EHLIYET 3 Ekim 2026 EHLIYET MOTOR Sınav Denemesi

Şekildeki kırmızı simge emniyet kemeri ikaz ışığıdır. Araç hareket halindeyken veya kontak açıkken sürücü ya da yolculardan birinin emniyet kemerinin takılı olmadığını bildirir. Çeldiricilerin analizi: A seçeneğinde hava yastığı arızası denmiştir, hava yastığı ikazı 'AIRBAG' veya önünde balon olan koltuk simgesidir. B seçeneğinde el freni denmiştir, el freni ikazı parantez içinde ünlem veya 'P' harfidir. D seçeneğinde kapı açık uyarısı belirtilmiştir, bu uyarı açık araba kapısı şeklinde gösterilir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Gösterge panelinde yatay düz ışık çizgileriyle gösterilen ve mavi yanan simge, uzun hüzmeli (uzun) farların açık olduğunu bildirir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre uzun hüzmeli farlar 100 metreyi, kısa hüzmeli farlar ise 25 metreyi aydınlatır. Kısa farlar göstergede yeşil ve eğik çizgilerle simgelenir. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

ABS (Anti-lock Braking System), sert frenleme anında tekerleklerin kilitlenmesini önleyerek direksiyon hâkimiyetinin korunmasını sağlar. Seyir esnasında ABS ışığı sürekli yanarsa bu sistem devre dışı kalmıştır; ancak aracın standart hidrolik frenleme sistemi çalışmaya devam eder (fakat tekerlekler ani frende kilitlenebilir). Çeldiricilerin analizi: A seçeneğinde frenlerin tamamen tutmayacağı söylenmiştir, bu yanlıştır çünkü klasik fren çalışır. C seçeneğinde el freni telinden bahsedilmiştir, ABS ile ilgisi yoktur. D seçeneğinde lastik havası denmiştir, bu TPMS sistemidir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Ön cam profili ve fıskiye şeklinde su püskürtme çizgilerinden oluşan bu sarı sembol, cam yıkama suyu seviyesinin azaldığını veya bittiğini bildirir. Sürücünün en kısa sürede antifrizli veya saf cam suyu eklemesi gerekir. Çeldiricilerin analizi: Motor soğutma sıvısı termometre ve dalga simgesiyle; fren hidroliği parantez içi daire veya ünlemle; motor yağı ise yağdanlık simgesiyle gösterilir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Şekildeki sembol sola dönük ışık demetinin önünde dikey dalgalı bir çizgi barındırır ve yeşil renkte yanar; bu simge 'Ön Sis Farları'nın açık olduğunu gösterir. Arka sis farı ise sağa dönük ışık demetiyle gösterilir ve genellikle sarı/turuncu renkli yanar. Kısa farlarda dikey dalgalı çizgi bulunmaz, park lambaları ise karşılıklı iki küçük ampul şeklindedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

İçinde ünlem işareti bulunan ve alt kısmı tırtıklı lastik kesitini andıran bu sarı ikaz ışığı, TPMS (Tire Pressure Monitoring System - Lastik Basınç İzleme Sistemi) uyarısıdır. En az bir tekerleğin hava basıncının belirlenen referans değerin altına düştüğünü bildirir. Sürücü güvenli bir yerde durup tüm lastiklerin basınçlarını bir hava saati ile kontrol etmeli ve uygun basınca getirmelidir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Görseldeki motor bloğu şeklindeki sarı lamba, Motor Arıza Lambasıdır (Malfunction Indicator Lamp - MIL / Check Engine). Bu lamba motorun elektronik kontrol ünitesi (ECU), sensörleri, ateşleme/enjeksiyon veya egzoz emisyon sisteminde (katalitik konvertör, oksijen sensörü vb.) bir anormallik tespit edildiğinde yanar. Çeldiricilerin analizi: A şarj dinamosu akü lambasıdır. C marş motoru mekanik dişlisidir, göstergede özel bir lamba ile belirtilmez. D şanzıman yağı soğutması genellikle dişli içinde termometre ile gösterilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Dört zamanlı motorlarda dizel ve benzinli motorların çalışma prensibi farklıdır. Dizel motorlarda emme zamanında silindire SADECE HAVA çekilir. Sıkıştırma zamanında bu hava yüksek basınçla sıkıştırılarak sıcaklığı 500-700 °C'ye kadar yükseltilir. Sıkıştırma zamanının sonunda (iş zamanının başında) enjektör tarafından bu kızgın havanın üzerine MAZOT (MOTORİN) püskürtülür ve kendiliğinden tutuşma gerçekleşir. Benzinli motorlarda ise buji ile benzin-hava karışımı ateşlenir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Motor yağı düz bir zeminde, motor stop edildikten 5-10 dakika sonra yağın kartere süzülmesi beklenerek kontrol edilir. Yağ çubuğu çekilip silinir, tekrar takılıp çıkarıldığında seviyenin çubuk üzerindeki iki çizgi (min ve max) arasında olması gerekir. Yağın minimum çizgisinin altında olması yetersiz yağlamaya ve yatak sarmasına; maksimum çizgisinin üzerinde olması ise krank milinin köpürtmesine, keçelerden yağ kaçırmasına ve motorun yağ yakmasına sebep olur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Hararet yapan araçta ani motor hasarını önlemek için araç derhal trafik akışını tehlikeye düşürmeden sağa çekilmeli, rölantide bir süre çalıştırılarak ısının dengelenmesi sağlanmalı ya da durum kritikse motor durdurulmalıdır. Asla yapılmaması gereken şey, sıcak motora aniden soğuk su dökmek veya radyatör kapağını hemen açmaktır; sıcak motora dökülen soğuk su silindir kapağını ve motor bloğunu çatlatır. Radyatör kapağının basınçlıyken açılması ise sürücünün yanmasına neden olur. Doğru işlem aracı güvenle durdurup rölantide soğumasını beklemektir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Antifriz, motor soğutma suyunun donma noktasını düşürerek sert kış şartlarında suyun donmasını ve dolayısıyla motor bloğunun, radyatörün ve boruların çatlayıp zarar görmesini engeller. Aynı zamanda kaynama noktasını yükseltir ve pas/korozyonu önler. Çeldiricilerin analizi: A seçeneğindeki yağlama karter yağı ile ilgilidir. C seçeneğindeki yakıt tasarrufu antifrizin doğrudan işlevi değildir. D seçeneğindeki fren mesafesi fren hidroliği ile alakalıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Marş motoru aracın ilk hareketini sağlayan en yüksek akım çeken elektrikli alıcıdır. Korna da doğrudan aküden beslenen güçlü bir tüketicidir. Marşa basıldığında marş motorunun hiç dönmemesi ve kornanın da hiç ses vermemesi, aracın ana elektrik kaynağında yani aküde tam bir deşarj, kutup başlarında aşırı oksitlenme veya gevşeme olduğunu gösterir. Çeldiricilerin analizi: Endüksiyon bobini bujilere yüksek gerilim verir, kornayı etkilemez. Buji kabloları sadece ateşlemeyi ilgilendirir. Fren müşürü fren lambalarını yakar. Doğru cevap A seçeneğidir.

Motor çalıştığı andan itibaren alternatör (şarj dinamosu) mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirerek aracın elektrik ihtiyacını karşılar ve aküyü şarj eder. Seyir halindeyken akü şarj lambasının yanması, alternatörün elektrik üretmediğini bildirir. Bunun en sık karşılaşılan mekanik sebebi ise alternatörü döndüren vantilatör (şarj) kayışının kopması veya aşırı gevşemesidir. Çeldiricilerin analizi: Buji arızası şarj lambasını yakmaz. Yağ filtresi tıkandığında yağ lambası etkilenir. Egzoz susturucusu patlaması gürültü yapar, şarjı etkilemez. Doğru cevap C seçeneğidir.

Viraj alma sırasında virajın dış tarafında kalan tekerlek, iç tarafta kalan tekerleğe göre daha geniş bir yay çizer ve daha fazla mesafe katetmek zorundadır. Bu nedenle dış tekerleğin iç tekerlekten daha hızlı dönmesi gerekir. Bu hız farkını dengeleyen ve tekerleklerin kaymasını/savrulmasını engelleyen güç aktarma organı 'Diferansiyel'dir. Çeldiricilerin analizi: Debriyaj motor ile vites kutusu arasındaki bağlantıyı ayırır. Şaft (kardan mili) vites kutusundan hareketi diferansiyele iletir. Vites kutusu tork ve hız oranını ayarlar. Doğru cevap B seçeneğidir.

Dizel motorların yüksek basınçlı yakıt sisteminde (enjeksiyon pompası, borular ve enjektörler) yakıt bittiğinde sisteme hava dolar. Dizel yakıt sıkıştırılamazken hava sıkışabildiğinden enjektörler gereken püskürtme basıncını oluşturamaz ve motor çalışmaz. Bu nedenle depoya yakıt konulduktan sonra yakıt sisteminin havasının alınması gerekir. Benzinli motorlarda ise yakıt pompası yakıtı bastığında sistem genellikle otomatik olarak çalışır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Egzoz dumanının rengi motorun iç durumu hakkında net teşhis sağlar: 1. Mavi Duman: Motorun yağ yaktığını gösterir (piston segmanları veya sübap gaydları aşınmıştır, motor yağı yanma odasına sızmaktadır). 2. Siyah Duman: Zengin karışım yandığını (aşırı yakıt, az hava - hava filtresi tıkalı veya enjektör arızalı) gösterir. 3. Beyaz Duman: Silindirlere soğutma suyu karıştığını (silindir kapak contası yanık) veya soğuk havadaki zararsız su buharını gösterir. Bu yüzden mavi dumanın anlamı motorun yağ yakmasıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Hidrolik fren sistemleri sıvıların sıkıştırılamazlık ilkesiyle çalışır. Fren borularına veya hidrolik hattına herhangi bir nedenle hava girerse, basılan pedal basıncı hidroliğe değil havanın sıkışmasına harcar. Bu durum pedalın 'süngerimsi' veya tabana kadar inmesine (pedalın düşmesine) ve fren gücünün aşırı zayıflamasına sebep olur. Çözüm, fren hidrolik sisteminin havasının alınmasıdır. Çeldiricilerin analizi: Kampana aşınması pedalı bu derece tabana düşürmez. Balata sertleşmesi pedalı sertleştirir fakat tutuşu azaltır. El freni mekaniktir, hidrolik pedalı tabana indirmez. Doğru cevap D seçeneğidir.

Lastik hava basıncı tavsiye edilen değerin altında olduğunda lastiğin orta kısmı içeri doğru çöker ve yük yanaklara biner. Bu durumda: 1) Lastik dış kenarlarından (omuzlardan) aşınır, 2) Yuvarlanma direnci arttığı için yakıt tüketimi artar, 3) Direksiyon ağırlaşır ve lastik aşırı ısınır. Eğer basınç fazla olsaydı lastik ortasından aşınırdı. Bu nedenle lastiklerin omuz kısımlarından aşınması ve yakıt sarfiyatının artması düşük basıncın doğrudan sonucudur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Belirli süratlerde ortaya çıkan ve özellikle direksiyon simidinde hissedilen titreşimlerin birincil sebebi, ön tekerleklerin balans (balans ayarı / ağırlık dengesi) ayarının bozulmuş olmasıdır. Tekerlek jantı üzerindeki kurşun ağırlıkların düşmesi veya lastik deformasyonu tekerleğin dönüş esnasında salgılanmasına yol açar. Çeldiricilerin analizi: Diferansiyel arızası uğultu veya ötme sesi yapar. Amortisör patlaması kasislerde vuruntu ve salınım yapar. Debriyaj balatası aşınması çekiş düşüklüğü ve kaydırma yapar. Doğru cevap A seçeneğidir.

Aracın gereksiz yakıt tüketmesini önlemek için uygun viteste seyretmek, gereksiz ani gaz ve sert frenden kaçınmak ve bakımları zamanında yaptırmak gerekir. Seçenekleri incelersek: A) Ani hızlanmalar ve ani sert frenler yakıt tüketimini ciddi oranda artırır. B) Klimalar gücünü doğrudan motordan aldığı için motor yükünü ve yakıt sarfiyatını artırır. C) Portbagaj veya tavan çıtaları aerodinamik sürtünmeyi artırarak özellikle yüksek hızlarda tüketimi yükseltir. D) Motoru yol ve hız koşullarına en uygun vites aralığında (ekonomik devir bandında) kullanmak yakıt tasarrufu sağlar, tüketimi artırmaz. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.