YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) Hücre Bölünmeleri (Mitoz & Mayoz) #2

1. 2n = 24 kromozomlu hücrenin interfazda DNA'sını eşlemesiyle her kromozom 2 kromatitli hale gelir (24 kromozom, 48 kromatit). 2. Anafaz evresinde kardeş kromatitler birbirinden ayrılarak zıt kutuplara çekilir ve her biri ayrı birer kromozom sayılır. 3. Bu nedenle anafaz evresinde geçici olarak kromozom sayısı iki katına çıkarak 48 olur ve ortada kromatit kalmaz (kardeş kromatitler ayrıldığı için her biri bağımsız kromozomdur, kromatit sayısı 0'dır). Sonuç: B şıkkı.

1. Anafaz-I evresinde homolog kromozomlar zıt kutuplara ayrılır, bu sırada kardeş kromatitler ayrılmaz. Dolayısıyla hücredeki kromozom sayısı 2n = 32 olarak kalır (kutuplara çekilen kromozom sayısı 32'dir). 2. Telofaz-II sonucunda oluşan yeni hücreler (gametler) mayoz sonucunda n = 16 kromozomlu olur. Sonuç: C şıkkı.

1. Krossing-over, homolog kromozomların kardeş olmayan kromatitleri arasında parça değişimiyle gerçekleşir ve genetik çeşitliliğin (varyasyonun) temel nedenlerinden biridir. 2. Sadece eşey ana hücrelerinin mayoz bölünmesinde görülür, mitozda ve mayoz-II'de görülmez. 3. E seçeneğinde 'Krossing-over olayı sonucunda kromozom sayısı yarıya iner' ifadesi yanlıştır; kromozom sayısının yarıya inmesi anafaz-I'de homolog kromozomların ayrılmasıyla gerçekleşir, krossing-over kromozom sayısını değiştirmez. Sonuç: E şıkkı.

1. Hücre döngüsünün interfaz evresi G1, S ve G2 alt evrelerinden oluşur. 2. DNA sentezi (replikasyonu) sadece S (synthesis) evresinde gerçekleşir. Sonuç: B şıkkı.

1. Mitoz bölünmede kardeş kromatitler anafaz evresinde birbirinden ayrılır. 2. Mayoz-I bölünmesinde ise anafaz-I'de homolog kromozomlar zıt kutuplara ayrılır, kardeş kromatitler değil. Kardeş kromatitler mayoz-II'nin anafaz-II evresinde ayrılır. Sonuç: A şıkkı.

1. Hayvan hücrelerinde sitokinez mikrofilamentlerin yardımıyla boğumlanarak gerçekleşir. 2. Bitki hücrelerinde ise hücre çeperi bulunduğu için boğumlanma olmaz; ara lamel (orta lamel) denilen yapı golgi organelinin salgılarıyla içeriden dışarıya doğru sentezlenerek sitokinez tamamlanır. Sonuç: D şıkkı.

1. Mayoz bölünmenin metafaz-I evresinde homolog kromozomlar çiftler halinde ekvatoral düzleme dizilir. 2. Mitoz ve metafaz-II'de ise kromozomlar tekli olarak ekvatoral düzleme dizilir. Sonuç: A şıkkı.

1. DNA miktarı interfazdaki S evresinde iki katına çıkar (iki katına çıktığı evre interfaz/S evresi). 2. DNA miktarı ilk olarak telofaz-I / sitokinez-I sonucunda yarıya iner (hücre sayısı ikiye bölünür). Sonuç: B şıkkı.

1. Eşeysiz üreme çeşitleri: Tomurcuklanma, rejenerasyon (yenilenme), bitkisel vegetatif üreme, bölünme ile üreme. 2. Tohumla üreme (tohum oluşumu) ise eşeyli üreme sınıfına girer ve mayoz ile döllenme olaylarını kapsar. Sonuç: D şıkkı.

1. Kontrol noktaları hücre döngüsünün hatasız ilerlemesini sağlar. 2. G1 kontrol noktası hücrenin yeterince büyüyüp büyümediğini ve DNA'da hasar olup olmadığını denetler. 3. M kontrol noktası iğ ipliklerinin kromozomların kinetokorlarına düzgün bağlanıp bağlanmadığını kontrol eder. 4. E seçeneğinde 'G2 kontrol noktası krossing-over olayının tam olarak yapılıp yapılmadığını denetler' ifadesi yanlıştır, krossing-over mayoz profaz-I'de olur ve G2 kontrolü mitoz/mayoz öncesi DNA hasarı ve replikasyon tamlığını denetler. Sonuç: E şıkkı.

1. 1 adet üreme ana hücresi mayoz geçirdiğinde 4 adet yeni haploit hücre (gamet) oluşur. 2. 4 adet üreme ana hücresinden $4 \times 4 = 16$ adet gamet oluşur. Sonuç: C şıkkı.

1. Kanser hücreleri kontrolsüz ve hızla mitoz bölünme geçiren hücrelerdir. 2. Kontrol noktalarını dinlemezler, apoptoza (programlı hücre ölümüne) direnebilirler ve bulundukları yerden başka dokulara yayılabilirler (metastaz). 3. B seçeneğinde 'Hücre döngüsü kontrol noktalarına tam olarak uyarak normal hızda bölünmeleri' ifadesi yanlıştır, tam tersi kontrol noktalarını dinlemeden kontrolsüz bölünürler. Sonuç: B şıkkı.

1. Metafazda 18 kromozom varsa, her kromozom 2 kromatitlidir; yani metafazda 36 kromatit vardır. 2. İnterfazın S evresinden önce (G1 evresinde) henüz DNA eşlenmemiştir ve kromozom sayısı 18 ise kromatit sayısı da 18'dir (her kromozom tek kromatitlidir). 3. Anafazda ise kardeş kromatitler birbirinden ayrıldığı için kromatit sayısı sıfırdır (0). 4. Soru sırasıyla sormaktadır: S evresinden hemen önceki (G1) kromatit sayısı 18, anafazdaki kromatit sayısı ise 0'dır. Sonuç: A şıkkı.

1. Mayozda genetik çeşitliliği sağlayan iki ana olay vardır: Profaz-I'deki krossing-over ve Anafaz-I'deki homolog kromozomların rastgele ayrılması (bağımsız dağılım). 2. Anafaz-II'de kardeş kromatitlerin ayrılması mitozdaki gibidir ve çeşitliliğe doğrudan yeni bir katkı sağlamaz (kardeş kromatitler zaten krossing-over ile çeşitlenmiştir ancak ana kaynak I ve II'dir). 3. Buna göre I ve II doğrudur. Sonuç: C şıkkı.

1. Bitki ve hayvan hücrelerinin mitozunda iğ ipliklerinin oluşması, kromatitlerin ayrılması ve DNA'nın eşlenmesi ortaktır. 2. Sentrozom organeli hayvanlarda vardır bitkilerde yoktur; sitokinez bitkide ara lamel, hayvanda boğumlanmadır. Sonuç: C şıkkı.

1. Hücre büyüdükçe hacim ($r^3$) yüzeye ($r^2$) oranla daha hızlı artar ve yüzey/hacim oranı küçülür. 2. Bu durum madde alışverişinin yetersiz kalmasına ve çekirdeğin hücreyi yönetmekte zorlanmasına yol açar, bu da bölünmeyi tetikler. 3. D seçeneğinde 'Hücre hacminin yüzey alanına oranının sürekli küçülmesi yerine büyümesi' denilmesi yanlıştır; hacim/yüzey oranı büyür, yüzey/hacim oranı küçülür. Sonuç: D şıkkı.

1. Arılarda partenogenez olayı ile kraliçe arının yumurta hücresinden mayoz bölünmeyle oluşan yumurtaların döllenmeden mitoz geçirmesiyle erkek arılar ($n$ kromozomlu) oluşur. 2. Erkek arılar $n$ kromozomludur ve mitozla sperm üretirler. Sonuç: B şıkkı.

1. Mayoz-I'de homolog kromozomlar yan yana gelerek sinapsis ve krossing-over yapar, ayrıca anafaz-I'de homolog kromozomlar zıt kutuplara ayrılır. 2. Bu olaylar Mayoz-II'de kesinlikle görülmez (Mayoz-II mitoza benzer). Sonuç: C şıkkı.

1. Vücut hücresi mitoz geçirdiğinde kromozom sayısı değişmez (2n = 48). 2. Üreme ana hücresi mayoz geçirdiğinde kromozom sayısı yarıya iner (n = 24). Sonuç: A şıkkı.

1. Mayoz ve döllenme eşeyli üremenin temel temelleridir. 2. Prokaryot canlılar (bakteriler ve arkeler) eşeyli üreme yapmazlar, mayoz ve döllenme geçirmezler, mitoz yerine eşeysiz olarak ikiye bölünürler. Sonuç: B şıkkı.