DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
yks DENEMESİ• 2026 Müfredatı

YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı #1

Ders: Türk Dili ve EdebiyatıSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı
Soru 1 / 20
I. Beyit sayısı 5 ile 15 arasında değişir. II. Kafiye düzeni 'aa, ba, ca, da...' şeklindedir. III. İlk beytine matla, son beytine makta adı verilir. IV. Şairin mahlasının geçtiği beyit genellikle makta beytidir. V. Dinî ve felsefi düşüncelerin ağırlıklı işlendiği, bentlerle kurulan uzun nazım şeklidir. Numaralanmış cümlelerden hangisi 'gazel' nazım biçimi için söylenemez?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
YKS Müfredat ve Çözüm Rehberi

AYT (Alan Yeterlilik Testi) Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı #1 – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 YKS Türk Dili ve Edebiyatı müfredatı kapsamında Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: E
I. Beyit sayısı 5 ile 15 arasında değişir. II. Kafiye düzeni 'aa, ba, ca, da...' şeklindedir. III. İlk beytine matla, son beytine makta adı verilir. IV. Şairin mahlasının geçtiği beyit genellikle makta beytidir. V. Dinî ve felsefi düşüncelerin ağırlıklı işlendiği, bentlerle kurulan uzun nazım şeklidir. Numaralanmış cümlelerden hangisi 'gazel' nazım biçimi için söylenemez?
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Adım Adım Çözüm Analizi:
Gazel; beyit sayısı 5-15 arasında değişen, kafiye düzeni 'aa, ba, ca...' olan, ilk beytine matla, son beytine makta ve mahlas beytine taç beyit (genellikle makta) denilen lirik bir nazım biçimidir. V. öncülde söz edilen bentlerle kurulan ve dinî-felsefi konuları işleyen nazım şekli ise terkibibent veya terciibenttir; gazel bentlerle değil beyitlerle kurulur. Sonuç: E şıkkı.
#2

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: B
17. yüzyıl âşık edebiyatının en önemli temsilcilerindendir. Şiirlerinde divan edebiyatı ve tasavvuf etkisi görülmez; tamamen hece ölçüsü ve yalın bir Türkçe ile şiirler söylemiştir. Çukurova ve Toroslar yöresindeki Türkmen boylarının yaşayışını, doğa sevgisini ve epik-lirik duyguları dile getirmiştir. 'Güzelleme' türündeki koşmalarıyla tanınır. Bu parçada söz edilen saz şairi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Köroğlu
B
Karacaoğlan
C
Âşık Ömer
D
Gevherî
E
Dertli
Adım Adım Çözüm Analizi:
17. yüzyılda yaşamış, divan edebiyatı ve tasavvuftan hiç etkilenmemiş, sadece hece ölçüsü ve yalın Türkçeyle şiir söylemiş, Çukurova-Toroslar Türkmenlerinin saz şairi Karacaoğlan'dır. Âşık Ömer, Gevherî ve Dertli divan şiirinden etkilenmiş; Köroğlu ise daha çok koçaklamalarıyla bilinir. Sonuç: B şıkkı.
#3

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: C
Divan edebiyatında 17. yüzyılda Nâbî'nin öncülüğünü yaptığı; düşünceye, hikmete, öğüde ve ahlaki değerlere dayanan, okuyucuya yol göstermeyi amaçlayan şiir anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Sebk-i Hindî
B
Türkî-i Basit
C
Hikemî tarz
D
Nedimâne tarz
E
Tasavvufi tarz
Adım Adım Çözüm Analizi:
Nâbî'nin öncülüğünü yaptığı düşünce, ahlak, öğüt ve hikmet odaklı şiir tarzı 'Hikemî tarz' (Nâbiyâne tarz) olarak adlandırılır. Sebk-i Hindî soyut ve girift anlatımı, Türkî-i Basit yalın Türkçeyi, Nedimâne tarz zevk ve eğlenceyi, tasavvufi tarz ise ilahi aşkı merkeze alır. Sonuç: C şıkkı.
#4

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: D
Aşağıdakilerden hangisi 'Anonim Halk Edebiyatı' nazım şekil ve türleri arasında yer almaz?
A
Mani
B
Ninni
C
Türkü
D
Varsağı
E
Ağıt
Adım Adım Çözüm Analizi:
Mani, ninni, türkü ve ağıt anonim halk edebiyatı ürünleridir. 'Varsağı' ise âşık tarzı halk edebiyatı nazım şeklidir; kendine özgü 'Bre', 'Hey', 'Behey' gibi ünlemleri vardır ve genellikle Güney Anadolu'daki Varsak boyunun ozanları tarafından söylenmiştir. Sonuç: D şıkkı.
#5

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: A
16. yüzyıl divan edebiyatının en lirik ve kudretli şairlerindendir. Eserlerinde Azeri Türkçesinin dil özelliklerini kullanmıştır. Aşkı ızdırap olarak gören ve bundan mutluluk duyan şair; Leylâ vü Mecnûn mesnevisi, Su Kasidesi ve Şikâyetnâme adlı mektubuyla tanınır. Bu parçada tanıtılan divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Fuzûlî
B
Bâkî
C
Şeyhî
D
Nedîm
E
Taşlıcalı Yahyâ
Adım Adım Çözüm Analizi:
Azeri sahası Türk edebiyatının büyük şairi, ızdırap ve ilahi aşk şairi olan, 'Su Kasidesi', 'Leylâ vü Mecnûn' mesnevisi ve meşhur mektubu 'Şikâyetnâme'nin sahibi Fuzûlî'dir. Sonuç: A şıkkı.
#6

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: B
Allah aşkını, vahdet-i vücud (varlığın birliği) felsefesini, nefsi terbiye etme yollarını konu edinen ve tekkelerde dervişlerin zikir esnasında ezgiyle okudukları dinî-tasavvufi halk edebiyatı nazım türü aşağıdakilerden hangisidir?
A
Nutuk
B
İlahi
C
Devriye
D
Şathiye
E
Koçaklama
Adım Adım Çözüm Analizi:
Dinî-tasavvufi Türk halk edebiyatında Allah aşkını, peygamber sevgisini ve tasavvufi ilkeleri konu edinen, ezgiyle söylenen nazım türü 'ilahi'dir. Nutuk tarikata yeni girenlere adabı öğretir; devriye insanın Allah'tan gelip O'na dönüşünü anlatır; şathiye alaylı gibi görünen tasavvufi şiirlerdir; koçaklama ise âşık edebiyatında yiğitlik şiiridir. Sonuç: B şıkkı.
#7

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: C
Aşağıdaki divan edebiyatı nazım şekillerinden hangisi Türklerin divan şiirine kazandırdığı nazım şekilleri arasında yer alır?
A
Kaside
B
Mesnevi
C
Tuyuğ
D
Rubai
E
Kıt'a
Adım Adım Çözüm Analizi:
Divan edebiyatına Türklerin kazandırdığı iki önemli nazım şekli 'şarkı' ve 'tuyuğ'dur. Mesnevi, gazel, kaside ve rubai ise Arap ve Fars edebiyatından Türk edebiyatına geçmiştir. Sonuç: C şıkkı.
#8

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: D
I. Şiirlerini sadece hece ölçüsüyle söylemiş, aruz ölçüsüne hiç yer vermemiştir. II. 'Ferman padişahınsa dağlar bizimdir' dizesiyle simgeleşen isyankâr ve epik bir söyleyişi vardır. III. 19. yüzyılda yaşamış ve Avşar boyunun zorunlu iskânına karşı mücadeleyi şiirlerinde işlemiştir. IV. Koçaklama türündeki şiirleriyle tanınmıştır. Numaralanmış bilgiler aşağıdaki saz şairlerinden hangisiyle ilgilidir?
A
Köroğlu
B
Seyrânî
C
Ercişli Emrah
D
Dadaloğlu
E
Ruhsatî
Adım Adım Çözüm Analizi:
19. yüzyılda yaşamış, Avşar boyunun iskânına karşı çıkmış, 'Ferman padişahınsa dağlar bizimdir' sözüyle özdeşleşmiş ve aruzu hiç kullanmayıp koçaklamalarıyla ünlenmiş şair Dadaloğlu'dur. Sonuç: D şıkkı.
#9

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: E
Kasidelerde şairin kendisini ve şiir sanatındaki ustalığını övdüğü bölüme ne ad verilir?
A
Nesib
B
Medhiye
C
Girizgâh
D
Tegazzül
E
Fahriye
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kasidenin bölümleri şunlardır: Nesib/Teşbib (giriş, tasvir), Girizgâh (asıl konuya geçiş), Medhiye (övgü), Tegazzül (araya sıkıştırılan gazel), Fahriye (şairin kendini övmesi) ve Dua (dua edilen bölüm). Şairin kendisini övdüğü bölüm 'Fahriye'dir. Sonuç: E şıkkı.
#10

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: B
Aşağıdaki divan edebiyatı sanatçısı ve eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
A
Şeyhî - Harnâme
B
Nâbî - Hüsn ü Aşk
C
Ahmedî - İskendernâme
D
Fuzûlî - Beng ü Bâde
E
Gülşehrî - Mantıku't-Tayr
Adım Adım Çözüm Analizi:
Hüsn ü Aşk eseri 18. yüzyıl şairi Şeyh Gâlib'e aittir. Nâbî'nin en bilinen mesnevileri ise Hayriyye ve Hayrâbâd'dır. Diğer seçeneklerdeki eşleştirmeler (Şeyhî - Harnâme, Ahmedi - İskendernâme, Fuzûlî - Beng ü Bâde, Gülşehrî - Mantıku't-Tayr) doğrudur. Sonuç: B şıkkı.
#11

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: A
Koşma nazım biçimi konularına göre çeşitli türlere ayrılır. Buna göre aşağıdakilerin hangisinde koşmanın türleri bir arada ve doğru verilmiştir?
A
Güzelleme - Koçaklama - Taşlama - Ağıt
B
Semai - Varsağı - Destan - Mani
C
İlahi - Nefes - Nutuk - Devriye
D
Münacaat - Naat - Medhiye - Hicviye
E
Güzelleme - Şathiye - Koçaklama - Mersiye
Adım Adım Çözüm Analizi:
Koşma nazım biçimi konularına göre dört ana türe ayrılır: Sevgi ve tabiat güzelliklerini anlatan 'Güzelleme', kahramanlık ve savaş konularını işleyen 'Koçaklama', toplumdaki aksaklıkları ve kişileri yeren 'Taşlama', ölen kişilerin ardından duyulan acıyı anlatan 'Ağıt'. Sonuç: A şıkkı.
#12

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: C
13. yüzyıl sonu ile 14. yüzyıl başında yaşamış, Anadolu'da tasavvuf edebiyatının kurucusu ve en büyük temsilcisi kabul edilmiştir. Şiirlerinde yalın bir Türkçe kullanmış, insan sevgisi, hoşgörü ve ilahi aşkı işlemiştir. 'Risâletü'n-Nushiyye' adlı didaktik mesnevisi ve Türkçe Divan'ı vardır. Bu parçada söz edilen tasavvuf şairi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Hacı Bektâş-ı Velî
B
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî
C
Yunus Emre
D
Kaygusuz Abdal
E
Pir Sultan Abdal
Adım Adım Çözüm Analizi:
13.-14. yüzyılda yaşamış, yalın Türkçeyle ilahi aşkı dile getirmiş, 'Risâletü'n-Nushiyye' adlı aruzla yazılmış didaktik mesnevinin ve hece-aruz karışık Divan'ın sahibi Yunus Emre'dir. Sonuç: C şıkkı.
#13

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: D
Divan nesrinde (düzyazı) cümleleri birbirine bağlamak için kullanılan ve düz yazıda bir nevi uyak (kafiye) görevi gören ahenk unsuruna ne ad verilir?
A
İnşa
B
Münşeat
C
Tezkire
D
Seci
E
Rücu
Adım Adım Çözüm Analizi:
Divan nesrinde, özellikle süslü nesirde cümle sonlarındaki veya aralarındaki uyaklı kelimelere 'seci' denir. Seci, nesirde kafiye olarak tanımlanır. İnşa nesir yazma sanatıdır; münşeat nesir yazılarının toplandığı mecmualardır; tezkire biyografi türüdür; rücu ise bir edebi sanattır. Sonuç: D şıkkı.
#14

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: B
18. yüzyılda yaşamış Lale Devri şairidir. Şiirlerinde dinî ve tasavvufi konulara hiç yer vermemiş; İstanbul Türkçesini, dönemin eğlence ve zevk hayatını, köşkleri ve Sa'dâbâd gezilerini şarkı ve gazellerinde neşeli bir üslupla terennüm etmiştir. Mahallîleşme akımının en önemli temsilcisidir. Bu parçada tanıtılan divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Şeyh Gâlib
B
Nedîm
C
Nâbî
D
Nef'î
E
Nâilî
Adım Adım Çözüm Analizi:
Lale Devri'nin eğlence ve zevk havasını şarkı ve gazelleriyle yansıtan, mahallîleşme akımının en büyük temsilcisi olan ve dinî temalardan uzak duran şair Nedîm'dir. Sonuç: B şıkkı.
#15

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: E
İlk iki dizesi uyağı doldurmak amacıyla söylenen, asıl anlatılmak istenen duygu ve düşüncenin son iki dizede yer aldığı, tek dörtlükten oluşan ve 'aaxa' şeklinde uyaklanan halk edebiyatı nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Koşma
B
Türkü
C
Semai
D
Ağıt
E
Mani
Adım Adım Çözüm Analizi:
Anonim halk edebiyatında genellikle 7'li hece ölçüsüyle yazılan, tek dörtlükten oluşan, 'aaxa' kafiye örgüsüne sahip, ilk iki dizesi doldurma olup asıl düşüncesi son iki dizede verilen nazım biçimi 'mani'dir. Sonuç: E şıkkı.
#16

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: A
Divan edebiyatında 'hicviye', halk edebiyatında 'taşlama' olarak adlandırılan eleştiri ve yergi türünün Batı edebiyatındaki karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Satirik şiir
B
Pastoral şiir
C
Didaktik şiir
D
Lirik şiir
E
Epik şiir
Adım Adım Çözüm Analizi:
Divan edebiyatındaki hicviye ve halk edebiyatındaki taşlamanın Batı edebiyatındaki tür karşılığı 'satir' (satirik şiir)dir. Pastoral kır ve çoban hayatını, didaktik öğreticiliği, lirik coşkulu duyguları, epik ise kahramanlığı konu edinir. Sonuç: A şıkkı.
#17

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: C
17. yüzyıl divan edebiyatının kaside ustasıdır. Övgülerinde ne kadar aşırı ve cömertse yergilerinde de o kadar acımasız ve pervasızdır. Dönemin devlet adamlarını hicvettiği şiirlerini 'Sihâm-ı Kazâ' (Kaza Okları) adlı eserinde toplamış ve bu hicivleri yüzünden boğdurularak öldürülmüştür. Bu parçada söz edilen divan şairi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Nâbî
B
Neşâtî
C
Nef'î
D
Nâilî
E
Bâkî
Adım Adım Çözüm Analizi:
17. yüzyılın en büyük kaside ve hiciv şairi olan, 'Sihâm-ı Kazâ' adlı hiciv kitabının sahibi ve hicivleri yüzünden idam edilen sanatçı Nef'î'dir. Sonuç: C şıkkı.
#18

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: D
19. yüzyılda Kayseri'nin Develi ilçesinde doğmuş; dönemin idarecilerini, rüşveti, toplumsal adaletsizlikleri ve yozlaşmayı çok sert bir dille eleştiren taşlamalarıyla tanınmış halk ozanı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Dertli
B
Ruhsatî
C
Erzurumlu Emrah
D
Seyrânî
E
Bayburtlu Zihnî
Adım Adım Çözüm Analizi:
19. yüzyılda yaşamış, Kayseri Develi doğumlu, toplumsal bozuklukları ve yöneticileri cesurca yeren taşlamalarıyla ünlenmiş âşık Seyrânî'dir. Sonuç: D şıkkı.
#19

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: E
Divan edebiyatı ile Âşık tarzı halk edebiyatının karşılaştırıldığı aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A
Divan şiirinde aruz ölçüsü, âşık edebiyatında ise ağırlıklı olarak hece ölçüsü kullanılmıştır.
B
Divan şiirinde parça güzelliği yerine halk şiirinde bütün güzelliği esas alınmış değildir; divan şiirinde parça güzelliği, halk şiirinde ise genellikle konu birliği gözetilir.
C
Divan edebiyatında tam ve zengin uyak, âşık edebiyatında ise çoğunlukla yarım uyak tercih edilmiştir.
D
Divan şiirinde soyut ve idealize edilmiş bir sevgili tipi varken âşık edebiyatında somut ve yaşayan sevgili anlatılmıştır.
E
Divan şairleri eserlerini 'cönk' adını verdikleri defterlerde, halk şairleri ise 'hamse' adı verilen mecmualarda toplamıştır.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Divan edebiyatında şiirler bir bütün başlık taşımaktan ziyade nazım biçimlerine, rediflerine göre adlandırılır ve divanlarda toplanır. Halk edebiyatında ise şiirler şairlerin kendi yazdığı 'hamse'lerde değil; cönk adı verilen, genellikle dana dili biçimindeki defterlerde meraklıları veya âşıklar tarafından derlenir. 'Hamse' divan edebiyatında beş mesneviden oluşan külliyattır. Sonuç: E şıkkı.
#20

Türk Dili ve Edebiyatı • Divan Edebiyatı & Halk Edebiyatı

Doğru Cevap: A
Divan edebiyatında olay çevresinde gelişen uzun konuları (aşk hikâyeleri, dinî ve destansı anlatılar, ahlaki öğütler) anlatmak için kullanılan; her beyti kendi arasında uyaklı (aa, bb, cc...) ve beyit sayısı sınırsız olan nazım şekli aşağıdakilerden hangisidir?
A
Mesnevi
B
Kaside
C
Kıt'a
D
Müstezat
E
Murabba
Adım Adım Çözüm Analizi:
Divan edebiyatında günümüz roman ve hikâyesinin işlevini gören; her beyti kendi içinde uyaklı (aa, bb, cc...) ve beyit sayısı konunun uzunluğuna göre sınırsız olan nazım biçimi 'mesnevi'dir. Sonuç: A şıkkı.

İlgili YKS Türk Dili ve Edebiyatı Testleri

Tümünü Gör