KPSS KPSS Ortaöğretim (Lise) Yasama (TBMM Görev ve Yetkileri) Testi #2

1982 Anayasası'nın 96. maddesine göre TBMM, üye tam sayısının en az üçte biriyle (200 milletvekili) toplanır. Anayasada aksi belirtilmemişse toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla (katılanların yarısından bir fazlasıyla) karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir durumda üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından (151 milletvekilinden) az olamaz. Sonuç: B şıkkıdır.

1982 Anayasası'nın 77. maddesine göre TBMM, üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu (en az 360 milletvekili) ile seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Sonuç: C şıkkıdır.

1982 Anayasası'na göre kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; bütçe ve kesinhesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek; savaş ilanına karar vermek; uluslararası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak TBMM'nin görev ve yetkilerindendir. Ancak 'Üst kademe kamu yöneticilerini atamak ve görevlerine son vermek' Cumhurbaşkanının yürütme yetkisi kapsamındaki işlemlerindendir, TBMM'nin yetkisi değildir. Sonuç: D şıkkıdır.

2017 anayasa değişikliği ile 'hükümet' (Bakanlar Kurulu) sistemi kaldırıldığı ve kanun teklif etme yetkisi sadece milletvekillerine (TBMM üyelerine) bırakılmıştır. Cumhurbaşkanının kanun teklif etme yetkisi bulunmamaktadır. Sonuç: A şıkkıdır.

1982 Anayasası'na göre TBMM'nin kabul ettiği kanunlar Cumhurbaşkanı tarafından 15 gün içinde yayımlanır. Cumhurbaşkanı uygun bulmadığı kanunları gerekçesiyle birlikte bir daha görüşülmek üzere aynı süre içinde TBMM'ye geri gönderebilir (veto yetkisi). Sonuç: C şıkkıdır.

1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakanlar hakkında meclis soruşturması açılması önergesi, üye tam sayısının en az üçte biri (en az 200 milletvekili) tarafından yazılı olarak verilir. Soruşturma açılması ise üye tam sayısının salt çoğunluğuyla (301) kararlaştırılır. Sonuç: B şıkkıdır.

1982 Anayasası'na göre meclis soruşturması sonucunda hazırlanan raporun görüşülmesi ve Yüce Divana sevk kararı alınabilmesi için üye tam sayısının gizli oyla salt çoğunluğu (en az 301 milletvekili) gereklidir. Sonuç: A şıkkıdır.

1982 Anayasası'na göre yazılı soru, milletvekillerinin Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanlara yazılı olarak sorulup yazılı cevap almasını sağlayan denetim yoludur. İlgili bakanlık veya makam tarafından en geç 15 gün içinde yazılı olarak cevaplandırılması zorunludur. Sonuç: C şıkkıdır.

1982 Anayasası'na göre meclis araştırması siyasi parti gruplarının veya en az 20 milletvekilinin yazılı önergesiyle açılabilir; meclis genel kurulunun onayıyla araştırma komisyonu kurulur. Sonuç: B şıkkıdır.

Toplumsal ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmesini sağlayan denetim ve bilgi edinme yolu 'Genel Görüşme'dir. Siyasi parti grupları veya en az 20 milletvekili tarafından istenebilir. Sonuç: D şıkkıdır.

TBMM İçtüzüğü parlamento kararı niteliğindedir (kanun değildir). Ancak normlar hiyerarşisinde kanunla aynı düzeydedir. Anayasa Mahkemesi tarafından şekil ve esas bakımından anayasaya uygunluk denetimine tabi tutulur. Sonuç: E şıkkıdır.

1982 Anayasası'na göre TBMM Başkanı, Meclis'in toplandığı günden itibaren beş gün içinde üyeleri arasından gizli oyla seçilir. İlk iki tura üye tam sayısının üçte ikisi (400), üçüncü turda salt çoğunluk (301) aranır; üçüncü turda salt çoğunluk sağlanamazsa dördüncü tura en çok oyu alan iki aday katılır ve en çok oyu alan seçilir. Başkanlık dönemi birinci devre için iki yıl, ikinci devre için ise o yasama döneminin sonuna kadardır. Sonuç: B şıkkıdır.

1982 Anayasası'nın 83. maddesine göre milletvekilleri seçimden önce veya sonra işledikleri suçlardan dolayı Meclis kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz. Ancak yasama dokunulmazlığı mutlak ve ömür boyu değildir; 'geçici' bir teminattır (milletvekillikleri sona erdiğinde yargılanabilirler). Ayrıca ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanmış olmak kaydıyla Anayasa'nın 14. maddesindeki durumlar dokunulmazlık dışındadır. Sonuç: C şıkkıdır.

1982 Anayasası'na göre yasama sorumsuzluğu milletvekillerinin meclisteki oy, düşünce ve kanaatlerinden ve bunları mecliste tekrarlamalarından dolayı sorumlu tutulamamasıdır. Ömür boyu sürer, meclis kararıyla bile kaldırılamaz ve tam bir bağışıklık sağlar. Sonuç: A şıkkıdır.

Milletvekilliğinin istifasında ve meclis çalışmalarına devamsızlıkta (özürsüz bir ayda 5 birleşim günü) TBMM Genel Kurulu'nun oylaması ve kararı şarttır. Ancak bir milletvekilinin 'kesin hüküm giymesi' (seçilmeye engel bir suçtan ceza alması) veya 'kısıtlanması' durumunda, kesin mahkeme kararının TBMM Genel Kurulu'na okunmasıyla milletvekilliği kendiliğinden düşer; genel kurulun oylamasına gerek yoktur. Sonuç: D şıkkıdır.

2017 anayasa değişikliği ile 1982 Anayasası'nın 75. maddesinde yapılan düzenlemeyle TBMM üye tam sayısı 550'den 600 milletvekiline çıkarılmıştır. Sonuç: C şıkkıdır.

Milletvekili seçilebilmek için: 18 yaşını doldurmuş olmak, Türk vatandaşı olmak, kısıtlı olmamak, askerlikle ilişiği olmamak ve belirli suçlardan mahkûm olmamak gerekir. En az lise mezunu olmak gibi bir öğrenim şartı 1982 Anayasası'nda yer almamaktadır; okur-yazar olmak yeterlidir. Sonuç: E şıkkıdır.

2017 anayasa değişikliğiyle cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmiş ve parlamenter sistemin denetim araçları olan 'Sözlü soru' ile 'Gensoru' mekanizmaları tamamen kaldırılmıştır. Günümüzde sadece yazılı soru, meclis araştırması, genel görüşme ve meclis soruşturması bulunmaktadır. Sonuç: B şıkkıdır.

1982 Anayasası'na göre TBMM, her yıl ekim ayının ilk günü çağrısız olarak kendiliğinden toplanır. Bir yasama yılında en çok üç ay tatil yapabilir. Sonuç: A şıkkıdır.

1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanının ilan ettiği OHAL aynı gün meclise sunulur; TBMM tatilde ise derhal toplanır. Meclis, Cumhurbaşkanının talebi üzerine her defasında en çok 4 ay süreyle OHAL süresini uzatabilir. Sonuç: D şıkkıdır.