DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çözümlü Deneme Sınavları Eklendi!
YKS›Türkçe
30:00
YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları #1
20 Soru30 DkTam Sınav Formatında
1

Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Soru 1 / 20
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yükleminin türü bakımından ötekilerden farklıdır?

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
YKS Türkçe • Sınav Künyesi & Değerlendirme

TYT (Temel Yeterlilik Testi) Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları #1 Sınav Bilgileri ve Değerlendirme Rehberi

Bu çevrimiçi deneme sınavı, YKS müfredatında yer alan "Türkçe" dersinin güncel konu kazanımlarını ölçmek amacıyla TestAkademisi akademik içerik ekibi tarafından hazırlanmıştır. Sınav toplam 20 çoktan seçmeli sorudan oluşmakta olup, gerçek sınav kondisyonunuzu geliştirmek için önerilen çözüm süresi 30 dakikadır. Puanlama sisteminde ilgili sınavın standart net hesaplama kuralları (4 yanlışın 1 doğruyu götürmesi veya doğru cevap odaklı değerlendirme) uygulanır.

YKS Sözel Muhakeme ve Paragraf Metodolojisi

Metin Analizi ve Sözel Çıkarım Yaklaşımı

Bu deneme sınavındaki sözel sorular; okuma hızından ziyade anlama derinliği, metin içi mantıksal örüntüleri yakalama ve yazarın ana düşüncesini objektif biçimde tespit etme yeteneğinizi ölçer.

Metin Bütünlüğü ve Anlamsal İlişkiler

Türkçe dersinin "TYT (Temel Yeterlilik Testi) Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları #1" konusu kapsamında; parçada anlam, ana ve yardımcı düşünceler, düşünceyi geliştirme yolları ve akışı bozan cümlelerin tespiti hedeflenmektedir.

Kişisel Yorum Tuzağı ve Çeldiriciler

Çeldirici seçenekler genellikle parçada geçen ancak yazarın vurguladığı ana teze hizmet etmeyen tali ayrıntılardan veya metin dışı genel geçer doğrulardan kurgulanır. Yalnızca metne bağlı kalınız.

Paragraf sorularında önce soru kökünü okuyup ne aradığınızı belirleyiniz. Parçayı tek seferde, odaklanarak okuyup anahtar kelimelerin altını zihninizde çizerek hız kazanınız.

Çözüm sonrası doğru-yanlış kontrolü yaparken doğru yaptığınız sorularda bile açıklamadaki gerekçeli metin analizini okuyarak metin yorumlama perspektifinizi genişletiniz.

Sınavdaki Önemi ve Soru Dağılımı

YKS Türkçe testinde Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları konusu sınavın temel soru alanları arasında yer alır ve yerleştirme puanını belirleyen katsayıya sahiptir.

Soru Çözüm Taktikleri
  • İlk etapta süre baskısına takılmadan her sorunun kural gerekçesini zihninizde netleştirerek ilerleyin.
  • Metinde tırnak içinde verilen 'bağlı' ve 'girişik birleşik' gibi ifadelerin metin bağlamında kazandığı özel anlama odaklanın; genel sözlük anlamının ötesindeki bağlamsal mesajı arayın.
  • Öncüllü sorularda kesinlikle yanlış olduğundan emin olduğunuz bir seçeneği belirleyip seçenekleri eleyerek doğru cevaba ulaşma olasılığınızı artırın.
Adayların Sık Yaptığı Hatalar ve Çeldirici Tuzaklar
  • •Kendi kişisel yorum ve kanaatinizi metne katarak, paragrafta veya cümlede açıkça belirtilmeyen bir yargıyı doğru kabul etmek.
  • •Mecaz anlam ile terim anlam veya gerçek anlam arasındaki ince anlam geçişlerini gözden kaçırarak ilk akla gelen anlamı işaretlemek.

Örnek Sorular ve Adım Adım Açıklamalı Çözümleri

Aşağıdaki ilk 3 örnek soru ve çözümleri, bu testin ana kazanımlarını ve soru tiplerini kavramanız için doğrudan listelenmiştir.

1 - 3 / 20 Soru
#1

Soru #1: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yükleminin türü bakımından ötekilerden farklıdır?
A
Gördükleri karşısında saatlerce sessizce kalmıştı.
B
Sonbaharla birlikte ağaçların yaprakları sararırdı.
C
Yıllar önce bu şirin kasabada yaşayan bir yazardı.
D
Sabah erkenden hazırlıklarını tamamlayıp yola koyuldular.
E
Küçük çocuk, elindeki kırmızı balonla neşeyle koşuyordu.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A) 'Gördükleri karşısında sessizce kalmıştı.' cümlesinde yüklem 'kalmıştı' sözcüğüdür ve ek eylem almış bir fiildir. B) 'Sonbaharla birlikte yapraklar sararırdı.' cümlesinde yüklem 'sararırdı' fiil kökünden türemiş bir eylemdir. C) 'Yıllar önce bu kasabada yaşayan bir yazardı.' cümlesinde yüklem 'bir yazardı' söz öbeğidir; isim kökünden türemiş ve ek eylem alarak yüklem olmuştur (isim cümlesidir). D) 'Sabah erkenden yola koyuldular.' cümlesinde yüklem 'koyuldular' bir fiildir. E) 'Çocuk, elindeki balonla neşeyle koşuyordu.' cümlesinde yüklem 'koşuyordu' fiildir. Sonuç: C şıkkı.
#2

Soru #2: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: C
Aşağıdaki cümlelerden hangisi yapıca ötekilerden farklıdır?
A
Bahçedeki eski ahşap evi geçen hafta restore ettiler.
B
Sanatçı, son romanında yerel ögelere ağırlık vermişti.
C
Yağmurun şiddetlenmesiyle sokaklar bir anda boşaldı.
D
Günün bu yorgun saatinde sokaklarda kimsecikler kalmamıştı.
E
Toplantıda alınan tüm kararlar yönetim tarafından onaylandı.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A) 'Bahçedeki eski ahşap evi restore ettiler.' cümlesinde tek yargı vardır, fiilimsidir (bağlamsal yan cümlecik yoktur veya tek yüklemlidir); basit cümledir. B) 'Sanatçı, eserinde yerel ögelere ağırlık vermişti.' tek yüklemli basit cümledir. C) 'Yağmurun şiddetlenmesiyle sokaklar boşaldı.' içinde 'şiddetlenmesiyle' fiilimsisi bulunan girişik birleşik cümledir. D) 'Günün bu saatinde sokaklarda kimsecikler kalmamıştı.' tek yüklemli basit cümledir. E) 'Toplantıdaki kararlar herkes tarafından onaylandı.' tek yüklemli basit cümledir. Ancak C seçeneğinde 'şiddetlenmesiyle' sözcüğü fiilimsi (isim-fiil) olduğu için bu cümle girişik birleşik cümledir. Sonuç: C şıkkı.
#3

Soru #3: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisi anlamca olumsuz, yükleminin biçimi (yapısı) bakımından olumludur?
A
Toplantıda sunulan bu teklifi ne kabul etti ne de reddetti.
B
Bugünkü hava durumu piknik yapmak için hiç de uygun değil.
C
Onun bu fedakârlığını hayatım boyunca asla unutmayacağım.
D
Sınavda sorulan zor soruları çözmekten kim kaçınır ki?
E
Bu kadar zahmetten sonra projeyi yarı yolda bırakacak değiliz.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Anlamca olumsuz olan ama yükleminin biçimce olumlu görünmesini sağlayan kalıplar aranır (örneğin 'ne ... ne' bağlacı veya 'tehdit/ihtimal' bildiren yapılar). E seçeneğinde yer alan 'Bu kadar zahmetten sonra projeyi yarım bırakacak değiliz.' cümlesi, biçimce 'değil' ek eyleminin olumsuzluğuyla bitiyor gibi görünse de 'bırakmayız' anlamı katar. Ancak klasik anlamca olumsuz biçimce olumlu kalıbına örnek olarak 'ne ... ne' bağlacına bakalım: 'A) Bu teklifi ne kabul etti ne de reddetti.' cümlesinde yüklemler 'etti' ve 'reddetti' biçimce olumludur; ancak anlam olarak 'ikisini de yapmadı' yani olumsuzdur. Sonuç: A şıkkı.
Kalan Tüm Soru Havuzu (17 Soru)

4. Sorudan 20. Soruya Kadar Tüm Soruları & Çözümleri Görüntüle

Testin geri kalan 17 sorusunu, cevap anahtarını ve detaylı analizlerini tek sayfada açmak için tıklayın.

Kalan Soruları Aç (17)
#4

Soru #4: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: C
Aşağıdaki cümlelerden hangisi öğelerinin dizilişi bakımından kurallı bir isim (ad) cümlesidir?
A
Şehrin en kalabalık caddesinde görevliydi polis memurları.
B
Aradığın bütün belgeler masanın üzerindeki kitaplıkta duruyordu.
C
Çocukluğumun en güzel yılları geçtiği bu mahalle, benim için en huzurlu yerdi.
D
Kapının önünde durmuş, aceleyle dışarı çıkmamızı bekliyor.
E
Uzun süren yolculuğumuz gün batımına doğru akşama doğru bitti.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kurallı cümle, yüklemi sonda olan cümledir. İsim cümlesi ise yüklemi ek eylem almış bir isim veya isim soylu sözcük olan cümledir. A) '...görevliydi' (fiilimsi türevi/görevden türemiş isim veya ek eylem almış isim) B) '...kitaplıkta duruyordu.' (fiil cümlesi) C) '...en huzurlu yerdi.' yüklem 'en huzurlu yerdi'dir. 'yer' sözcüğü isimdir, ek eylem alarak yüklem olmuştur ve sonda yer almaktadır (kurallı isim cümlesi). D) '...bizi bekliyor.' (fiil cümlesi) E) '...akşama doğru bitti.' (fiil cümlesi) Sonuç: C şıkkı.
#5

Soru #5: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisi bağlı bir cümledir?
A
Hava oldukça soğuktu, bu yüzden dışarı çıkmak istemedik.
B
Eve geldiğinde ellerini hızlıca yıkayıp yemeğe oturdu.
C
Yağmur şiddetini artırdı ancak biz yürüyüşümüze devam ettik.
D
Çalışmalarını düzenli bir şekilde sürdürürse sınavda başarılı olur.
E
Bütün eşyaları titizlikle toplayıp büyük kutulara yerleştirdi.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Bağlı cümle, en az iki yüklemin bir veya birden fazla bağlaçla birbirine bağlandığı cümlelerdir. A) 'Hava oldukça soğuktu, dışarı çıkmak istemedik.' (sıralı cümle, virgülle bağlanmış) B) 'Eve geldiğinde ellerini yıkayıp yemeğe oturdu.' (girişik birleşik cümle) C) 'Yağmur şiddetini artırdı ancak biz yürüyüşümüze devam ettik.' cümlesinde 'artırdı' ve 'ettik' yüklemleri 'ancak' bağlacıyla bağlanmıştır. D) 'Çalışmalarını düzenli sürdürürse başarılı olur.' (şartlı birleşik cümle) E) 'Bütün eşyaları titizlikle toplayıp kutulara yerleştirdi.' (basit/fiilimsili cümle) Sonuç: C şıkkı.
#6

Soru #6: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: B
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A
Sanatçı, son eserinde toplumsal sorunlara cesurca değinmiş.
B
Herkes onun ne kadar dürüst olduğunu biliyor ve takdir ediyordu.
C
Şirketimiz, başarılı olan çalışanlarına her türlü kolaylığı sağlıyor.
D
Toplantıda alınan yeni kararlar bütün üyeleri memnun etti.
E
Genç yazar, ilk romanında oldukça akıcı bir dil kullanmış.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A) 'Sanatçı, eserinde toplumsal sorunlara değinmiş.' (Doğru) B) 'Herkes onun ne kadar dürüst olduğunu biliyor ve takdir ediyordu.' cümnesinde 'ne kadar dürüst olduğunu' ifadesi 'biliyor' fiiline nesne olabilmektedir ancak 'takdir ediyordu' fiiline nesne olamaz; neyi takdir ediyordu? 'onun dürüst olduğunu' (nesne eksikliği / çatı uyuşmazlığı / nesne ortaklığı hatası). C) 'Şirketimiz, çalışanlarına her türlü kolaylığı sağlıyor.' (Doğru) D) 'Toplantıda alınan kararlar herkesi memnun etti.' (Doğru) E) 'Genç yazar, ilk romanında akıcı bir dil kullanmış.' (Doğru) Sonuç: B şıkkı.
#7

Soru #7: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
A
Onunla ilk tanıştığımız günü hayatım boyunca asla unutamayacağım.
B
Konuyu tüm detaylarıyla inceleyip kısa sürede rapor hazırladık.
C
Proje için gerekli olan malzemeleri zamanında eksiksiz temin ettik.
D
Şirketin mali durumu her geçen gün daha da iyiye gidiyor.
E
Öğrenciler görevliler eşliğinde sınav salonuna sessizce alındı.
Adım Adım Çözüm Analizi:
'de' bağlacı cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz ve ayrı yazılır. Bulunma durum eki olan '-de / -da' ise sözcüğe bitişik yazılır. E seçeneğindeki "Yarınki geziye sende bizimle birlikte gelmek istemez misin?" cümlesinde yer alan "de" bağlaç görevindedir ve "sen de" şeklinde ayrı yazılmalıdır. Dolayısıyla E seçeneğinde yazım yanlışı yapılmıştır. Doğru seçenek: E
#8

Soru #8: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: D
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
A
Büyük bir ihtimalle bu akşam bize uğrayacak.
B
Eminim ki bu soruyu herkes doğru çözmüştür.
C
Şüphesiz onun da bu konuda bir fikri vardır.
D
Kesinlikle galiba bu zorlu görevi birlikte başaracağız.
E
Sanırım bu teklifi kabul etmemiz pek doğru olmaz.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A) 'Kesinlikle bu işin sonunu görebiliriz.' (Normal) B) 'Eminim ki bu saatte o çoktan evine varmıştır.' (Normal) C) 'Şüphesiz bu konuyu o da mutlaka biliyordur.' (Normal) D) 'Kesinlikle galiba bu projeyi birlikte tamamlayacağız.' cümlesinde 'kesinlikle' (kestilik bildirir) ile 'galiba' (olasılık bildirir) sözcükleri anlamca çelişmektedir. E) 'Sanırım bu konuda ona hak vermeliyiz.' (Normal) Sonuç: D şıkkı.
#9

Soru #9: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözcüğün yanlış anlamda kullanılmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
A
Maaşlardaki son artış, çalışanların yaşam standardını epey büyüttü.
B
Yarışmada dereceye giren öğrencilere ödülleri törenle verildi.
C
Sanatçı, yeni albümünde birbirinden güzel şarkılara yer vermiş.
D
Kütüphanedeki eski kitaplar titizlikle elden geçirildi.
E
Uzun soluklu bir çalışmanın ardından nihayet hedefe ulaştık.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A) 'Giriş sınavında yüksek puan alarak tıp fakültesini kazandı.' (Doğru) B) 'Bu ilaç, baş ağrısını anında gideriyor.' (Doğru) C) 'Çocuk, köpeği görünce korkudan irkildi.' (Doğru) D) 'Ekinlerin büyümesi için bolca yağmur gerekmektedir.' (Doğru) E) 'Aşırı tuzlu yemek tansiyonumun düşmesine yol açar.' ifadesinde tuzlu yemek tansiyonu düşürmez, yükseltir; ya da 'yol açar' olumsuz durumlar için kullanılır ancak burada 'düşmesine' yerine 'yükselmesine' veya 'çıkmasına' denmelidir. 'Yol açar' sözcüğü olumsuz duruma işaret eder ama tansiyon düşmesi değil yükselmesi olumsuzluktur ya da kelime yanlışı olarak 'azımsamak / küçümsemek' tarzı bir kullanım aranır. Şöyle bakalım: 'Ekrana uzun süre bakmak gözlerin nemini kaybetmesine neden olur' yerine 'Gözlerimin adeta pasını sildi' gibi deyim yanlışları da olabilir. B seçeneğinde ya da başka bir şıkta sözcük yanlışlığına bakalım: 'E) Yaşlı adam, torununun başarısızlığına şahit oldu.' Baska bir örnek: 'Bu kazanın oluşmasında yetersiz önlemler sebep oldu.' -> 'yol açtı'/'neden oldu'. Sözcüğün yanlış anlamda kullanımı için klasik örnek: 'Bina inşaatında çalışan işçiler az sonra (neredeyse) kaza geçirecekti.' -> 'neredeyse' yerine 'az kalsın' olmalı. Seçeneklerdeki duruma bakalım: A şıkkında 'Ücretlerin artması yaşam standardını büyüttü' -> 'yükseltti' olmalı. Seçeneğe uygun örnek oluşturalım: Sonuç: A seçeneğinde 'büyüttü' sözcüğünün 'yükseltti' yerine kullanılması. Sonuç: A şıkkı.
#10

Soru #10: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: E
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde deyim yanlışlığından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
A
İşleri kısa sürede yoluna koymak için büyük çaba harcadı.
B
Yapılan uyarıları kulak ardı edip yine kendi bildiğini okudu.
C
Şüpheli şahıs, sorgu sırasında sonunda eteğindeki taşları döktü.
D
Toplantı boyunca söylenenleri dikkatle dinleyip not aldı.
E
Yaptığı hatayı anlayınca pişmanlıktan etekleri tutuştu.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A) 'İşleri yoluna koymak için büyük çaba harcadı.' (Doğru) B) 'Söylenenleri kulak ardı edip kendi bildiğini okudu.' (Doğru) C) 'Adam, polisin karşısında eteğindeki taşları döktü.' (Doğru - bildiklerini anlattı anlamında) D) 'Küçük çocuğun kafasına bin bir türlü kurnazlıklar biniyordu.' yerine 'kırk buçuk tilki dolaşıyordu' veya 'aklına bin bir türlü şey geliyordu' (Deyim yanlışlığı: 'Burnundan solumak', 'etekleri tutuşmak' vb.). Bakalım E şıkkına: 'Suçunu anlayan çocuk, pişmanlıktan etekleri tutuştu.' -> 'Etekleri tutuşmak' sevinçten veya telaştan heyecanlanmak anlamına gelir; pişmanlıktan üzülmek için 'içi sızlamak' veya 'boynu bükülmek' ya da 'vicdan azabı çekmek' gerekir. Pişmanlıktan etekleri tutuşmaz. Sonuç: E şıkkı.
#11

Soru #11: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisi yapısı bakımından 'bağlı' bir cümledir?
A
Güneş yavaş yavaş batıyor, ortalığı derin bir sessizlik kaplıyordu.
B
Sınavı kazanmak amacıyla günden güne daha çok çalışıyordu.
C
Hava iyice kararmıştı ve sokak lambaları teker teker yanmaya başlamıştı.
D
Odaya sessizce girdiğinde karşısında eski okul arkadaşını gördü.
E
Bütün bu zorluklara rağmen yaşanan hiçbir olumsuzluğa pes etmedi.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Bağlı cümle iki ayrı yüklemin bir bağlaçla birbirine bağlanmasıyla oluşur. A) 'Akşam olur, inekler meradan dönerdi.' (Sıralı cümle) B) 'Sınavı kazanmak için günden güne daha çok çalışıyordu.' (Basit/fiilimsili cümle) C) 'Hava kararmıştı ve sokak lambaları teker teker yanmaya başlamıştı.' cümlesinde 'kararmıştı' ve 'başlamıştı' yüklemleri 've' bağlacıyla bağlanmıştır. D) 'Kapıyı açtığında karşısında eski dostunu gördü.' (Girişik birleşik cümle) E) 'Bütün bu zorluklara rağmen asla pes etmedi.' (Basit cümle) Sonuç: C şıkkı.
#12

Soru #12: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklemin yer bakımından türü (fiil - isim cümlesi) ötekilerden farklıdır?
A
Yarın yapılacak olan toplantıda sen de görevliydi.
B
Geçen hafta piyasaya çıkan son romanı hemen satın aldı.
C
Şirketin yeni projeleri hakkındaki çalışmalar hızla devam ediyor.
D
Kapının önünde durmuş, aceleyle dışarı çıkmamızı bekliyordu.
E
Uzun süren kış günlerinin ardından nihayet bahar başladı.
Adım Adım Çözüm Analizi:
A) '...görevliydi.' (İsim cümlesi - ek eylem almış isim) B) '...satın aldı.' (Fiil cümlesi) C) '...devam ediyor.' (Fiil cümlesi) D) '...bekliyordu.' (Fiil cümlesi) E) '...başladı.' (Fiil cümlesi) Sonuç: A şıkkı.
#13

Soru #13: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: D
Aşağıdaki cümlelerden hangisi anlamca ve biçimce olumludur?
A
Bu kadar etkileyici bir manzarayı daha önce hiç görmemiştim.
B
Yaşanan bu talihsiz olayın ardındaki gerçeği kimse bilmiyordu.
C
Bahçedeki narin çiçekler zamanında sulanmadığı için kurumuştu.
D
Öğrenciler sınavda sorulan zor soruları zahmetsizce çözdü.
E
Bu saatten sonra onun da toplantıya geleceğini sanmıyorum.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Biçimce olumlu: Yüklemde olumsuzluk eki (-ma/-me, siz, değil, yok) olmayacak. Anlamca olumlu: Eylem gerçekleşmiş veya gerçekleşiyor olacak. A) 'Bu kadar güzel bir manzarayı daha önce görmemiştim.' (Biçimce olumsuz, anlamca olumsuz) B) 'Olayın ardındaki gerçeği kimse bilmiyordu.' (Biçimce olumsuz, anlamca olumsuz) C) 'Bahçedeki çiçekler sulanmadığı için kurumuştu.' (Biçimce olumlu, anlamca olumsuz - sulanmamak anlamı) D) 'Öğrenciler sınavda sorulan soruları zahmetsizce çözdü.' (Biçimce olumlu yüklem 'çözdü', anlamca olumlu - eylem gerçekleşti) E) 'Bu saatten sonra onun da geleceğini sanmıyorum.' (Biçimce olumsuz, anlamca olumsuz) Sonuç: D şıkkı.
#14

Soru #14: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tamlama yanlışlığından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
A
Şirketimiz, çalışanlarına her türlü sosyal hakları eksiksiz sağlıyor.
B
Sanatçı, eserinde yerel ve evrensel unsurları ustalıkla harmanlamış.
C
Özel ve devlet okullarına bu yıl yeni bilgisayarlar dağıtıldı.
D
Çocukların sağlıklı beslenmesi için ailelere önemli görevler düşüyor.
E
Yazar, son kitabında akıcı bir dil ve duru bir anlatım tercih etmiş.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Tamlama yanlışlığı genellikle isim ve sıfat tamlamalarının aynı tamlanan ortak kullanılmasından (örn: 'maddi ve manevi destek' yerine 'maddi destek ve manevi destek' denmesi gerekirken sıfat tamlaması ile isim tamlamasının bağlanması) kaynaklanır. Örnek: 'Özel ve devlet okullarına yeni yardımlar yapıldı.' -> 'Özel okullara ve devlet okullarına' olması gerekir ('özel okullarına' denilemez, sıfat tamlamasıyla isim tamlaması bağlanamaz). Sonuç: C şıkkı.
#15

Soru #15: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek eylem eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
A
Yazdığı son roman oldukça sürükleyici, kurgusu ise hiç de başarılı değildi.
B
Toplantıya katılan herkes yeni projeyi çok beğenmişti.
C
Şirket yönetimi çalışanların maaşlarında iyileştirme yapılacağını açıkladı.
D
Öğrenciler sınav salonuna görevlilerin eşliğinde sessizce alındı.
E
Sanatçı, eserinde toplumsal konulara duyarsız kalmadığını belirtti.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ek eylem eksikliği, sıralı veya bağlı cümlelerde yüklemin olumlu/olumsuz veya tür uyumsuzluğundan kaynaklanır. Örnek: 'Hava çok soğuk, yol ise buzlu değildi.' -> 'Hava çok soğuktu, yol ise buzlu değildi.' (Birinci cümlenin yüklemi eksik ya da ek eylem almalı). Bakalım seçeneklere: 'A) Kitap oldukça sürükleyici, anlatımı ise hiç de başarılı değildi.' -> 'Kitap oldukça sürükleyici[di], anlatımı ise hiç de başarılı değildi.' (Birinci cümlenin ek eylemi eksik). Sonuç: A şıkkı.
#16

Soru #16: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: B
Aşağıdaki cümlelerden hangisi yapısı bakımından 'girişik birleşik' bir cümledir?
A
Güneş yavaş yavaş batıyor, ortalığı derin bir sessizlik kaplıyordu.
B
Odaya sessizce girdiğinde karşısında eski dostunu gördü.
C
Hava iyice kararmıştı ve sokak lambaları teker teker yanmaya başlamıştı.
D
Sınavı kazanmak amacıyla günden güne daha çok çalışıyordu.
E
Akşam oldu, bütün çalışanlar evlerine doğru yola koyuldu.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Girişik birleşik cümle, içinde en az bir fiilimsi (isim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil) bulunduran ve tek yüklemi olan cümledir. A) 'Güneş yavaş yavaş batıyor, ortalığı derin bir sessizlik kaplıyordu.' (Sıralı cümle) B) 'Kapıyı açtığında karşısında eski okul arkadaşını gördü.' cümlesinde 'açtığında' sözcüğü zarf-fiildir ve yüklem 'gördü' tektir. Dolayısıyla bu cümle girişik birleşik bir cümledir. C) 'Hava iyice kararmıştı ve sokak lambaları yanmaya başlamıştı.' (Bağlı cümle) D) 'Sınavı kazanmak amacıyla günden güne daha çok çalışıyordu.' (kazanmak isim-fiildir ama 'amacıyla' edat öbeği kurmuştur; yine de fiilimsilidir ancak B seçeneği net bir zarf-fiil yan cümlecği barındırır). Bakalım B seçeneği tam tanıma uymaktadır. Sonuç: B şıkkı.
#17

Soru #17: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: D
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde mantık ve sıralama yanlışlığından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
A
Bırakın 10 kilometrelik yolu koşmayı, 100 metre bile yürüyemez.
B
Toplantıda alınan kararlar tüm çalışanlar tarafından olumlu karşılandı.
C
Şirket yönetimi yeni projeler için çalışanlara gerekli desteği sağladı.
D
Bu riskli operasyonda hasta sakat kalabilirdi, hatta hayatını kaybedebilirdi.
E
Sanatçı, eserinde yerel unsurları son derece başarılı bir dille yansıtıyor.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Mantık ve sıralama yanlışlığı, olayların veya kavramların önem sırasının ya da mantıksal tutarlılığının yanlış verilmesinden kaynaklanır. Örnek: 'Bırakın o otomobili almayı, uçak bile alamaz.' -> 'Bırakın uçak almayı, otomobil bile alamaz.' Bakalım seçeneklere: 'A) Bu ilaç bırakın baş ağrısını geçirmeyi, insanı öldürebilir bile.' -> Mantıksal sıralama hatası: Daha hafif bir etkiden daha ağır bir etkiye doğru gidilmesi gerekirken tersi yapılmıştır veya 'Bırakın iyileştirmeyi, ölümüne bile sebep olabilir' yerine tersi olmuştur. Başka bir örnek: 'Bırakın 10 kilometreyi yürümeyi, 100 metre bile yürüyemez.' (Doğru sıralama küçükten büyüğe olmalıdır: 'Bırakın 100 metreyi yürümeyi, 10 kilometre bile yürüyemez.'). Seçeneklerdeki C şıkkına bakalım: 'C) Yarışmada birinci olan sporcuya altın madalya ve kupa verilecektir.' (Doğru) 'A) Bu ilacı içmek değil, bakmak bile insanı korkutuyor.' (Doğru) 'D) İlk kez yapılan bu ameliyatta hasta ölebilirdi hatta sakat kalabilirdi.' -> 'sakatta kalabilirdi, hatta ölebilirdi' olmalıdır (ölmek daha ağır bir sonuçtur, dereceye göre sıralanmalıdır). Sonuç: D şıkkı.
#18

Soru #18: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zamir (kişi/işaret zamiri) eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
A
Şirket çalışanlarına yeni haklar tanınacağını duyurdu.
B
Projenin son aşamasını da kısa sürede tamamladık.
C
Okulunu çok özlediğini her fırsatta dile getiriyordu.
D
Sanatçı, eserinde sade ve anlaşılır bir dil kullanmış.
E
Öğrenciler sınav salonuna görevliler eşliğinde alındı.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Zamir eksikliği, iyelik veya kişi zamiri eksikliğinden dolayı anlam belirsizliğine yol açar veya cümlenin kuruluşunda bir zamirin eksik olmasından kaynaklanır. Örnek: 'Okulunu çok özledim.' cümlesinde kişinin kendi okulu mu yoksa karşısındakinin okulu mu olduğu belirsizdir ('senin okulunu' veya 'onun okulunu' şeklinde zamir ya da iyelik eki netleştirilmelidir). Seçeneklerdeki C şıkkına bakalım: 'Kardeşini dün okulda gördüm.' -> 'Senin kardeşini' mi 'onun kardeşini' mi olduğu belirsizdir (Anlam belirsizliği / kişi zamiri eksikliği). Sonuç: C şıkkı.
#19

Soru #19: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: C
Aşağıdaki cümlelerin hangisi öğelerinin dizilişi yönünden 'devrik' bir eylem (fiil) cümlesidir?
A
Gecenin bu geç saatinde sokaklarda kimsecikler yoktu.
B
Uzun süren yorucu yolculuğun ardından nihayet evimize vardık.
C
Rüzgârla birlikte sararmış yapraklar dökülüyordu bahçeye.
D
Çocukların neşeli sesleri gün boyu kulaklarımızda çınladı.
E
Bütün bu yaşanan olumsuzluklar onun eseriyken.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Devrik cümle, yüklemi sonda bulunmayan cümledir. Eylem cümlesi ise yüklemi fiil olan cümledir. A) 'Gecenin bu saatinde sokaklarda kimsecikler yoktu.' (Kurallı isim cümlesi) B) 'Uzun süren yolculuğun ardından nihayet evimize vardık.' (Kurallı fiil cümlesi) C) 'Rüzgârla birlikte sararmış yapraklar dökülüyordu bahçeye.' cümlesinde yüklem 'dökülüyordu' sözcüğüdür, türü fiildir ve sonda değil ortadadır (devrik fiil cümlesi). D) 'Çocukların neşeli sesleri gün boyu kulaklarımızda çınladı.' (Kurallı fiil cümlesi) E) 'Bütün bu yaşananlar onun eseriydi.' (Kurallı isim cümlesi) Sonuç: C şıkkı.
#20

Soru #20: Türkçe • Cümle Türleri ve Anlatım Bozuklukları

Doğru Cevap: A
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yardımcı eylem (etmek, olmak) kullanımından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?
A
Sürücünün dikkatsizliği sonucunda ana caddede büyük bir kaza etti.
B
Toplantıda alınan kararlar tüm çalışanlarca memnuniyetle karşılandı.
C
Şirket yönetimi yeni projeler için çalışanlara gerekli desteği sağladı.
D
Öğrenciler sınav salonuna görevlilerin eşliğinde sessizce alındı.
E
Sanatçı, eserinde yerel unsurları son derece başarılı bir dille yansıtıyor.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Yardımcı eylem gereksiz yere kullanıldığında ya da Türkçe kökenli bir sözcükle yanlış eşleştirildiğinde bozukluğa yol açar. Örnek: 'Şoför uyuklayınca kaza etmek tehlikesi atlattı.' yerine 'kaza tehlikesi atlattı' denir ('kaza etmek' yerine 'kaza yapmak' denmelidir). Seçeneklerdeki A şıkkına bakalım: 'A) Sürücünün dikkatsizliği sonucunda büyük bir kaza etti.' -> 'kaza etti' denmez, 'kaza yaptı' denmelidir. Sonuç: A şıkkı.

İlgili YKS Türkçe Testleri

Tümünü Gör

Çerez Tercihleriniz

Sitemizin düzgün çalışması, oturum güvenliğiniz ve performans ölçümleri için çerezler kullanıyoruz. Çerez Politikamız ve Gizlilik Politikamız.