KPSS KPSS Lisans (Genel Yetenek & Genel Kültür) Türk-İslam Devletleri Testi #1

751 yılında Müslüman Abbasiler ile Çin Tang Hanedanlığı arasında gerçekleşen Talas Savaşı'nda, Karluk Türklerinin Abbasilerin yanında yer almasıyla Çin ordusu ağır bir hezimete uğratılmıştır. Bu zaferle Orta Asya Çin istilasından kurtulmuş ve Türkler kitleler halinde İslamiyet'i benimsemeye başlamıştır. Talas Savaşı'nın dünya kültür ve medeniyet tarihi açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Orta Asya'da kurulan ilk Müslüman Türk devleti olan Karahanlılar, Satuk Buğra Han döneminde İslamiyet'i resmi din olarak kabul etmiştir. Bununla birlikte resmi yazışmalarında ve edebi eserlerinde Hakaniye Türkçesini kullanmışlar, Uygur alfabesini terk etmemişler ve hükümdarları 'Han', 'Hakan', 'Arslan' ve 'Buğra' gibi Türkçe unvanları taşımayı sürdürmüşlerdir. Karahanlıların bu uygulamaları aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

Karahanlı Devleti'nde; - Ticaret yolları üzerinde 'ribat' adı verilen savunma ve konaklama merkezlerinin inşa edilmesi, - 'Bimarhane' adı verilen hastanelerin kurularak hastaların ücretsiz tedavi edilmesi, - Medreselerde öğrenim gören talebelere ilk kez devlet hazinesinden düzenli burs bağlanması gibi kurumsal adımlar atılmıştır. Bu uygulamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde Karahanlılar hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Gazneli Devleti'nin en güçlü hükümdarı olan Gazneli Mahmut, 1001-1027 yılları arasında Hindistan üzerine tam 17 büyük askeri sefer düzenlemiştir. Bu seferlerin Hindistan coğrafyasındaki toplumsal ve dini yapı üzerinde yarattığı en köklü dönüşüm aşağıdakilerden hangisidir?

Gazneliler; Afganistan, Horasan, İran ve Kuzey Hindistan'ı içine alan geniş topraklarda hüküm sürmüştür. Ancak bu devasa imparatorluk kurulduktan kısa bir süre sonra iç istikrarını kaybetmiş ve dağılma sürecine girmiştir. Gazneli Devleti'nin siyasi birliğini uzun süre koruyamamasında aşağıdakilerden hangisi en belirleyici etken olmuştur?

1040 yılında Gazneli Sultanı Mesud ile Selçuklu liderleri Tuğrul ve Çağrı Beyler arasında üç gün süren Dandanakan Savaşı gerçekleşmiştir. Bu savaşın Türk-İslam tarihindeki en önemli çift yönlü siyasi sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Büyük Selçuklu hükümdarı Tuğrul Bey, 1055 yılında gerçekleştirdiği Bağdat Seferi ile Abbasi Halifesi el-Kaim bi-Emrillah'ı Şii Büveyhoğullarının baskı ve vesayetinden kurtarmıştır. Bunun üzerine halife, Tuğrul Bey'e iki kılıç kuşatarak ona 'Doğunun ve Batının Hükümdarı' unvanını vermiştir. Bu gelişmenin Türk-İslam devlet geleneğindeki en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Büyük Selçuklu Devleti ile Bizans ve müttefiki Gürcü kuvvetleri arasında 1048 yılında Erzurum yakınlarında Pasinler Savaşı yapılmıştır. Pasinler Savaşı'nın Türk tarihi açısından taşıdığı en belirgin tarihi önem aşağıdakilerden hangisidir?

Sultan Alparslan, 1071 Malazgirt Zaferi'nin ardından savaşa katılan komutanlarına hitaben 'Toprak fethedenin malıdır!' emrini vererek ele geçirdikleri bölgeleri kendilerine dirlik olarak bırakmıştır. Sultan Alparslan'ın bu 'kılıç hakkı' politikasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Büyük Selçuklu Devleti'nde Sultan Alparslan ve Melikşah dönemlerinde vezirlik yapan Nizamülmülk'ün gayretleriyle başta Bağdat olmak üzere Nişabur, Belh ve Basra gibi şehirlerde Nizamiye Medreseleri kurulmuştur. Büyük Selçuklu Devleti'nin Nizamiye Medreselerini kurmasındaki en öncelikli hedefler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Büyük Selçuklu Devleti'nin zayıflaması ve nihayetinde yıkılmasında iç ve dış kaynaklı pek çok etken rol oynamıştır. Aşağıdakilerden hangisi Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılış sürecinde etkili olan faktörlerden biri değildir?

Mısır'da Abbasi Devleti'nin zayıflaması üzerine merkezi otoriteden bağımsızlaşarak kurulan 'Tavaif-i Müluk' devletlerinin ilki Tolunoğullarıdır (868-905). Tolunoğlu Ahmet döneminde Mısır bayındır hale getirilmiş, su kanalları açılmış ve 'Maristan' adı verilen devasa bir sağlık kompleksi inşa edilmiştir. Tolunoğullarının inşa ettiği Maristan'da din, mezhep ve ırk ayrımı yapılmaksızın tüm halkın ücretsiz muayene edilmesi ve ilaçların bila-bedel dağıtılması aşağıdakilerden hangisinin bir kanıtıdır?

935 yılında Muhammed bin Togaç tarafından Mısır'da kurulan ve Abbasiler tarafından 'Akşit' (nur yüzlü / prens) unvanı verilen hükümdarın kurduğu İhşidiler Devleti, Mısır ve Suriye'ye egemen olmuştur. İhşidilerin Türk-İslam tarihindeki en müstesna ve ayırt edici özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Eyyubiler Devleti'nin kurucusu Selahaddin Eyyubi, 1187 yılında Haçlı ordularına karşı kazandığı Hıttin Zaferi ile 88 yıldır Haçlı işgali altında bulunan Kudüs'ü geri almıştır. Kudüs'ün Müslümanlar tarafından yeniden fethedilmesinin Avrupa'daki en doğrudan siyasi ve askeri sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Mısır'da kurulan ve resmi yazışmalarında 'ed-Devletü't-Türkiyye' (Türkiye Devleti) adını kullanan Memlükler, askeri başarıları ve devlet teşkilatıyla diğer Türk devletlerinden belirgin biçimde ayrılmıştır. Memlükleri Karahanlı, Gazneli ve Selçuklu gibi diğer Türk devletlerinden ayıran en temel kurumsal ve siyasi fark aşağıdakilerden hangisidir?

Kendilerini Büyük Selçuklu Devleti'nin meşru mirasçısı olarak gören Harzemşahlar, hükümdarları Celaleddin Harzemşah döneminde Doğu Anadolu'ya sarkarak Ahlat'ı tahrip etmişlerdir. Bunun üzerine Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubad ile 1230 yılında Yassıçemen Savaşı yapılmış ve Harzemşahlar ağır bir mağlubiyete uğrayarak kısa sürede yıkılmıştır. Harzemşahlar Devleti'nin bu savaş sonucunda tarih sahnesinden silinmesinin Türk-İslam dünyası açısından en yıkıcı jeopolitik sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Büyük Selçuklu Devleti'nde temel idari ve mali işler 'Büyük Divan' (Divan-ı Saltanat) bünyesinde görüşülürken, adaletin en üst düzeyde tecelli etmesi için özel bir yüksek divan ihdas edilmiştir. Hükümdarın bizzat başkanlık ettiği; halkın devlet memurlarından ve valilerden olan şikâyetlerinin incelendiği, ağır siyasi suçlar ile devlete karşı isyan davalarının karara bağlandığı en üst düzey yargı divanı aşağıdakilerden hangisidir?

Büyük Selçuklu Devleti'nde Vezir Nizamülmülk tarafından kurumsallaştırılan 'ikta sistemi'nde; devlete ait toprakların vergi gelirleri hizmet karşılığında komutanlara ve devlet görevlilerine tahsis edilmiş, ikta sahipleri bu gelirlerle atlı askerler (sipahi) yetiştirmiştir. Aşağıdakilerden hangisi ikta sisteminin devlete sağladığı doğrudan kazanımlar arasında gösterilemez?

Büyük Selçuklu Devleti'nde adalet teşkilatı 'şer'i' ve 'örfi' olmak üzere iki ana koldan yürütülmüştür. Buna göre şer'i davaların en üst merciinde bulunan görevli ile örfi yargının ve asayişin başındaki yetkili makam aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

XI. yüzyılda Kaşgarlı Mahmud tarafından Abbasi Halifesi el-Muktedî Billah'a sunulan; Araplara Türkçeyi öğretmek ve Türk dilinin Arapça kadar zengin, köklü bir ifade gücüne sahip olduğunu ortaya koymak amacıyla kaleme alınan, Türk dünyası haritasını ve zengin folklorik verileri içeren ilk Türkçe sözlük niteliğindeki başyapıt aşağıdakilerden hangisidir?