korumak için verilir. A şıkkı yanlıştır; ateş düşürme yöntemi değildir. C şıkkı yanlıştır; kırık kaynaması ilkyardım pozisyonunun işlevi değildir. D şıkkı yanlıştır; şok için ayaklar yükseltilir.

Doğru cevap D'dir. Göğüs travmaları, delici göğüs yaralanmaları, kaburga kırıkları ve ciddi solunum sıkıntısı (astım, kalp yetmezliği krizi) yaşayan hastalarda yarı oturuş pozisyonu diyaframın aşağı inmesini sağlayarak akciğer kapasitesini maksimuma çıkarır ve rahat nefes almayı sağlar. A şıkkı yanlıştır; omurga kırıklarında hasta kesinlikle oturtulmaz, sert zeminde sırtüstü düz yatırılır. B şıkkı yanlıştır; kalça çıkığında bacak sabitlenir ve düz yatırılır. C şıkkı yanlıştır; fışkıran bacak kanamasında sırtüstü yatırılıp bacak yukarı kaldırılır.

Doğru cevap A'dır. Heimlich manevrasında ilk yardımcı kazazedenin arkasında durur; bir elini yumruk yaparak başparmak tarafını göbeğin üstü ile göğüs kemiğinin alt ucu arasına (diyafram altına) yerleştirir. Diğer eliyle bu yumruğu kavrayarak kuvvetle arkaya ve yukarı doğru bastırır. Bu hareket diyaframı aniden yukarı iterek yapay bir öksürük basıncı oluşturur ve cismi dışarı fırlatır. B şıkkı göğüs kemiğine baskı kalp masajıdır. C şıkkı su içirmek soluk borusuna kaçan cisimde son derece tehlikelidir. D şıkkı boyuna basmak boğulmayı artırır.

Doğru cevap C'dir. Baş-Çene pozisyonunda; bir el kazazedenin alnına yerleştirilir, diğer elin iki parmağı çene kemiğinin altına konularak baş geriye doğru 90 derecelik dik bir açıyla yatırılır. Bu sayede soluk borusu doğrusal hale gelir ve hava yolu açılır. A şıkkı yanlıştır; çene boyna yaklaştırılmaz, geriye itilir. B şıkkı yanlıştır; boyun omuru travması şüphesi varsa bu pozisyon felç riski nedeniyle kesinlikle verilmez, alt çene manevrası kullanılır. D şıkkı yanlıştır; çene yumuşak dokusuna basılmaz, kemik desteklenir.

Doğru cevap B'dir. Müdahale (kurtarma) aşamasında; ilk yardımcı sakin, kendinden emin ve telaşsız olmalı, yaralıların durumunu hızlıca değerlendirmeli ve bilinen doğru uygulamaları organize bir biçimde uygulamalıdır. A şıkkı yanlıştır; ilk yardımcı kesinlikle reçeteli/reçetesiz ilaç vermez (ilaçsız müdahale ilkesi). C şıkkı yanlıştır; acil hayati tehlike yoksa yaralı gereksiz taşınmaz. D şıkkı yanlıştır; kendi can güvenliğini sağlamadan müdahaleye girişmek yeni kayıplara yol açar.

Doğru cevap A'dır. 'Bak-Dinle-Hisset' yönteminde ilk yardımcı eğilerek yanağını kazazedenin ağzına ve burnuna yaklaştırır; gözleriyle göğüs kafesinin inip kalkmasına bakar, kulağıyla soluk sesini dinler, yanağıyla da çıkan havanın sıcaklığını/akışını hisseder. Bu değerlendirme en fazla 10 saniye sürdürülmelidir. B şıkkı (25 saniye) canlandırmaya başlamak için kabul edilemez bir gecikmedir. C şıkkı nabız ölçümüyle ilgilidir. D şıkkı yanlıştır; ayna veya pamuk modern ilk yardım protokollerinde yer almaz.

Doğru cevap D'dir. Sağlık Bakanlığı ve uluslararası standartlara göre temel yaşam desteğinde göğüs basısı ve suni solunum oranı 30:2'dir (30 kalp masajı, ardından 2 suni solunum). Bu döngü kazazede tepki verene veya profesyonel sağlık ekibi (112) gelene kadar kesintisiz devam ettirilir. A, B ve C şıklarındaki oranlar eski veya hatalı oranlardır.

Doğru cevap C'dir. Yetişkin bir bireyde dış kalp masajı uygulanırken göğüs kemiği yaklaşık 5 cm (en fazla 6 cm) çökecek şekilde dik bası uygulanmalı ve her basıdan sonra göğsün tamamen eski haline dönmesine izin verilmelidir. A şıkkı (1-2 cm) etkisizdir. B şıkkı (2-3 cm) bebekler için geçerlidir. D şıkkı (8-10 cm) kaburga kırıklarına ve iç organ delinmelerine yol açar.

Doğru cevap B'dir. Atardamar (arter) kanamaları; kalbin kasılma ritmiyle uyumlu olarak yüksek basınçla fışkırır tarzda akar ve oksijence zengin olduğu için açık parlak kırmızı renktedir; kısa sürede hayati tehlike yaratır. A şıkkı (toplardamar) koyu kırmızı renkte ve sürekli sızıntı şeklindedir. C şıkkı (kılcal damar) küçük kabarcıklar şeklindedir. D şıkkı (iç kanama) vücut boşluklarına akar.

Doğru cevap A'dır. Turnike uygulamasında dokuların oksijensiz kalarak nekroze olmasını (çürümesini/kangreni) önlemek amacıyla boğucu bağ her 15-20 dakikada bir 5-10 saniye süreyle gevşetilmeli, uzvun kanlanması sağlandıktan sonra tekrar sıkılmalıdır. Ayrıca turnikenin yapıldığı saat not edilmelidir. B şıkkı yanlıştır; ince tel veya ip deriyi ve damarları keser, en az 8-10 cm genişliğinde esnemeyen malzeme kullanılır. C şıkkı yanlıştır; boyun bölgesine turnike bağlanmaz. D şıkkı yanlıştır; ön kol ve baldır çift kemiklidir, buralarda arter kemik arasına kaçarak sıkışmaz; bu yüzden turnike tek kemikli üst kola veya uyluğa uygulanır.

Doğru cevap C'dir. Kırıklarda temel ilk yardım kuralı; kırık bölgenin bulunduğu haliyle sabitlenmesi (atellenmesi) ve kırık kemiğin bir üst ve bir alt eklemini de içine alacak şekilde hareketsiz kılınmasıdır. A şıkkı yanlıştır; kemik asla yerine oturtulmaya çalışılmaz, damar ve sinirleri kesebilir. B şıkkı kırık uzuv asla hareket ettirilmez veya ovalanmaz. D şıkkı sıcak uygulama ödemi ve kanamayı artırır.

Doğru cevap B'dir. İkinci derece yanıklarda oluşan su dolu kabarcıklar (büller) derinin doğal steril koruma tabakasıdır. Kabarcıkların patlatılması enfeksiyon kapma riskini son derece artırır; bu nedenle asla patlatılmaz. Yanık bölge 15-20 dakika tazyiksiz soğuk çeşme suyu altında tutulmalı ve üzeri temiz/steril nemli bir bezle örtülmelidir. A, C ve D şıkları doğru ya da koruyucu yaklaşımlardır.

Doğru cevap D'dir. Kulaktan veya burundan kanla birlikte gelen berrak sıvı Beyin Omurilik Sıvısı'dır (BOS). Bu bulgu kafatası tabanı kırığının ve beyin zarı yırtılmasının en kritik belirtisidir; kazazede kesinlikle sarsılmamalı ve kulağı pamukla tıkanmamalıdır. A şıkkı basit burun kanamasıdır. B şıkkı el bileğiyle ilgisizdir. C şıkkı kaburga kırığında hemoptizi (öksürükle kan) görülebilir ancak kulaktan BOS gelmez.

Doğru cevap C'dir. Yakıcı (korozif) asit veya baz maddeler yutulduğunda yemek borusu ve ağızda kimyasal yanık oluşturur. Kazazede kusturulursa, bu yakıcı madde yemek borusundan ikinci kez geçerek dokuları deler, tahribatı iki katına çıkarır ve akciğerlere kaçarak boğulmaya sebep olur. Bu yüzden korozif zehirlenmelerde hasta kesinlikle kusturulmaz. A, B ve D şıkları zehirlenmede doğru yaklaşımlardır.

Doğru cevap A'dır. Vücuda saplanan delici cisimler (bıçak, demir vb.) damarları tıkayarak doğal bir tampon oluşturur. Cisim çekilip çıkarılırsa açık kalan damarlardan kontrol edilemeyen ölümcül iç ve dış kanama başlar, dokular parçalanır. Bu nedenle saplanan cisim asla çıkarılmaz; oynatılmadan etrafı sargılarla desteklenerek sabitlenir. B, C ve D seçenekleri ölümcül sonuçlar doğuracak yanlış müdahalelerdir.

Doğru cevap D'dir. Epilepsi krizinde kasılmalar beyindeki kontrolsüz elektriksel boşalımlardan kaynaklanır ve kendiliğinden durur. Hastanın kilitlenen çenesi zorla açılmaya çalışılmaz, dişlerinin arasına kaşık sokulmaz, kasılmalar zorla engellenmez. İlk yardımcının yapacağı tek şey başını sert zeminlere çarpıp yarmasını önlemek için başının altına yumuşak bir giysi koymak, çevredeki sivri eşyaları uzaklaştırmak ve nöbetin geçmesini beklemektir. A şıkkı dişleri ve çeneyi kırar. B şıkkı kas yırtıklarına yol açar. C şıkkı solunum yollarını tahriş eder.

Doğru cevap B'dir. Açık göğüs yarasında nefes alırken havanın göğüs boşluğuna dolup akciğeri söndürmesini (tansiyon pnömotoraks) önlemek için hava geçirmeyen plastik/naylon bir malzeme kullanılır; bu malzemenin üç kenarı hava almayacak şekilde bantlanır, bir kenarı ise açık bırakılır. Böylece hasta nefes verirken içerideki hava ve kan dışarı çıkabilir, nefes alırken ise kapak gibi yapışarak içeri hava girişini engeller (tek yönlü valf sistemi). A şıkkı içeri hava girişini durdurmaz. C şıkkı dört tarafı kapatırsa göğüs içinde hava birikir ve kalbe baskı yapar. D şıkkı açık bırakmak ölümcül pnömotoraksa sebep olur.

Doğru cevap A'dır. Burun kanamalarında kazazede sakinleştirilip oturtulur, baş hafifçe öne doğru eğilir (kanın yutularak mideye veya soluk borusuna kaçmasını engellemek için) ve burun kanatları (yumuşak doku) iki parmak arasında sıkılarak yaklaşık 5 dakika kesintisiz baskı uygulanır. B şıkkı yanlıştır; başı geriye dikmek kanın yutulmasına ve soluk borusuna kaçmasına (aspirasyona) neden olur. C şıkkı tampon tıkamak pıhtıyı koparır. D şıkkı sırtüstü yatırmak boğulma riski doğurur.