YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) Doğa ve İnsan & Harita Bilgisi #1

Baraj yapımı, madencilik faaliyetleri, aşırı otlatma ve ormanların tahrip edilmesi doğa üzerinde doğrudan olumsuz beşeri etkilere örnektir. Ancak milli parkların koruma altına alınarak doğanın tahribatının önlenmesi doğayı korumaya yönelik olumlu bir çalışmadır. Sonuç: C şıkkı.

Nüfus coğrafyası; nüfusun dağılışı, hareketleri, artış hızı ve demografik yapıları inceler. Akarsu rejimleri hidrografya, toprak tipleri biyocoğrafya, dağ oluşumu jeomorfoloji alanına girer. Sonuç: A şıkkı.

Harita alanı (HA) = Gerçek alanı (GA) * Ölçek paydasının karesi (n kare). 2 = 50 * (1 / n kare) formülünden n kare = 25, n = 5 kilometredir. 5 kilometre = 500.000 santimetredir. Kesir ölçek 1 / 500.000'dir. Sonuç: B şıkkı.

İzohips haritalarında içeriye doğru derinleşen kapalı çukurları göstermek için kullanılan ok işaretlerine 'çukur (kapalı çanak) oku' denir. Sonuç: D şıkkı.

Ekvator ve çevresinin haritalandırılmasında silindirik projeksiyon tercih edilir ve bu alanda en az bozulma meydana gelir. Sonuç: A şıkkı.

İkinci haritanın ölçek paydası daha büyüktür, bu yüzden ölçeği küçüktür (küçük ölçekli harita). Küçük ölçekli haritalarda ayrıntı az, harita boyutu küçük ve kağıt üzerinde kaplanan alan daha azdır. Sonuç: C şıkkı.

Dağları tünellerle delmek, akarsuların üzerine barajlar kurmak ve denizleri doldurarak kara elde etmek insanın doğaya müdahale ettiğini (doğayı değiştirdiğini) gösterir. Eskimoların kardan evler (igloo) yapması ise doğaya uyum sağlamasıdır. Sonuç: E şıkkı.

İzohipslerin kıyıda sıklaştığı ve yüksek dağların denize dik uzandığı kıyılarda falez (yalıyar) oluşur. Sonuç: D şıkkı.

Meridyenlerin boyları birbirine eşittir (yaklaşık 20 bin km). Ancak aralarındaki mesafe sadece Ekvator'da 111 km'dir, kutuplara doğru gidildikçe meridyenler arası mesafe daralır ve sıfırlanır. Sonuç: A şıkkı.

Gerçek Uzunluk = Harita Uzunluğu * Ölçek Paydası. GU = 8 cm * 200.000 = 1.600.000 santimetre. Bu da 16 kilometreye eşittir. Sonuç: C şıkkı.

Klimatoloji iklim ve hava olaylarını inceler. Bitki örtüsünün dağılışı biyocoğrafyanın konusudur. Sonuç: E şıkkı.

İzohipslerin sık geçtiği yerlerde eğim fazla, akarsu akış hızı yüksek, aşındırma gücü fazla ve yol yapım maliyeti yüksektir. Sonuç: B şıkkı.

Çizgi ölçekte 1 cm harita uzunluğu ölçek paydasının kilometre cinsinden değerine eşittir (1 / 400.000 ölçekte 1 cm = 4 km). 2 cm'lik çentik aralığı ise 2 * 4 = 8 kilometreye karşılık gelir. Sonuç: D şıkkı.

Doğal parkların kurulması doğal dengeyi korumaya yönelik ekolojik bir çalışmadır; beşeri müdahaleyle ekosistemi olumsuz değiştiren bir proje değildir. Sonuç: A şıkkı.

İki akarsu havzasını birbirinden ayıran ve izohipslerin en yüksek kesimlerinden geçen çizgiye 'su birimi çizgisi' veya 'su bölümü çizgisi' denir. Sonuç: C şıkkı.

Bağlantı ilkesi, coğrafi olayların birbiriyle olan neden-sonuç ve karşılıklı etkileşim ilişkilerini inceler (Örneğin: Enlem ile sıcaklık ilişkisi). Sonuç: E şıkkı.

Tematik haritalar belirli bir konuya yönelik hazırlanan haritalardır. Nüfus dağılış haritası beşeri tematik bir haritadır. Fiziki ve idari haritalar genel amaçlı haritalardır. Sonuç: B şıkkı.

Paralellerin boyları Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe kısalır. Tüm paralellerin boylarının eşit olması yanlıştır (bu özellik meridyenler için geçerlidir). Sonuç: A şıkkı.

İzohipslerin özellikleri arasında birbirlerini kesmemeleri, kıyıda 0 metreyle başlamaları ve iç içe kapalı halkalar olmaları yer alır. Ancak bir akarsuyun her iki yakasındaki izohipslerin yükseltisi asla farklı olamaz; aynı akarsu kollarının iki yakasındaki eğriler aynı değeri taşır. Yanlış ifade seçenekteki çelişkili durumdur. Sonuç: D şıkkı.

Aradaki boylam farkı: 45 - 30 = 15 derecedir. Her 1 meridyen 4 dakika olduğuna göre, 15 * 4 = 60 dakika (1 saat) fark eder. 45 derece Doğu meridyeni daha doğuda olduğu için yerel saat daha ileridir. 14.00 + 1 saat = 15.00 olur. Sonuç: B şıkkı.