KPSS KPSS Lisans (Genel Yetenek & Genel Kültür) Lale Devri ve 18. Yüzyıl Islahatları Testi #1

Osmanlı Devleti'nde 17. yüzyılda yapılan ıslahatlarda aksaklıkların kaynağı 'Kanun-i Kadim'den uzaklaşılması olarak görülmüş ve yükselme dönemi geleneklerine dönülmesi hedeflenmiştir. 18. yüzyıla gelindiğinde ise bu yaklaşımda köklü bir zihniyet değişimi yaşanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi 18. yüzyıl ıslahatlarını 17. yüzyıl ıslahatlarından ayıran temel farkı en doğru şekilde ifade eder?

1718 Pasarofça Antlaşması ile başlayan ve 1730 Patrona Halil İsyanı ile sona eren Lale Devri, Osmanlı Devleti'nin diplomasi ve kültür hayatında yeni bir anlayışın hakim olduğu dönemdir. Lale Devri'nin genel özellikleri ve dönemin devlet politikası hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Lale Devri'nde İbrahim Müteferrika ve Sait Efendi'nin ortak girişimleriyle 1727 yılında ilk Müslüman Türk matbaası kurulmuştur. Matbaanın açılabilmesi için Şeyhülislam Yenişehirli Abdullah Efendi'den fetva alınmış ve padişah fermanı çıkarılmıştır. Bu matbaanın faaliyetleri ve niteliği ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Osmanlı Devleti, Lale Devri ile birlikte Avrupa devletlerinin askeri, idari, teknik ve toplumsal durumlarını yerinde tetkik etmek amacıyla Batı başkentlerine ilk defa geçici elçiler göndermiştir. Bu çerçevede 1720 yılında Fransa'ya elçi olarak tayin edilen, Paris'teki izlenimlerini ve gözlemlerini hazırladığı 'Sefaretname' adlı eserde toplayarak Osmanlı ıslahatlarına zemin hazırlayan Osmanlı elçisi aşağıdakilerden hangisidir?

Lale Devri'nde toplumsal ve kentsel hayatın düzenlenmesine yönelik bazı teknik ve kurumsal yenilikler uygulamaya konulmuştur. Buna göre; I. Yeniçerilerden seçilen erlerle ilk düzenli itfaiye teşkilatı sayılan Tulumbacılar Ocağı'nın kurulması, II. Yalova'da yerli kağıt imalathanesinin faaliyete geçirilmesi, III. İlk kez çiçek aşısı uygulamasının gerçekleştirilmesi gelişmelerinden hangileri Lale Devri sınırları içinde yer almaktadır?

1730 yılında patlak veren Patrona Halil İsyanı neticesinde Sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa idam edilmiş, Sultan III. Ahmet tahttan indirilmiş ve zevk-u sefa mekanları olan Sadabad Kasırları yakılıp yıkılmıştır. Ancak isyancılar İbrahim Müteferrika Matbaası'na ve kütüphanelere dokunmamışlardır. İsyancıların matbaaya ve kütüphanelere dokunmaması aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlar?

Patrona Halil İsyanı'ndan sonra tahta çıkan I. Mahmut devrinde, Lale Devri'ndeki sivil-kültürel ıslahat çizgisinden farklı olarak ordunun modernleştirilmesine öncelik verilmiştir. Bu amaçla Fransa'dan getirilen Comte de Bonneval, Osmanlı hizmetine girip Müslüman olmuş ve Humbaracı Ahmed Paşa adını almıştır. Humbaracı Ahmed Paşa'nın çalışmaları doğrultusunda I. Mahmut döneminde gerçekleştirilen en önemli askeri-teknik ıslahat aşağıdakilerden hangisidir?

I. Mahmut devrinde yapılan askeri ıslahatların olumlu neticeleri sahada görülmüş ve 1736-1739 Osmanlı-Rus ve Avusturya Savaşı Osmanlı zaferiyle neticelenmiştir. Savaş sonunda imzalanan Belgrad Antlaşması'nda Fransa arabuluculuk yapmıştır. Fransa'nın bu diplomatik arabuluculuğuna karşılık olarak 1740 yılında I. Mahmut tarafından Fransa lehine atılan adım aşağıdakilerden hangisidir?

III. Mustafa saltanatında Sadrazam Koca Ragıp Paşa'nın gayretleriyle askeri yeniliklere devam edilmiş ve Fransa'dan Baron de Tott adında askeri uzman davet edilmiştir. Baron de Tott'un gözetiminde III. Mustafa döneminde ordu bünyesinde kurulan ve top dökümünü modernize eden askeri ocak aşağıdakilerden hangisidir?

1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı esnasında 1770 yılında meydana gelen Çeşme Baskını'nda Osmanlı donanması Rus donanması tarafından yakılmış ve bu facia donanmanın acilen modernize edilmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Bu hezimetin ardından Cezayirli Gazi Hasan Paşa ve Baron de Tott'un teklifleriyle temelleri atılan ve 18. yüzyılda modern deniz subayı ile harita mühendisi yetiştirmeyi amaçlayan eğitim kurumu aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nde 18. yüzyılda savaş tazminatları ve askeri harcamalar bütçe açıklarını artırmış; devlet, nakit ihtiyacını karşılamak için iç kaynaklardan borçlanma arayışına girmiştir. Fikir ve yasal altyapısı III. Mustafa devrinde hazırlanan, ilk fiili uygulaması ise 1775 yılında I. Abdülhamit döneminde gerçekleşen; devlet gelir kaynaklarının paylara bölünerek yıllık faiz getirili senetler halinde şahıslara satılmasına dayanan sistem aşağıdakilerden hangisidir?

I. Abdülhamit döneminde Sadrazam Halil Hamit Paşa'nın öncülüğünde yeniçeri ocağındaki disiplinsizliği gidermek ve devlet hazinesinin haksız maaş ödemeleriyle yıpranmasını önlemek maksadıyla önemli adımlar atılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi I. Abdülhamit devrinde bu amaç doğrultusunda hayata geçirilen düzenlemelerden biridir?

Osmanlı Devleti'nde 18. yüzyılın ilk yarısında orduya davet edilen yabancı subay ve uzmanların Osmanlı hizmetine girebilmeleri için Müslüman olmaları ve Osmanlı kıyafetlerini giymeleri şart koşulmaktaydı (Comte de Bonneval'in Humbaracı Ahmed Paşa olması gibi). Avrupa'dan teknik ve askeri bilgi transferini hızlandırmak amacıyla yabancı uzmanların Müslüman olma ve Osmanlı kıyafeti giyme zorunluluğu hangi padişah döneminde resmen kaldırılmıştır?

1789 yılında tahta geçen III. Selim, Osmanlı Devleti'ni girdiği krizden kurtarmak ve çağdaş bir yapıya kavuşturmak gayesiyle 'Nizam-ı Cedit' adıyla anılan köklü bir yenilik hareketi başlatmıştır. III. Selim'in ıslahatlara başlamadan önce devlet adamları, alimler ve yerli-yabancı uzmanlardan 'lâyiha' adı verilen detaylı raporlar talep etmesi ve meşveret meclisleri toplaması, onun yönetim anlayışındaki hangi temel yaklaşımı gösterir?

III. Selim, Yeniçeri Ocağı'nın ıslah edilemeyeceğini görerek Batı tarzında eğitilmiş, modern üniforma ve tüfeklerle donatılmış Nizam-ı Cedit ordusunu kurmuştur. Bu ordunun eğitimi için Levent ve Selimiye kışlaları inşa edilmiştir. Nizam-ı Cedit ordusunun silah, giyim, talim ve donatım masraflarını karşılamak ve genel bütçeye ilave yük getirmemek amacıyla oluşturulan özel mali fon/hazine aşağıdakilerden hangisidir?

III. Selim döneminde kurulan Nizam-ı Cedit ordusu, kısa sürede disiplinli yapısıyla dikkat çekmiş ve Osmanlı sınırları dışındaki bir askeri harekatta önemli bir uluslararası başarı elde etmiştir. 1799 yılında Mısır'ı işgal ettikten sonra Suriye'ye yönelen Fransız generali Napolyon Bonapart komutasındaki orduyu Akka Kalesi önünde mağlup ederek Nizam-ı Cedit'in ilk askeri zaferini kazanan ünlü Osmanlı komutanı aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti, Lale Devri'nde başlattığı geçici elçilik uygulamasının yetersiz kaldığını görerek III. Selim devrinde diplomasi anlayışında köklü bir reform yapmış ve Avrupa devletleriyle mütekabiliyet (karşılıklılık) esasına dayalı sürekli diplomatik ilişkiler kurmuştur. Bu doğrultuda Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da açtığı ilk daimi (sürekli) elçilik ve bu göreve atanan ilk daimi Osmanlı elçisi aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

III. Selim'in hayata geçirdiği Nizam-ı Cedit programı yalnız ordu kurmaktan ibaret kalmamış; askeri eğitim, yabancı dil ve neşriyat sahalarında da önemli atılımlar yapılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi III. Selim döneminde gerçekleştirilen yeniliklerden biri değildir?

III. Selim'in yürüttüğü Nizam-ı Cedit ıslahatları; yeniçeriler, ulemanın tutucu kanadı ve İrad-ı Cedit hazinesinin koyduğu yeni vergilerden hoşnutsuz olan çevrelerin muhalefetiyle karşılaşmıştır. 1807 yılında patlak vererek III. Selim'in tahttan indirilmesine, Nizam-ı Cedit ordusunun dağıtılmasına ve IV. Mustafa'nın tahta çıkarılmasına sebep olan isyan hareketi aşağıdakilerden hangisidir?

18. yüzyıl boyunca padişahlar ve sadrazamlar eliyle pek çok askeri, idari ve teknik ıslahat gerçekleştirilmesine rağmen devletin çöküşü durdurulamamış ve yenilikler kalıcı bir kurumsal yapıya bütünüyle kavuşturulamamıştır. Aşağıdakilerden hangisi 18. yüzyıl ıslahatlarının köklü başarıya ulaşamamasında etkili olan faktörlerden biri değildir?