KPSS KPSS Ön Lisans Yasama (TBMM Görev ve Yetkileri) Testi #1

1. Adım: Toplantı yeter sayısı üye tamsayısının 1/3'üdür (600 / 3 = 200). Birleşime 320 milletvekili katıldığı için toplantı yeter sayısı sağlanmıştır. 2. Adım: Karar yeter sayısı katılanların salt çoğunluğudur. Katılan sayısı 320 olduğuna göre, salt çoğunluk: (320 / 2) + 1 = 161'dir. 3. Adım: Karar yeter sayısının alt sınırı üye tamsayısının 1/4'ünün 1 fazlasıdır (600 / 4 = 150; 150 + 1 = 151). 161 sayısı asgari sınır olan 151'den büyük olduğu için kanun teklifinin kabulü için en az 161 kabul oyu gerekir. Sonuç: C şıkkı.

1982 Anayasası'na göre milletvekilleri dışında hiçbir makam Meclis'e doğrudan kanun teklifi veremez. Bu kuralın tek istisnası Bütçe ve Kesin Hesap Kanunu teklifleridir. Anayasa m.161 uyarınca Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından hazırlanır ve mali yılbaşından en az 75 gün önce TBMM'ye sunulur. Sonuç: B şıkkı.

TBMM Başkanı seçimi turları ve karar yeter sayıları şöyledir: 1. Tur: Üye tamsayısının 2/3 çoğunluğu (400 oy) 2. Tur: Üye tamsayısının 2/3 çoğunluğu (400 oy) 3. Tur: Üye tamsayısının salt çoğunluğu (en az 301 oy) 4. Tur: Üçüncü turda en çok oyu alan iki aday katılır, en fazla oyu alan aday seçilir. Dolayısıyla üçüncü turda üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301 oy aranır. Sonuç: C şıkkı.

Anayasa m.116'ya göre; TBMM, üye tamsayısının beşte üç (3/5) çoğunluğuyla (en az 360 milletvekili) seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Bu halde TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır. Cumhurbaşkanı da dilediği zaman herhangi bir şarta bağlı olmaksızın seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Sonuç: B şıkkı.

Anayasa m.78'e göre ara seçim kural olarak her seçim döneminde bir defa yapılır ve genel seçimden 30 ay geçmedikçe ara seçime gidilemez. Ancak üye tamsayısının %5'i (30 milletvekili) boşalırsa ara seçimin 3 ay içinde yapılmasına karar verilir. Bir ilin veya seçim çevresinin hiç milletvekili kalmaması halinde ise boşalmayı takip eden 90 günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılması zorunludur. Dolayısıyla hiçbir istisnası olmadığı ifadesi yanlıştır. Sonuç: A şıkkı.

Anayasa m.87'ye göre TBMM; üye tamsayısının beşte üç (3/5) çoğunluğunun kararı ile (en az 360 milletvekili) genel ve özel af ilan edebilir. Anayasa'nın 169. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ise ormanları yakmak, yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar hiçbir surette genel veya özel af kapsamına alınamaz. Sonuç: D şıkkı.

Anayasa m.89 uyarınca Cumhurbaşkanı TBMM tarafından kabul edilen kanunları 15 gün içinde Resmi Gazete'de yayımlar veya aynı sürede geri gönderir. Ancak Bütçe Kanunları Anayasa gereğince Cumhurbaşkanınca Meclise geri gönderilemeyen (veto edilemeyen) tek kanun türüdür. Bütçe kanunlarının da veto edilebileceği ifadesi yanlıştır. Sonuç: C şıkkı.

Anayasa m.175 uyarınca: Anayasanın değiştirilmesi Meclis üye tamsayısının en az üçte biri (200 milletvekili) tarafından yazılı olarak teklif edilebilir. Anayasa değişiklik teklifleri Genel Kurulda iki defa görüşülür (ivedilikle görüşülemez ve iki görüşme arasında en az 48 saatlik serinleme süresi bulunur). Kabul için en az üye tamsayısının beşte üçü (360 oy) gerekir. Sonuç: B şıkkı.

1982 Anayasası'nın 90. maddesine göre: 'Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı devletlerle ve milletlerarası kuruluşlarla yapılacak andlaşmaların onaylanması, Türkiye Büyük Millet Meclisinin onaylamayı bir kanunla uygun bulmasına bağlıdır.' Andlaşmayı onaylayan ve Resmi Gazete'de yayımlayan makam ise Cumhurbaşkanıdır. Sonuç: A şıkkı.

Anayasa m.98/5 uyarınca yazılı soru, milletvekillerinin Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak cevaplandırılmak üzere soru sormalarından ibarettir. Yazılı sorular muhatapları tarafından en geç 15 gün içinde cevaplandırılır. Cumhurbaşkanına yazılı soru sorulamaz. Sonuç: D şıkkı.

Meclis soruşturması aşamalarındaki üye tamsayısı (600) oranları: 1. Soruşturma önergesi verilmesi: Üye tamsayısının salt çoğunluğu (en az 301 milletvekili) 2. Soruşturma açılmasına karar verilmesi: Üye tamsayısının beşte üçü (en az 360 milletvekili) 3. Yüce Divan'a sevk kararı verilmesi: Üye tamsayısının üçte ikisi (en az 400 milletvekili) Bu nedenle soruşturma açılmasına karar verilmesi için üye tamsayısının beşte üçü (360) aranır. Sonuç: C şıkkı.

TBMM; Kamu Başdenetçisini, Sayıştay Başkan ve üyelerini, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) 7 üyesini, Anayasa Mahkemesi'nin 3 üyesini ve RTÜK üyelerini seçer. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısını ise Yargıtay Genel Kurulu'nun belirlediği adaylar arasından doğrudan Cumhurbaşkanı seçer. Sonuç: E şıkkı.

TBMM İçtüzüğü bir kanun değil, Meclisin 'yöntemsel bağımsızlığı' gereğince kendi çalışmalarını düzenlediği bir 'parlamento kararı'dır. Cumhurbaşkanının onayına veya vetosuna tabi değildir. Ancak Anayasa m.148 gereğince şekil ve esas bakımından Anayasa Mahkemesi'nin yargısal denetimine tabidir. Sonuç: B şıkkı.

Parlamento kararlarına karşı yargı yolu kural olarak kapalıdır. Anayasa'da yargı denetimine tabi tutulan yalnızca üç istisna vardır: 1) TBMM İçtüzüğü 2) Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararları 3) Milletvekilliğinin düşürülmesi kararları Savaş ilanı kararı ise siyasi ve askeri nitelikli bir parlamento kararı olup yargı denetimi dışındadır. Sonuç: D şıkkı.

Anayasa m.92/2'ye göre: 'Türkiye Büyük Millet Meclisi tatilde veya ara vermede iken ülkenin ani bir silahlı saldırıya uğraması ve bunun üzerine silahlı kuvvet kullanılmasına derhal karar verilmesinin kaçınılmaz olması halinde Türk Silahlı Kuvvetlerinin kullanılmasına Cumhurbaşkanınca da karar verilebilir.' Sonuç: B şıkkı.

Anayasa m.94/5 hükmüne göre 'Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başkanvekilleri, üyesi bulundukları siyasi partinin veya parti grubunun Meclis içinde veya dışındaki faaliyetlerine; görevlerinin gereği olan haller dışında, Meclis tartışmalarına katılamazlar; Başkan ve oturumu yöneten Başkanvekili oy kullanamazlar.' Oturumu yönetmeyen başkanvekilleri ise oy kullanabilir. Ayrıca Başkanlık Divanında siyasi parti grupları güçleri oranında temsil edilir. TBMM Başkanının partisiyle ilişiğinin kesileceğine dair bir hüküm yoktur; sadece parti faaliyetlerine katılamaz. Sonuç: D şıkkı.

Anayasa m.93'e göre: TBMM her yıl Ekim ayının ilk günü kendiliğinden toplanır. Bir yasama yılında en çok üç ay tatil yapabilir; ara vermeler on beş günü aşamaz. Tatil veya ara verme sırasında TBMM'yi doğrudan toplantıya çağırmaya Cumhurbaşkanı ve TBMM Başkanı yetkilidir. Meclis üye tamsayısının beşte biri (en az 120 milletvekili) yazılı istemde bulunursa TBMM Başkanı Meclisi toplantıya çağırır. Sonuç: A şıkkı.

Anayasa m.119'a göre; Cumhurbaşkanının ilan ettiği OHAL süresini uzatma yetkisi Cumhurbaşkanına değil, münhasıran TBMM'ye aittir. Cumhurbaşkanı talep eder, TBMM ise bu süreyi her defasında 'dört ayı geçmemek üzere' uzatabilir (savaş halinde bu dört aylık süre aranmaz). Cumhurbaşkanının süreyi kendiliğinden uzatabileceği ifadesi yanlıştır. Sonuç: B şıkkı.

Anayasa m.83/2 uyarınca yasama dokunulmazlığının iki istisnası vardır: 1) Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali, 2) Seçimden önce soruşturmasına başlanmış olmak kaydıyla, Anayasa'nın 14. maddesindeki devletin güvenliğine ve bölünmez bütünlüğüne yönelik durumlar. Bu iki halde Meclis kararı aranmaksızın milletvekili hakkında soruşturma yürütülebilir ve tutuklama yapılabilir. Sonuç: A şıkkı.

Anayasa m.84/4 hükmü uyarınca: 'Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmayan milletvekilinin milletvekilliğinin düşmesine, durumun Meclis Başkanlık Divanınca tespit edilmesi üzerine, Genel Kurulca üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar verilebilir.' Üye tamsayısının salt çoğunluğu ise en az 301 milletvekilinin kabul oyudur. Sonuç: B şıkkı.