KPSS KPSS Lisans (Genel Yetenek & Genel Kültür) Büyük Selçuklu Testi #1

Oğuz Yabgu Devleti'nde 'sübaşı' (ordu komutanı) makamında bulunan Selçuk Bey, yabgu ile yaşadığı siyasi anlaşmazlık neticesinde kendisine bağlı Kınık boyu ile birlikte Seyhun Nehri kıyısındaki Cend şehrine göç etmiş ve burada İslamiyet'i kabul etmiştir. Selçuk Bey'in Cend şehrinde İslamiyet'i benimsemesinin Selçuklu topluluğuna sağladığı en önemli siyasi ve toplumsal kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

Büyük Selçuklu Devleti henüz bağımsızlığını resmen ilan etmeden önce Çağrı Bey, yaklaşık üç bin kişilik süvari birliğiyle Maveraünnehir'den yola çıkarak 1015-1021 yılları arasında Doğu Anadolu içlerine kadar uzanan altı yıllık bir keşif seferi gerçekleştirmiştir. Çağrı Bey'in bu seferi gerçekleştirmesindeki temel amaç ve bu seferin Türk tarihindeki en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Selçuklular, Horasan bölgesine yerleşebilmek amacıyla Gazneli ordusuyla 1035 yılında Nesa ve 1038 yılında Serahs savaşlarını yapmış ve her iki mücadeleden de zaferle ayrılmıştır. Serahs Zaferi'nin ardından Tuğrul Bey Nişabur şehrine girerek kendi adına hutbe okutmuş ve tahta oturmuştur. Tuğrul Bey'in Nişabur'da kendi adına hutbe okutması, Selçuklular açısından aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

1040 yılında Gaznelilere karşı kazanılan Dandanakan Zaferi'nin hemen ardından Merv şehrinde toplanan kurultayda Tuğrul Bey sultan ilan edilmiş; ülke toprakları fetih yönlerine göre hanedan mensupları arasında paylaştırılmıştır. Tuğrul Bey batı yönündeki fetihleri yönetirken, Çağrı Bey doğu sınırlarını (Horasan) idare etmiştir. Bu uygulama, Büyük Selçuklu Devleti'nin yönetim anlayışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlar?

1048 yılında Büyük Selçuklu ordusu ile Bizans-Gürcü kuvvetleri arasında yapılan Pasinler Savaşı Selçuklu zaferiyle sonuçlanmış ve Gürcü Prensi Liparit esir alınmıştır. Yapılan antlaşmada Bizans İmparatorluğu; İstanbul'daki Emevilerden kalma harap caminin tamir edilmesini, bu camide hutbenin Abbasi Halifesi ve Tuğrul Bey adına okunmasını kabul etmiştir. Bu antlaşma maddesi dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

Büyük Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey, 1055 yılında Abbasi Halifesi'nin daveti üzerine Bağdat Seferi'ne çıkarak Şii Büveyhoğulları Devleti'ne son vermiş ve halifeyi baskıdan kurtarmıştır. Bunun üzerine Halife el-Kaim bi-Emrillah, Tuğrul Bey'e iki kılıç kuşatarak 'Doğunun ve Batının Sultanı' unvanını vermiştir. Bu tarihi gelişmenin Türk-İslam tarihindeki en köklü kurumsal ve siyasi sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Sultan Alparslan, Kafkasya ve Doğu Anadolu seferleri sırasında dönemin Hristiyan dünyası açısından 'alınamaz ve aşılamaz' kabul edilen müstahkem Ani Kalesi'ni ve Kars'ı 1064 yılında fethetmiştir. İslam dünyasında büyük bir sevinç yaratan bu fethin ardından Abbasi Halifesi tarafından Sultan Alparslan'a hangi unvan tevcih edilmiştir?

26 Ağustos 1071 tarihinde gerçekleşen Malazgirt Meydan Muharebesi'nde Sultan Alparslan komutasındaki Selçuklu ordusunun, kendisinden sayıca yaklaşık üç kat üstün olan Bizans ordusunu kesin bir hezimete uğratmasında; I. Türk süvarilerinin sahte ricat (geri çekilme) ve pusuya dayalı Turan taktiğini başarıyla uygulaması, II. Bizans saflarında ücretli asker olarak bulunan Peçenek ve Uz Türklerinin Selçuklu tarafına geçmesi, III. Haçlı donanmasının Bizans ordusuna lojistik destek sağlamaktan vazgeçmesi gelişmelerinden hangileri doğrudan etkili olmuştur?

Sultan Alparslan'ın Malazgirt Zaferi'nden sonra Anadolu'nun fethini hızlandırmak amacıyla komutanlarına 'Toprak fethedenin malıdır!' prensibiyle tanıdığı kılıç hakkı neticesinde Anadolu'da I. Dönem Türk Beylikleri kurulmuştur. Buna göre, aşağıda verilen beylik ve kurulduğu merkez eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Büyük Selçuklu Devleti'nin en geniş sınırlara ulaştığı ve iktisadi-kültürel açıdan zirveye çıktığı Sultan Melikşah dönemi ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah'ın talimatıyla dönemin ünlü matematikçi ve astronomu Ömer Hayyam başkanlığındaki bir bilim heyeti tarafından hazırlanan 'Celali Takvimi' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Büyük Selçuklu Devleti'nin kurumsal omurgasını inşa eden Vezir Nizamülmülk, Sultan Melikşah'a sunduğu ünlü 'Siyasetnâme' adlı eserinde ideal bir hükümdarın ve devlet idaresinin taşıması gereken nitelikleri ayrıntılı biçimde açıklamıştır. Aşağıdakilerden hangisi Nizamülmülk'ün Siyasetnâme'sinde devlet yönetimine yönelik tavsiyeleri ve tespitleri arasında yer almaz?

Büyük Selçuklu Devleti'nde Vezir Nizamülmülk'ün gayretleriyle kurulan ve başmüderrisliğine İslam alimi İmam Gazali'nin getirildiği Nizamiye Medreseleri, dönemin en üst düzey yükseköğretim kurumlarıydı. Bu medreselerde yürütülen ilmi çalışmalar ve yazılan akademik eserler, öncelikle aşağıdaki zararlı ve yıkıcı fikir akımlarından hangisine karşı Sünni akideyi fikren savunmayı amaçlamıştır?

Hasan Sabbah liderliğinde teşkilatlanan, sarp Alamut Kalesi'ni üs edinen ve eğittikleri 'fedailer' vasıtasıyla devlet ricâline sansasyonel suikastlar düzenleyen Bâtıniler (Haşhaşiler), Büyük Selçuklu Devleti'ni içten derinden sarsmıştır. Bâtınilerin 1092 yılında düzenledikleri suikast neticesinde şehit düşen ve bu olayın ardından devletin merkezi otoritesinin zaafa uğramasına neden olan ünlü Selçuklu veziri kimdir?

1141 yılında Sultan Sencer komutasındaki Büyük Selçuklu ordusu ile Moğol kökenli Karahitaylar arasında cereyan eden ve Selçukluların ağır bir hezimet alarak Maveraünnehir bölgesindeki siyasi denetimini tamamen yitirmesine sebep olan tarihi muharebe aşağıdakilerden hangisidir?

Büyük Selçuklu Devleti'nin kurucu ana omurgasını teşkil eden göçebe Oğuz Türkmenleri, XII. yüzyılın ortalarında Selçuklu idaresine karşı büyük bir isyan başlatmış; 1153 yılında Sultan Sencer'in ordusunu yenerek sultanı esir almışlardır. Kendi kurdukları devlete karşı Türkmenlerin bu denli şiddetli bir başkaldırı sergilemelerinde aşağıdakilerden hangisi en belirleyici etken olmuştur?

Büyük Selçuklu Devleti'nde eyaletlere vali tayin edilen şehzadelerin (meliklerin) yanına, onları devlet yönetimi ve askeri konularda eğitmek amacıyla 'atabey' unvanlı tecrübeli devlet adamları verilirdi. Merkezi idarenin zayıflamasıyla bu atabeyler bağımsızlıklarını ilan ederek bölgesel devletler kurmuşlardır. Aşağıdakilerden hangisi Büyük Selçuklu Devleti'nin parçalanması sürecinde atabeyler tarafından kurulan devletlerden biri değildir?

Büyük Selçuklu Devleti'nde hükümet işlerinin yürütüldüğü Büyük Divan'a (Divan-ı Saltanat) bağlı çeşitli alt divanlar bulunmaktaydı. Bu divanlar arasında; devletin her türlü mali işlerinden, gelir ve gider hesaplarının tutulmasından ve bütçenin hazırlanmasından sorumlu olan divan ile bu divanın başındaki görevli aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Büyük Selçuklu Devleti'nin askeri teşkilatında yer alan 'Gulemân-ı Saray' (Saray Gulamları) birlikleri ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Büyük Selçuklu Devleti'nin taşra teşkilatında; vilayet ve eyaletlerde asayişi sağlayan, merkezi hükümetin askeri otoritesini temsil eden ve gerektiğinde bölgedeki kuvvetlerin başında sefere iştirak eden askeri vali niteliğindeki görevliye ne ad verilirdi?