TUS TUS Temel Tıp Bilimleri İnsan Fizyolojisi (Sistemler) Testi #2

Naif lenfositlerin kan dolaşımından lenf düğümü parakorteksine ve Peyer plaklarına geçişi Yüksek Endotelyal Venüller (HEV) üzerinden gerçekleşir. HEV endoteli üzerindeki PNAd (Periferik Nodu Adresini) glikoproteinleri, naif lenfositlerdeki L-selektin ile etkileşerek yuvarlanma (rolling) ve ardından transmigrasyonu sağlar. Doğru cevap A şıkkıdır.

Kan-beyin bariyeri; fenestrasyonsuz endotel hücreleri, bazal membran, perisitler ve astrositlerin perivasküler son ayaklarından (end-feet) oluşur. Astrositler salgıladıkları faktörlerle endotel hücreleri arasında klaudin ve okludin içeren sıkı bağlantıların (tight junctions) kurulmasını indükler ve bariyer geçirgenliğini düzenler. Doğru cevap C şıkkıdır.

Paneth hücreleri, ince bağırsak kriptalarının tabanında bulunan sekretuvar hücrelerdir. Başlıca alfa-defensinler (kriptidinler) ve lizozim salgılayarak lümendeki bakteriyel çoğalmayı kontrol altında tutar ve kök hücre nişini korur. M hücreleri antijen taşırken, goblet hücreleri mukus üretir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Lökosit ekstravazasyonunda nötrofilin yüzeyindeki LFA-1 ve Mac-1 (beta-2 integrinler) endoteldeki ICAM-1'e bağlanmadan önce aktive edilmelidir. Endotel yüzeyindeki heparan sülfata bağlı CXCL8 (IL-8), nötrofilin CXCR1/CXCR2 reseptörüne bağlanarak G-proteini aracılı içeriden-dışarıya (inside-out) sinyalleşme ile integrinlerin afinitesini dramatik biçimde artırır ve sıkı adezyonu sağlar. Doğru cevap D şıkkıdır.

Dalak kırmızı pulpası, retiküler lifler ve makrofajlardan zengin Billroth kordonları ile geniş venöz sinüzoidlerden oluşur. Arteriyel kan açık dolaşımla kordonlara dökülür; eritrositler ve mikroorganizmalar sinüzoid endoteli arasındaki dar yarıklardan (slits) geçmek zorundadır. Burada esnekliğini kaybetmiş eritrositler ve kapsüllü bakteriler makrofajlar tarafından fagositozla temizlenir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Alveolar makrofajlar (toz hücreleri), alveol lümeninde yerleşen primer hücresel savunma elemanlarıdır. Sürfaktan proteinleri A ve D (SP-A, SP-D) ile opsonize edilen partikülleri fagositozla temizler. İnflamasyonu baskılayıcı IL-10 ve TGF-beta salgılayarak gereksiz akciğer doku hasarını ve gaz değişim bozukluğunu önlerler. Doğru cevap E şıkkıdır.

Endojen pirojenler (IL-1, TNF-alfa, IL-6), kan yoluyla hipotalamusun vasküler organına (OVLT) ulaşır. Buradaki endotelde Siklooksijenaz-2 (COX-2) enzimini indükleyerek Prostaglandin E2 (PGE2) sentezini artırırlar. PGE2, hipotalamik preoptik alandaki EP3 reseptörlerine bağlanarak termoregülatuar set-point değerini yükseltir ve ateş ortaya çıkar. Doğru cevap B şıkkıdır.

Mikrofold (M) hücreleri, Peyer plakları ve izole lenfoid folikülleri örten folikül ilişkili epitelde yerleşir. Kalın glikokaliks ve mukustan yoksundurlar; lümendeki antijenleri fagozom/pinositik veziküllerle bazal ceplerine taşırlar (transsitoz). Burada antijenler dendritik hücrelere sunularak sekretuvar IgA yanıtı başlatılır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Langerhans hücreleri, epidermisin stratum spinosum katmanında yerleşen kemik iliği kökenli immatür dendritik hücrelerdir. Karakteristik özellikleri Langerin (CD207) proteini ve elektron mikroskobunda tenis raketi benzeri Birbeck granülleridir. Antijeni yakaladıktan sonra dermis üzerinden lenfatiklerle bölgesel lenf noduna göç ederler. Doğru cevap A şıkkıdır.

Dimerik IgA (ve pentamerik IgM), epitel hücrelerinin bazolateral membranında bulunan Polimerik İmmünoglobülin Reseptörüne (pIgR) bağlanır. Endositozla epitel içine alınan kompleks transsitoz ile apikal zara taşınır. Burada reseptör proteolitik olarak kesilir ve arta kalan 'sekretuvar komponent' (SC) IgA'ya bağlı kalarak onu proteazlara karşı korur. Doğru cevap D şıkkıdır.

Pozitif seleksiyon, timus korteksinde gerçekleşir. cTEC'lerin sunduğu öz MHC moleküllerini uygun afiniteyle tanıyan timositler hayatta kalma sinyalleri alır (MHC sınırlılığı kazanılır). Hiç tanıyamayanlar ihmal sonucu apoptoza gider. Medullada ise aşırı güçlü bağlananlar negatif seleksiyonla elenir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Kemik iliği stromal hücreleri tarafından üretilen İnterlökin-7 (IL-7), erken B ve T lenfosit gelişiminde kesinlikle zorunlu olan trofik faktördür. IL-7 ve c-Kit ligandı (Stem Cell Factor / SCF), pro-B evresinde hücre sağ kalımını ve V(D)J rekombinasyonunun ilerlemesini destekler. Doğru cevap C şıkkıdır.

Neonatal Fc Reseptörü (FcRn), yapısal olarak MHC Sınıf I benzeri bir heterodimerdir (beta-2 mikroglobulin içerir). Maternal sinsityotrofoblast endozomlarında asidik pH'da (pH < 6,5) maternal IgG'nin Fc bölgesine bağlanır, transsitoz sonrası fetal kanın fizyolojik pH'sında (pH 7,4) IgG'yi serbest bırakır. Fetal pasif bağışıklığı kuran tek yoldur. Doğru cevap E şıkkıdır.

Kupffer hücreleri, karaciğer sinüzoidlerinin endotel yüzeyine tutunmuş özelleşmiş yerleşik doku makrofajlarıdır. Vücuttaki tüm doku makrofajlarının yarısından fazlasını oluştururlar. Bağırsaktan portal kanla gelen endotoksinleri, bakterileri ve hücresel debrisleri temizleyerek sistemik dolaşımı korurlar. Doğru cevap A şıkkıdır.

Mikroglia hücreleri, merkezi sinir sisteminin rezidan makrofajlarıdır. Kemik iliğindeki monositlerden değil, embriyogenez sırasında fetal vitellus kesesindeki primitif miyeloid öncüllerden köken alırlar. Beyinde nöronal sinaps budanması, debris temizliği ve patojenlere karşı fagositoz yaparlar. Doğru cevap C şıkkıdır.

Lenf düğümünde: - Dış korteks (foliküller): B lenfosit alanı. - Parakorteks (derin korteks): T lenfositleri ve interdijite dendritik hücrelerin yer aldığı timus bağımlı bölgedir (T hücre zonu). - Medulla: Plazma hücreleri, makrofajlar ve meduller kordonları içerir. DiGeorge sendromunda parakorteks hipoplaziktir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Dalağın marjinal zonu, kırmızı pulpa ile beyaz pulpa arasında yer alır ve dolaşımdaki kanın doğrudan temas ettiği bölgedir. Burada yerleşik Marjinal Zon B lenfositleri, polisakkarit antijenlere karşı T-bağımsız antikor (özellikle IgM) üretiminde ve kapsüllü bakterilerin opsonizasyonunda hayati rol oynar. Splenektomide bu hücreler kaybedildiği için fulminan pnömokok sepsisi riski doğar. Doğru cevap D şıkkıdır.

Hepatositlerden majör akut faz proteinlerinin (CRP, fibrinojen, ferritin, hepcidin) sentezini doğrudan indükleyen primer sitokin İnterlökin-6'dır (IL-6). Makrofajlardan salınan IL-1 ve TNF-alfa da katkıda bulunur ancak karaciğerdeki ana akut faz uyarısını IL-6 / STAT3 yolağı yürütür. Doğru cevap A şıkkıdır.

Hepsidin, karaciğerde sentezlenen ve IL-6 uyarısıyla artan anahtar bir akut faz reaktanıdır. Hücre membranındaki demir dışa atım kanalı olan ferroportine bağlanarak onun endositozunu ve lizozomal yıkımını sağlar. Böylece bağırsaktan demir emilimi durur, makrofajlarda demir hapsedilir ve kronik hastalık anemisi gelişir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Glukokortikoidler antienflamatuvar etkiyle sitokin sentezini (IL-1, IL-2, IL-6, TNF-alfa) baskılar, periferik kandaki lenfosit, eozinofil, bazofil ve monosit sayılarını apoptoz ve dokuya göç nedeniyle düşürürler. Ancak kemik iliği rezervinden olgun nötrofillerin kana salınmasını uyarır ve damar endoteline nötrofil yapışmasını (marjinasyonunu) azaltırlar. Bu nedenle glukokortikoidler nötrofil sayısını azaltmaz; tam aksine kanda 'nötrofilik lökositoza' yol açarlar. Doğru cevap D şıkkıdır.