DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
TestAkademisi.com
kpss DENEMESİ• 2026 Müfredatı

KPSS KPSS Lisans (Genel Yetenek & Genel Kültür) Osmanlı Tarihi & Islahatlar Testi #1

Ders: TarihSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
Osmanlı Tarihi & Islahatlar
Soru 1 / 20
Osmanlı Devleti'nde 17. yüzyılda duraklamayı durdurmak ve devleti eski gücüne kavuşturmak amacıyla çeşitli padişah ve devlet adamları tarafından ıslahat çalışmaları yürütülmüştür. Aşağıdakilerden hangisi, 17. yüzyıl ıslahatlarının genel özellikleri arasında gösterilemez?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
KPSS Müfredat ve Çözüm Rehberi

KPSS Lisans (Genel Yetenek & Genel Kültür) Osmanlı Tarihi & Islahatlar Testi #1 – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 KPSS Tarih müfredatı kapsamında Osmanlı Tarihi & Islahatlar konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: B
Osmanlı Devleti'nde 17. yüzyılda duraklamayı durdurmak ve devleti eski gücüne kavuşturmak amacıyla çeşitli padişah ve devlet adamları tarafından ıslahat çalışmaları yürütülmüştür. Aşağıdakilerden hangisi, 17. yüzyıl ıslahatlarının genel özellikleri arasında gösterilemez?
A
Sorunların temel nedenlerine inilmeyip daha çok askeri ve mali alanlara yoğunlaşılması
B
Avrupa'daki bilimsel ve teknik gelişmelerin yakından takip edilerek örnek alınması
C
Islahatların kişilere bağlı kalması ve kurumsal bir devlet politikası haline getirilememesi
D
Yenilik hareketlerine karşı yeniçeriler ve ulemanın zaman zaman sert tepkiler vermesi
E
Islahatlarda yükselme dönemi (Kanuni ve Fatih devirleri) uygulamalarının referans alınması
Adım Adım Çözüm Analizi:
17. yüzyıl ıslahatlarında Avrupa'nın askeri, teknik veya bilimsel üstünlüğü henüz kabul edilmemiştir. Bu nedenle Batı'daki gelişmeler örnek alınmamış; 'Kanuni Kadim'e yani Osmanlı'nın klasik yükselme devri kurumlarına dönülerek sorunların aşılabileceğine inanılmıştır. Batı tarzı ilk ıslahatlar ise 18. yüzyılda Lale Devri ile başlamıştır. Sonuç: B şıkkı.
#2

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: C
IV. Mehmet döneminde sadrazamlığa getirilen Tarhuncu Ahmed Paşa, devletin bozulan mali yapısını düzeltmek ve gelir-gider dengesini kurmak amacıyla kapsamlı tedbirler almıştır. Buna göre Tarhuncu Ahmed Paşa'nın yaptığı çalışmalar arasında aşağıdakilerden hangisi doğrudan yer alır?
A
Batılı devletlerden ilk kez dış borçlanmaya gidilmesi
B
Esham uygulaması ile faizli iç borçlanma senetlerinin çıkarılması
C
Osmanlı Devleti'nde ilk kez modern anlamda denk bütçe hazırlanması
D
Divan-ı Hümayun yerine nazırlıklar (bakanlıklar) sisteminin kurulması
E
Tımar sisteminin kaldırılarak yerine doğrudan iltizam usulünün konulması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tarhuncu Ahmed Paşa, saray harcamalarını kısmış, gereksiz ödenekleri iptal etmiş ve Osmanlı Devleti'nde ilk kez modern ve önceden planlanmış 'denk bütçe' hazırlamıştır. Dış borçlanma 19. yüzyılda, Esham sistemi 18. yüzyılda, nezaretler sistemi ise II. Mahmut döneminde uygulanmıştır. Sonuç: C şıkkı.
#3

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: E
Pasarofça Antlaşması (1718) ile başlayıp Patrona Halil İsyanı (1730) ile sona eren Lale Devri'nde kültür, sanat, bayındırlık ve teknik alanlarda çeşitli yenilikler hayata geçirilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi Lale Devri'nde gerçekleştirilen gelişmelerden biri değildir?
A
İbrahim Müteferrika ve Sait Efendi tarafından ilk Müslüman Türk matbaasının kurulması
B
Yalova'da ilk yerli kağıt imalathanesinin faaliyete geçirilmesi
C
Yeniçerilerden teşkil edilen Tulumbacılar Ocağı adıyla ilk düzenli itfaiye birliğinin oluşturulması
D
Paris ve Viyana gibi Avrupa başkentlerine geçici elçilik heyetlerinin gönderilmesi
E
Kara Mühendishanesi (Mühendishane-i Berri-i Hümayun) kurularak modern subay yetiştirilmesine başlanması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Lale Devri'nde köklü askeri ıslahatlar yapılmamış; daha çok kültürel, sivil ve diplomatik alanlara ağırlık verilmiştir. Mühendishane-i Berri-i Hümayun (Kara Mühendishanesi) ise III. Selim döneminde kurulmuştur. Lale Devri'nde matbaa, itfaiye teşkilatı (Tulumbacılar), geçici elçilikler ve Yalova kağıt imalathanesi açılmıştır. Sonuç: E şıkkı.
#4

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: A
Osmanlı Devleti'nde 18. yüzyılda Avrupa'dan getirilen yabancı uzmanların bilgi ve tecrübelerinden yararlanılarak askeri eğitim kurumları teşkil edilmeye başlanmıştır. Fransız asıllı subay Comte de Bonneval'in (Humbaracı Ahmed Paşa) gayretleriyle I. Mahmut döneminde açılan ve Batı tarzında teknik-askeri eğitim veren ilk modern Osmanlı eğitim kurumu aşağıdakilerden hangisidir?
A
Hendesehane
B
Mekteb-i Mülkiye
C
Darülmuallimin
D
Mekteb-i Harbiye
E
Mühendishane-i Bahri-i Hümayun
Adım Adım Çözüm Analizi:
I. Mahmut devrinde Osmanlı hizmetine girerek Müslüman olan ve Humbaracı Ahmed Paşa unvanını alan Comte de Bonneval'in çalışmalarıyla 1734 yılında 'Hendesehane' (Geometri ve Askeri Mühendislik Okulu) açılmıştır. Bu kurum, Osmanlı Devleti'nde Batı tarzında eğitim veren ilk askeri teknik okuldur. Sonuç: A şıkkı.
#5

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: D
Osmanlı Devleti'nde 18. yüzyılda savaş masraflarının artması ve bütçe açıklarının büyümesi üzerine devletin iç kaynaklardan borçlanmasını temin eden senet usulü kurgulanmıştır. Temelleri III. Mustafa devrinde atılan ve I. Abdülhamit döneminde fiilen uygulanarak devlet gelirlerinin faizli senetler karşılığı halka satılmasına dayanan bu iç borçlanma sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
A
İltizam
B
Malikane
C
Muaccele
D
Esham
E
Narh
Adım Adım Çözüm Analizi:
Esham sistemi, Osmanlı Devleti'nde kamu harcamalarını karşılamak amacıyla çıkarılan ilk iç borçlanma senetleridir. III. Mustafa döneminde tasarlanmış ve 1775 yılında I. Abdülhamit döneminde uygulamaya konulmuştur. İltizam ve malikane vergi toplama usulleridir; muaccele malikane peşinat bedeli, narh ise fiyat tespitidir. Sonuç: D şıkkı.
#6

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: B
I. Abdülhamit, Sadrazam Halil Hamit Paşa'nın da katkılarıyla askeri ve idari alanda devlet otoritesini ve hazine dengesini korumaya yönelik çeşitli adımlar atmıştır. Aşağıdakilerden hangisi I. Abdülhamit döneminde gerçekleştirilen düzenlemelerden biridir?
A
İlk resmi Osmanlı gazetesi olan Takvim-i Vekayi'nin basımına başlanması
B
Yeniçeri esamesi alım-satımının yasaklanması ve cülus bahşişinin kaldırılması
C
Nizam-ı Cedit ordusunun kurularak İrad-ı Cedit hazinesinin oluşturulması
D
Divan-ı Hümayun'un lağvedilerek Heyet-i Vükela'nın kurulması
E
Tımar sisteminin hukuken kaldırılarak memurlara düzenli maaş bağlanması
Adım Adım Çözüm Analizi:
I. Abdülhamit döneminde ordudaki disiplinsizliği ve hayali maaş alımlarını engellemek için yeniçeri sayımı yapılmış, yeniçeri maaş belgesi olan 'esame' alım-satımı yasaklanmış ve tahta çıkışta ödenen 'cülus bahşişi' resmen kaldırılmıştır. Takvim-i Vekayi ve nezaretler II. Mahmut'a, Nizam-ı Cedit ise III. Selim'e aittir. Sonuç: B şıkkı.
#7

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: C
III. Selim, tahta geçtikten sonra devlet idaresindeki aksaklıkları tespit etmek ve köklü çözümler üretmek amacıyla devlet adamları ve ulemadan 'layiha' adı verilen raporlar talep etmiştir. Buna göre III. Selim ve Nizam-ı Cedit dönemi ıslahatlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A
Batı tarzında eğitim gören ve teçhiz edilen Nizam-ı Cedit ordusu kurulmuştur.
B
Yeni ordunun giderlerini karşılamak amacıyla İrad-ı Cedit adlı özel bir fon/hazine kurulmuştur.
C
İlk geçici elçilikler açılarak Lale Devri diplomasisi terk edilmiştir.
D
Avrupa diplomasisini yakından takip etmek için Londra başta olmak üzere daimi elçilikler açılmıştır.
E
Nizam-ı Cedit dönemi ıslahatları, 1807 yılında çıkan Kabakçı Mustafa İsyanı ile son bulmuştur.
Adım Adım Çözüm Analizi:
İlk geçici elçilikler III. Selim döneminde değil, 18. yüzyılın başlarında Lale Devri'nde (III. Ahmet dönemi) açılmıştır. III. Selim döneminde ise geçici değil, Avrupa başkentlerinde ilk 'daimi (sürekli)' elçilikler ihdas edilmiştir (İlk daimi elçi Londra'ya gönderilen Yusuf Agah Efendi'dir). Sonuç: C şıkkı.
#8

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: A
II. Mahmut döneminde 1808 yılında Sadrazam Alemdar Mustafa Paşa'nın girişimiyle Rumeli ve Anadolu ayanları ile Osmanlı merkezi yönetimi arasında 'Sened-i İttifak' imzalanmıştır. Sened-i İttifak'ın Osmanlı tarihindeki en belirgin siyasi ve hukuki niteliği aşağıdakilerden hangisidir?
A
Padişahın mutlak otoritesinin ilk kez kendi rızasıyla sınırlandırılması ve anayasal sürecin ilk adımı sayılması
B
Gayrimüslim tebaaya devlet kademelerinde memuriyet ve meclis üyeliği hakkı verilmesi
C
Halkın ilk kez doğrudan genel seçimlere katılarak parlamenter yönetimi başlatması
D
Tanzimat Fermanı'nın ilanını zorunlu kılan uluslararası bir barış sözleşmesi olması
E
Tımar sistemini tamamen feshedip mülkiyet hakkını anayasal güvenceye bağlaması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Sened-i İttifak ile Osmanlı padişahı taşrada fiili güç kazanan ayanların varlığını resmen tanımış, kendi mutlak otoritesini ilk kez bir sözleşmeyle sınırlandırmıştır. Bu belge bir anayasa olmasa da padişahın yetkilerini sınırlandırması yönüyle Türk anayasal sürecinin ilk basamağı (Magna Carta benzeri) kabul edilir. Sonuç: A şıkkı.
#9

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: D
Osmanlı Devleti'nde 1826 yılında II. Mahmut tarafından Yeniçeri Ocağı'nın ortadan kaldırılması hadisesi tarihe 'Vaka-i Hayriye' olarak geçmiştir. Aşağıdakilerden hangisi Vaka-i Hayriye'nin doğrudan sonuçları arasında gösterilemez?
A
Padişahın ve merkezi yönetimin otoritesinin belirgin şekilde güçlenmesi
B
Yeniçeri Ocağı'nın yerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye adıyla yeni bir ordunun kurulması
C
Girişilecek diğer idari, sosyal ve hukuki yeniliklerin önündeki en sert direncin kırılması
D
Meşrutiyet idaresine geçilerek Kanun-i Esasi'nin yürürlüğe konulması
E
Yeniçerilik ile sıkı irtibatı bulunan Bektaşi tekkelerinin kapatılması veya denetime alınması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Vaka-i Hayriye 1826'da gerçekleşmiştir. Kanun-i Esasi'nin ilanı ve Meşrutiyet rejimine geçiş ise bundan tam 50 yıl sonra, 1876 yılında II. Abdülhamit döneminde Genç Osmanlıların çabalarıyla gerçekleşmiştir. Dolayısıyla Meşrutiyet'e geçiş Vaka-i Hayriye'nin doğrudan bir sonucu değildir. Sonuç: D şıkkı.
#10

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: E
II. Mahmut, Osmanlı Devleti'nin merkeziyetçi idari yapısını modernize etmek ve bürokratik hiyerarşiyi çağdaş devlet normlarına uyarlamak amacıyla köklü reformlar gerçekleştirmiştir. Aşağıdakilerden hangisi II. Mahmut devrinde idari veya toplumsal alanda yapılan düzenlemelerden biri değildir?
A
Divan-ı Hümayun'un lağvedilerek yerine Heyet-i Vükela (Bakanlıklar) sisteminin getirilmesi
B
Taşrada merkezi kontrolü artırmak adına köy ve mahalle muhtarlıklarının ihdas edilmesi
C
Memurların can ve mal emniyetini pekiştirmek için müsadere usulünün büyük oranda kaldırılması
D
İlk resmi gazete olan Takvim-i Vekayi'nin yayımlanması ve memurlara kılık-kıyafet mecburiyeti getirilmesi
E
Vilayet Nizamnamesi çıkarılarak vilayet meclislerine gayrimüslim üyelerin dahil edilmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Vilayet Nizamnamesi 1864 yılında Sultan Abdülaziz döneminde yürürlüğe girmiştir. Bu nizamname ile eyalet sistemi kaldırılarak vilayet, liva, kaza ve köy teşkilatı kurulmuş; meclislerde gayrimüslimlerin de yer alması sağlanmıştır. Diğer seçenekler II. Mahmut dönemine ait düzenlemelerdir. Sonuç: E şıkkı.
#11

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: B
3 Kasım 1839'da Sadrazam Mustafa Reşit Paşa tarafından ilan edilen Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümayunu), Osmanlı hukuk ve idare tarihinde yeni bir dönemin başlangıcıdır. Tanzimat Fermanı'nın ilkeleri ve getirdiği esaslar dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Padişah, kendi yetkilerini kanunların üstünlüğü ilkesine tabi kılmayı kabul etmiştir.
B
Din ayrımı katı bir şekilde korunarak yalnızca Müslüman tebaanın mülkiyet hakları güvenceye alınmıştır.
C
Askerlik bir vatan borcu haline getirilerek belirli süre ve kura kurallarına bağlanmıştır.
D
Vergilerin herkesin mali gücüne ve kazancına oranla adil şekilde toplanması öngörülmüştür.
E
Rüşvet, iltimas ve keyfi yargılamaların engellenmesi amacıyla yasal güvenceler vazedilmiştir.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tanzimat Fermanı, tebaa arasında Müslüman-gayrimüslim ayrımı yapmaksızın herkesin can, mal, namus ve mülkiyet emniyetini kanun teminatı altına almıştır. Amaç, Osmanlıcılık ideali etrafında tüm Osmanlı vatandaşlarını eşit haklara kavuşturmaktır. Yalnızca Müslüman tebaanın mülkiyetinin korunduğu iddiası tamamen yanlıştır. Sonuç: B şıkkı.
#12

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: C
Kırım Savaşı'nın ardından toplanacak Paris Barış Konferansı öncesinde Avrupalı devletlerin iç işlerine müdahalesini engellemek amacıyla 1856 yılında Sultan Abdülmecit tarafından Islahat Fermanı yayımlanmıştır. Islahat Fermanı'nın içeriği doğrultusunda hayata geçirilen düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
A
Meclis-i Mebusan açılarak anayasal monarşi düzenine resmen geçilmesi
B
Şeyhülislamlık makamının yürütme üzerindeki fetva yetkisinin bütünüyle kaldırılması
C
Gayrimüslimlerden alınan cizye vergisinin kaldırılarak yerine bedel-i askeri usulünün getirilmesi
D
Yeniçeri Ocağı'nın dağıtılarak modern nizamiye ordularının oluşturulması
E
Müsadere usulünün Osmanlı tarihinde ilk kez yürürlüğe sokulması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Islahat Fermanı gayrimüslim tebaanın haklarını genişletmeyi hedeflemiştir. Bu çerçevede gayrimüslimlerden alınan 'cizye' vergisi kaldırılmış, askerlik vazifesi karşılığında gayrimüslimlere 'bedel-i askeri' ödeyerek muaf olma hakkı tanınmıştır. Ayrıca küçük düşürücü tabirlerin kullanılması yasaklanmış ve devlet memuru olabilmelerinin önü açılmıştır. Sonuç: C şıkkı.
#13

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: A
Tanzimat Dönemi'nde (1839-1876) devlet kadrolarına nitelikli memur ve modern okullara muallim yetiştirmek gayesiyle birçok yeni eğitim kurumu açılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemi'nde eğitim ve kültür alanında hayata geçirilen kurumlardan biridir?
A
Erkek öğretmen yetiştirmek için Darülmuallimin ve yükseköğretim için Darülfünun'un açılması
B
İlk kez Avrupa'ya askeri ve idari alanlarda öğrenci kafilesi gönderilmesi
C
İbrahim Müteferrika tarafından ilk basımevinin faaliyete başlatılması
D
Osmanlı Ressamlar Cemiyeti'nin kurularak ilk ulusal resim sergisinin tertiplenmesi
E
Askeri hekim yetiştirmek amacıyla Mekteb-i Tıbbiye'nin ilk defa eğitime başlaması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tanzimat Dönemi'nde (Abdülmecit devrinde 1848'de) rüştiyelere öğretmen yetiştirmek maksadıyla Darülmuallimin açılmış, yükseköğretim için Darülfünun kurulması planlanarak ilk dersler verilmiştir. Avrupa'ya ilk öğrenci gönderilmesi II. Mahmut dönemine, ilk özel matbaa Lale Devri'ne aittir. Sonuç: A şıkkı.
#14

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: D
Genç Osmanlıların (Jön Türkler) mücadelesi sonucu II. Abdülhamit tarafından 23 Aralık 1876'da Kanun-i Esasi ilan edilmiş ve meşruti yönetime geçilmiştir. 1876 Kanun-i Esasi'nin ilk metninde yer alan ve padişahın yürütme-yasama organları üzerindeki mutlak hakimiyetini belirgin biçimde gösteren yetkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Sadrazamın ve bakanların yalnızca meclis güvenoyu ile göreve başlayabilmesi
B
Kanun tekliflerinin kabulünde halk oylaması (referandum) yolunun mecburi kılınması
C
Hükümetin (Heyet-i Vükela) yalnızca Meclis-i Mebusan'a karşı sorumlu tutulması
D
Padişahın meclisi feshetme, kanunları mutlak veto etme ve 113. maddeye dayanarak kişileri sürgüne gönderebilme hakkı
E
Meclis-i Mebusan üyelerinin tamamının padişah tarafından ömür boyu tayin edilmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
1876 Kanun-i Esasi'nin ilk halinde hükümet meclise değil padişaha karşı sorumluydu. Padişahın mutlak veto hakkı vardı, meclisi tatil etme veya feshetme yetkisine sahipti ve meşhur 113. madde uyarınca idari soruşturmayla dilediği kişiyi sürgüne gönderme yetkisi bulunuyordu. Hükümetin meclise karşı sorumlu olması ve sürgün yetkisinin kalkması ise 1909 değişiklikleriyle gerçekleşmiştir. Sonuç: D şıkkı.
#15

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: E
II. Abdülhamit'in hükümdarlık yıllarında (1876-1909) eğitim, bayındırlık, haberleşme ve sosyal yardım sahasında çok sayıda kurumsal atılım gerçekleştirilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi II. Abdülhamit döneminde açılan veya faaliyete geçirilen kurumlardan biri değildir?
A
Osman Hamdi Bey'in öncülüğünde Sanayi-i Nefise Mektebi'nin kurulması
B
Kimsesiz, yaşlı ve engellileri barındırmak üzere Darülaceze'nin inşa edilmesi
C
Alman ortaklığı ve yerli yardımlarla Bağdat ve Hicaz demiryollarının yapılması
D
Memleket Sandıklarının modernize edilerek Ziraat Bankası'na dönüştürülmesi
E
Osmanlı'nın ilk kağıt parası olan Kaime-i Mutebere'nin tedavüle çıkarılması
Adım Adım Çözüm Analizi:
İlk Osmanlı kağıt parası olan 'Kaime-i Mutebere', Sultan Abdülmecit devrinde (1840) basılmıştır. II. Abdülhamit döneminde ise Sanayi-i Nefise Mektebi, Darülaceze, Hicaz-Bağdat demiryolları, Şişli Etfal Hastanesi ve Memleket Sandıklarının dönüştürülmesiyle Ziraat Bankası (1888) kurulmuştur. Sonuç: E şıkkı.
#16

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: B
1909 yılında 31 Mart İsyanı'nın bastırılması ve II. Abdülhamit'in tahttan indirilmesi sürecinin ardından 1876 Kanun-i Esasi'sinde geniş kapsamlı anayasa değişiklikleri yapılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi 1909 Anayasa değişiklikleri ile getirilen demokratik kazanımlardan biri değildir?
A
Hükümetin (Heyet-i Vükela) padişaha karşı değil, Meclis-i Mebusan'a karşı sorumlu kılınması
B
Padişahın kanunları mutlak veto etme ve meclisi dilediğinde doğrudan feshetme yetkisinin artırılması
C
Cemiyet, dernek ve siyasi parti kurma hürriyetinin anayasal güvenceye kavuşturulması
D
Padişaha tanınan kişileri doğrudan sürgüne gönderme yetkisini içeren 113. maddenin lağvedilmesi
E
Padişahın tahta cülusunda meclis huzurunda anayasaya sadakat yemini etme zorunluluğunun getirilmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
1909 anayasa değişiklikleri ile padişahın yetkileri daraltılmış, meclis üstünlüğü sağlanmıştır. Padişahın mutlak veto yetkisi kaldırılarak zorlaştırıcı (geciktirici) vetoya dönüştürülmüş, meclisi keyfi olarak feshetme imkanı kısıtlanmıştır. Dolayısıyla padişahın yetkilerinin güçlendirildiği ifadesi yanlıştır. Sonuç: B şıkkı.
#17

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: C
Tanzimat Dönemi'nde Batı hukukundan mülhem ticaret ve ceza kanunları hazırlanırken, medeni hukuk alanında yerli ve İslami esaslara dayanan bir kodifikasyon çalışması yürütülmüştür. Ahmet Cevdet Paşa başkanlığındaki ilmi bir komisyon tarafından Hanefi fıkhı kuralları derlenerek hazırlanan; borçlar, eşya ve yargılama usullerini içeren Osmanlı medeni kanunu aşağıdakilerden hangisidir?
A
Kanunname-i Ali Osman
B
Kavanin-i Yeniçeriyan
C
Mecelle-i Ahkam-ı Adliye
D
Düstur Nizamnamesi
E
Teşkilat-ı Esasiye Kanunu
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ahmet Cevdet Paşa riyasetindeki komisyon tarafından 1868-1876 yılları arasında hazırlanan 'Mecelle-i Ahkam-ı Adliye', Osmanlı Devleti'nin ilk medeni kanunudur. İslam fıkhının Hanefi mezhebine dayanılarak hazırlanmıştır; borçlar, eşya ve usul hükümlerini barındırır (aile ve miras hukuku içermez). Kanunname-i Ali Osman Fatih devrine aittir. Sonuç: C şıkkı.
#18

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: A
Osmanlı Devleti, 1853-1856 Kırım Harbi esnasında içine düştüğü derin mali buhranı aşabilmek için tarihinde ilk kez bir dış devletten borç temin etmiştir. Buna göre Osmanlı Devleti ilk dış borcunu aşağıdaki devletlerin hangisinden almıştır ve daha sonra borçların ödenememesi üzerine 1881'de alacaklı devletlerin teşkil ettiği kurum hangisidir?
A
İngiltere / Düyun-ı Umumiye İdaresi
B
Fransa / İrad-ı Cedit İdaresi
C
Rusya / Reji İdaresi
D
Avusturya / Kapitülasyon İdaresi
E
Prusya / Hilal-i Ahmer Cemiyeti
Adım Adım Çözüm Analizi:
Osmanlı Devleti ilk dış borcunu Kırım Savaşı sırasında 1854 yılında İngiltere'den almıştır. 1875'te devletin iflasını açıklamasının (Ramazan Kararnamesi) ardından 1881 yılında Muharrem Kararnamesi ile alacaklı yabancı devletlerin gelir kaynaklarına el koyduğu 'Düyun-ı Umumiye İdaresi' (Genel Borçlar İdaresi) kurulmuştur. Sonuç: A şıkkı.
#19

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: D
Osmanlı Devleti'nde gerilemeyi ve askeri mağlubiyetleri durdurmak amacıyla 17. yüzyıl ve 18. yüzyılda yürütülen ıslahat girişimleri temel felsefeleri ve yaklaşımları açısından farklılık gösterir. Aşağıdakilerden hangisi 18. yüzyıl ıslahatlarını 17. yüzyıl ıslahatlarından ayıran en temel niteliktir?
A
Yalnızca saray çevresiyle sınırlı kalıp bürokrasiye sirayet etmemesi
B
Yeniçeri isyanları ve ulema muhalefetiyle hiçbir zaman karşılaşmamış olması
C
Halkın tamamı tarafından büyük bir istekle benimsenip tabandan gelmesi
D
Avrupa'nın askeri-teknik üstünlüğünün kabul edilerek Batı tarzı kurumların örnek alınması
E
Çözümün Kanuni ve Fatih devri geleneksel kanunlarına dönmekte aranması
Adım Adım Çözüm Analizi:
17. yüzyıl ıslahatlarında Avrupa'nın üstünlüğü kabul edilmemiş, bozulmanın nedeni Kanuni Kadim'den (yükselme devri geleneklerinden) uzaklaşılması olarak görülmüştür. 18. yüzyılda ise ağır askeri hezimetler neticesinde Avrupa'nın teknik, bilimsel ve askeri üstünlüğü kabul edilmiş; Batı tarzı askeri ocaklar, okullar ve matbaa gibi kurumlar açılmıştır. Sonuç: D şıkkı.
#20

Tarih • Osmanlı Tarihi & Islahatlar

Doğru Cevap: E
Tımar sisteminin işlevini yitirmesi ve II. Mahmut tarafından kaldırılması sonucunda taşrada asayiş zaafı baş göstermiş, aynı zamanda sefer anında orduya çağrılacak tımarlı sipahi kuvveti ortadan kalkmıştır. Bu boşluğu doldurmak, taşra güvenliğini sağlamak ve terhis edilen askerlerden gerektiğinde orduya takviye yedek birlik oluşturmak amacıyla 1834 yılında kurulan askeri teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?
A
Sekban-ı Cedit
B
Eşkinci Ocağı
C
Hamidiye Alayları
D
Hareket Ordusu
E
Redif Birlikleri (Redif Teşkilatı)
Adım Adım Çözüm Analizi:
II. Mahmut döneminde tımarlı sipahilerin ortadan kalkmasıyla doğan taşra asayişi ve yedek asker ihtiyacını karşılamak amacıyla 1834 yılında 'Redif Birlikleri' (Redif Teşkilatı) kurulmuştur. Sekban-ı Cedit ve Eşkinci Ocağı Yeniçerilerce dağıtılan ön denemelerdir; Hamidiye Alayları ise II. Abdülhamit döneminde teşkil edilmiştir. Sonuç: E şıkkı.

İlgili KPSS Tarih Testleri

Tümünü Gör
kpss • Tarih

KPSS Ortaöğretim (Lise) Atatürk İlke ve İnkılapları #2

20 SoruÇöz
kpss • Tarih

KPSS Ortaöğretim (Lise) Kurtuluş Savaşı Hazırlık ve Muharebeler #3

20 SoruÇöz
kpss • Tarih

KPSS Ortaöğretim (Lise) 19. ve 20. Yüzyıl Islahatları & Meşrutiyet #2

20 SoruÇöz
kpss • Tarih

KPSS Ortaöğretim (Lise) Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak) #2

20 SoruÇöz