“Seyir hâlindeyken gösterge panelinde şekildeki ikaz lambasının sürekli yandığını gören bir sürücü için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: ABS (Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi) ikaz lambası seyir esnasında sürekli yanıyorsa, ABS sisteminde bir arıza meydana gelmiş ve kilitlenmeyi önleyici fonksiyon devre dışı kalmıştır. Ancak bu durum aracın tamamen frensiz kaldığı anlamına gelmez; geleneksel hidrolik fren sistemi çalışmaya devam eder. A seçeneği frenlerin tamamen tutmayacağını iddia ettiği için yanlıştır. C seçeneği el freni mekanik uyarısı ile ilgilidir. D seçeneği balata aşınmasıyla ilgilidir. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

“Aracın gösterge panelinde şekildeki sarı renkli simgenin yanması sürücüye hangi durumu bildirir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Sağa doğru yatay çizgilerin dalgalı dikey bir çizgiyle kesiştiği sarı simge 'Arka Sis Farı'nın devrede olduğunu gösterir. Arka sis farı yoğun sis, kar veya şiddetli yağmur gibi görüş mesafesinin aşırı düştüğü durumlarda arkadan gelen sürücülerin aracı fark edebilmesi için kullanılır; normal havalarda arkadaki sürücülerin gözünü kamaştırdığından yakılmamalıdır. Ön sis farı simgesi yeşil renklidir ve sola doğru bakar. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

“Gösterge panelinde şekildeki kesikli daire yayları içerisindeki ikaz ışığının yanması durumunda sürücünün ne yapması beklenir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Dairenin her iki yanında üçer adet kesikli yay bulunan sarı ikaz simgesi, 'Fren Balataları Aşınma Uyarısı'dır. Bu lamba yandığında fren balatalarının minimum kalınlık seviyesine indiği anlaşılır ve frenleme mesafesinin uzamaması ile disklerin zarar görmemesi için balataların en kısa sürede kontrol edilip yenilenmesi gerekir. Lastik basıncı (A), ABS sensörü (B) ve fren hidrolik kaçağı kırmızı daire içinde ünlem ile ilgilidir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

“Gösterge panelinde şekildeki yeşil renkli sembol yandığında aracın hangi aydınlatma grubu devrededir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Birbirine zıt yönlere bakan iki küçük far ve ışık huzmeleri simgesi 'Park Lambaları'nın açık olduğunu ifade eder. Yeşil renkte yanar. Kısa far simgesi eğik çizgili tek far, uzun far simgesi yatay düz çizgili mavi fardır. Dörtlü ikaz ise kırmızı üçgen ile gösterilir. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

“Seyir esnasında şekildeki ikaz lambasının yanması neyi bildirir ve sürücü hangi sıvıyı tamamlamalıdır?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Ön cam kesiti ve ortasından fışkıran su damlacıkları simgesi, cam yıkama suyu seviyesinin minimum düzeyin altına indiğini gösterir. Bu lamba yandığında sürücü cam yıkama suyu haznesine su ve mevsimine göre cam suyu antifrizi eklemelidir. Soğutma suyu (A), fren hidroliği (C) ve motor yağı (D) farklı hayati sistemlerin göstergelerine sahiptir. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

“Motor çalışırken gösterge tablosunda şekildeki sarı ikaz lambasının (Check Engine / MIL) sürekli yanması aşağıdakilerden hangisine işaret ed...”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Sarı renkli motor bloğu şeklindeki simge, Malfunction Indicator Lamp (MIL) yani 'Motor Arıza Lambası'dır. Bu lamba elektronik motor kontrol ünitesinin (ECU), motor yönetiminde, ateşleme/enjeksiyon sisteminde veya egzoz emisyon kontrol elemanlarında (oksijen sensörü, katalitik konvertör vb.) bir anormallik tespit ettiğini gösterir. Şarj dinamosu akü simgesiyle (A), yağ basıncı yağdanlık simgesiyle (B), soğutma harareti ise termometre simgesiyle (C) ifade edilir. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

“Gösterge panelinde şekildeki yeşil renkli hız kadranı ve ok simgesi görüldüğünde hangi sistemin devrede olduğu anlaşılır?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Bir hız kadranı üzerinde dıştan içe doğru işaret eden küçük bir ok simgesi 'Hız Sabitleyici' (Cruise Control) sisteminin devrede olduğunu belirtir. Bu sistem sürücünün gaz pedalına basmasına gerek kalmadan aracı belirlenen sabit süratte tutar. Şerit takip sistemi (A), yokuş kalkış desteği (B) ve elektronik stabilite programı ESP (D) farklı özel simgelerle temsil edilir. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

“Dört zamanlı dizel motorların çalışma döngüsünde 'sıkıştırma zamanı'nın sonunda silindir içerisine aşağıdakilerden hangisi püskürtülür?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Dört zamanlı dizel motorlarda emme zamanında silindire sadece saf hava çekilir. Sıkıştırma zamanında bu hava yüksek oranda sıkıştırılarak sıcaklığı ve basıncı artırılır. Sıkıştırma zamanının sonunda ise kızgın havanın üzerine enjektör vasıtasıyla 'motorin (yakıt)' püskürtülerek kendiliğinden tutuşma sağlanır. Benzinli motorlarda buji kıvılcımı kullanılır (B). C seçeneğinde belirtilen hava-yakıt karışımı benzinli karbüratörlü/enjeksiyonlu motorların emme sürecidir. Su buharı ise bu süreçte bulunmaz. Doğru cevap A seçeneğidir.

“Motor yağı seviyesi kontrol edilirken araç hangi konumda olmalı ve yağ seviyesi yağ çubuğunun neresinde bulunmalıdır?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Sağlıklı bir yağ seviyesi ölçümü için aracın düz bir zeminde bulunması ve motor stop edildikten sonra yağın kartere süzülmesi için birkaç dakika beklenmesi şarttır. Yağ çubuğu çekilip silindikten sonra tekrar takılıp çıkarıldığında seviyenin çubuk üzerindeki 'iki çizgi (min ve max) arasında' olması gerekir. Yokuşta ölçüm yapmak yanıltıcıdır (A, C). Yağın üst çizginin çok üzerinde olması aşırı basınca ve keçelerin patlamasına, alt çizginin altında olması ise yetersiz yağlamaya yol açar (D). Doğru cevap B seçeneğidir.

“Seyir hâlindeki bir aracın motor hararet göstergesi aniden yükseldiğinde sürücünün yapması gereken İLK ve EN DOĞRU davranış hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Hararet yapan araçta ani müdahaleler (motoru anında stop etmek veya hemen radyatör kapağını açmak) silindir kapağının çatlamasına ya da kaynar suyun fışkırarak ciddi yanıklara yol açmasına neden olabilir. Doğru prosedür: Araç güvenli bir yere çekilmeli, rölantide çalışır vaziyette beklenmeli, soğutma fanının devreye girip girmediği gözlemlenmeli ve motor ısısı düştükten sonra kapak basınç tahliyesi yapılarak dikkatlice açılmalıdır. Motoru hemen stop etmek su devirdaimini aniden durdurarak blok içi harareti daha da artırabilir (A). Sıcak radyatöre aniden soğuk su dökmek ise termal şokla bloğu çatlatır (B). Doğru cevap C seçeneğidir.

“Benzinli motorlarda bujilerin tırnakları arasındaki boşluğun (sentil aralığı) standarttan fazla açılması veya kurum bağlaması durumunda hang...”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Buji tırnak aralığı aşırı açıldığında veya elektrotlar kurumla kaplandığında, yüksek voltajın hava boşluğunu atlaması zorlaşır. Bu durum ateşleme kıvılcımının zayıflamasına, yanmanın tam gerçekleşememesine (misfire / tekleme), motorun çekişten düşmesine ve yakıt tüketiminin belirgin şekilde artmasına neden olur. Motorun daha az yakıt yakması (A) veya motor sesinin tamamen kesilmesi (D) söz konusu değildir. Doğru cevap C seçeneğidir.

“Araç hareket hâlindeyken kırmızı renkli akü şarj ikaz lambasının yanması durumunda arıza hangi parçada aranmalıdır?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Akü ikaz lambası, motor çalışırken elektrik enerjisinin alternatör (şarj dinamosu) tarafından üretilip üretilmediğini kontrol eder. Lamba yanıyorsa alternatör arızalanmış, şarj kayışı (vantilatör/şarj kayışı) kopmuş veya gevşemiş demektir; araç elektrik ihtiyacını doğrudan aküden çekiyor demektir. Marş motoru (A) ilk çalıştırmada devreye girer. Distribütör (C) ateşleme dağıtır. Endüksiyon bobini (D) buji voltajını yükseltir. Doğru cevap B seçeneğidir.

“Virajlarda iç ve dış tekerleklerin farklı hızlarda dönmesini sağlayarak aracın savrulmadan güvenle dönmesini mümkün kılan güç aktarma organı...”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Araç viraja girdiğinde, virajın dışındaki tekerlek içte kalan tekerleğe göre daha uzun bir mesafe kat etmek zorundadır. Bu hız farkını dengeleyen, torku tekerleklere paylaştıran mekanik organ 'Diferansiyel'dir. Vites kutusu (A) tork ve hız oranını ayarlar. Debriyaj (B) motor ile vites kutusu arasındaki irtibatı keser/bağlar. Şaft (D) dönme hareketini vites kutusundan diferansiyele ileten mildir. Doğru cevap C seçeneğidir.

“Sürücünün debriyaj pedalına tam basmasına rağmen viteslerin zor geçmesi veya cırtlama sesi yapmasının en olası sebebi aşağıdakilerden hangis...”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Debriyaja tam basıldığında motor ile şanzıman arasındaki hareket iletiminin tamamen kesilmesi gerekir. Eğer debriyaj teli kopmak üzereyse, debriyaj hidrolik sıvısı eksilmişse veya kavrama tam ayırmıyorsa dişliler dönmeye devam eder ve vitese geçerken mekanik sürtünme (cırtlama) oluşur. Diferansiyel yağı (A) aks sesine yol açar. Vites topuzu (B) görsel/ergonomik bir elemandır. El freni (D) şanzıman iç geçişleriyle bağlantılı değildir. Doğru cevap C seçeneğidir.

“Ön tekerlek lastiklerinin her ikisinin de sadece 'omuz (yan) kısımlarından' aşındığı gözlemleniyorsa bunun temel nedeni hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Lastik hava basıncı standart değerlerin altında (düşük basınç) olduğunda, lastiğin orta tabanı içeri çöker ve yere basan yük dış yanak/omuz kısımlarına biner; bu da lastiğin her iki dış kenarından aşınmasına yol açar. Lastik basıncı fazla olsaydı lastik ortadan şişecek ve yalnızca taban ortasından aşınacaktı (B). Balans bozukluğu noktasal aşınma ve titreşim yapar (C). Rot ayarı bozukluğu ise genellikle tek bir kenardan (içten veya dıştan) aşınmaya sebep olur (D). Doğru cevap A seçeneğidir.

“Araç kasasının tümsek ve çukurlardan geçerken aşırı yaylanmasını önleyen ve yayların salınımını sönümleyen süspansiyon parçası hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Yaylar (helezon yay veya yaprak yay) yoldan gelen darbeleri emer ancak esnek yapıları gereği salınım yapmaya devam ederler. Bu salınımları kontrol altına alan, sönümleyen ve tekerleğin yola tutunmasını sağlayan hidrolik/gazlı parça 'Amortisör'dür. Rotil (B) direksiyon mafsalıdır. Salıncak kolu (C) tekerleği şasiye bağlar. Denge çubuğu (D) virajda yana yatmayı azaltır. Doğru cevap A seçeneğidir.

“Dizel motorlu araçlarda egzoz gazı içindeki zararlı kurum partiküllerini tutarak çevreye salınmasını engelleyen filtreleme sistemi hangisidi...”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Dizel motorlarda yanma sonucu oluşan mikroskobik kurum (is) partiküllerini yakalamak için 'DPF' (Dizel Partikül Filtresi) kullanılır. Belirli periyotlarda bu partiküller rejenerasyon ile yakılarak temizlenir. Polen filtresi (A) kabin havasını süzer. Yağ filtresi (B) motor yağını temizler. Hava filtresi (D) motora giren temiz havayı süzer. Doğru cevap C seçeneğidir.

“Kış mevsiminde soğutma suyunun donmasını önlemek amacıyla radyatöre konulan kimyasal sıvı aşağıdakilerden hangisidir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Soğutma suyunun 0°C altında donarak radyatörü ve silindir bloğunu çatlatmasını önlemek, aynı zamanda pas ve korozyonu engellemek için soğutma suyuna 'Antifriz' ilave edilir. Saf su (A) donma noktasını yükseltmez. Asitli su (C) akü elektrolitidir. Hidrolik yağı (D) fren ve direksiyon mekanizmalarında basınç iletiminde kullanılır. Doğru cevap B seçeneğidir.

“Aşağıdaki sürücü davranışlarından hangisi gereksiz yakıt tüketimini ve zararlı egzoz emisyonunu ARTIRAN bir faktördür?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Aracı uygun viteste kullanmamak, düşük viteslerde yüksek devir çevirmek veya agresif biçimde ani gaz ve sert fren yapmak yakıt sarfiyatını ciddi oranda artırır. Hız sabitleyiciyi uygun otoyol koşullarında kullanmak (A), lastik havalarını doğru basınçta tutmak (B) ve gereksiz ağırlıkları bagajdan çıkarmak (C) ise yakıt tasarrufu sağlayan ekonomik sürüş kurallarıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.

“Kontak anahtarı çevrilip marş yapıldığında marş motoru hiç dönmüyorsa ve korna da çalmıyorsa muhtemel arıza nerededir?”

Pedagojik Çözüm Yaklaşımı: Marş anahtarı çevrildiğinde marş motoru hiç tepki vermiyor ve aynı zamanda yüksek akım çeken korna gibi temel elektrikli alıcılar da çalışmıyorsa, aracın ana elektrik kaynağı olan akü tamamen boşalmış veya akü kutup başları gevşeyip oksitlenmiştir. Benzin bitmiş olsa marş motoru krankı döndürür fakat motor çalışmazdı (A). Buji arızasında yine marş motoru döner (C). Yağ filtresi tıkandığında marş mekanik olarak etkilenmez (D). Doğru cevap B seçeneğidir.