DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
TestAkademisi.com
yks DENEMESİ• 2026 Müfredatı

YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) Dünyanın Şekli ve Hareketleri #1

Ders: CoğrafyaSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
Dünyanın Şekli ve Hareketleri
Soru 1 / 20
Dünya'nın şeklinin kendine özgü ve kutuplardan basık, ekvatordan şişkin 'geoit' biçiminde olmasının sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
YKS Müfredat ve Çözüm Rehberi

TYT (Temel Yeterlilik Testi) Dünyanın Şekli ve Hareketleri #1 – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 YKS Coğrafya müfredatı kapsamında Dünyanın Şekli ve Hareketleri konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: D
Dünya'nın şeklinin kendine özgü ve kutuplardan basık, ekvatordan şişkin 'geoit' biçiminde olmasının sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A
Ekvator yarıçapının kutuplar yarıçapından daha uzun olması
B
Yer çekimi ivmesinin kutuplarda ekvatora göre daha fazla olması
C
Ekvator çevresinin uzunluğunun tam bir meridyen dairesinden daha uzun olması
D
Güneş ışınlarının yere düşme açısının yıl içinde değişmesi
E
Çizgisel hızın ve merkezkaç kuvvetinin ekvatordan kutuplara doğru azalması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Geoit şeklin sonuçları arasında Ekvator yarıçapının kutuplar yarıçapından uzun olması, yer çekiminin kutuplarda fazla ekvatorda az olması ve ekvator çevresinin meridyen boyundan uzun olması yer alır. Ancak güneş ışınlarının düşme açısının yıl içinde değişmesi Dünya'nın yıllık hareketi ve eksen eğikliğinin sonucudur. Sonuç: D şıkkı.
#2

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: A
Dünya'nın kendi ekseni etrafında batıdan doğuya doğru dönmesinin (günlük hareketinin) sonuçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
A
Doğudaki merkezlerde yerel saatin batıdakilere göre daha ileri olması
B
Yıl içinde güneş ışınlarının düşme açılarının değişmesi
C
Muson rüzgarlarının altı aylık periyotlarla yön değiştirmesi
D
Kuzey ve güney yarım kürede farklı mevsimlerin aynı anda yaşanması
E
Gece ve gündüz sürelerinin yıl boyunca sürekli değişmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Batıdan doğuya dönme hareketi sonucunda yerel saat farkları oluşur, doğudaki yerlerde güneş daha erken doğar ve saat daha ileridedir. Mevsimlerin oluşumu eksen eğikliğiyle ilgilidir. Sonuç: A şıkkı.
#3

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: C
Dünyanın yörünge düzlemi ile ekvator düzlemi arasında 23 derece 27 dakikalık bir açı (eksen eğikliği) bulunmaktadır. Bu durumun ortaya çıkardığı en temel sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
A
Yerel saat farklarının meydana gelmesi
B
Gece ve gündüzün birbirini ardışık olarak takip etmesi
C
Yıl boyunca güneş ışınlarının düşme açısının değişmesi ve mevsimlerin oluşması
D
Okyanus akıntılarının halkalar oluşturarak yön değiştirmesi
E
Sürekli rüzgarların kuzey yarım kürede sağa sapması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Eksen eğikliği ve yıllık hareket sonucunda güneş ışınlarının dik geldiği alanlar yıl boyunca değişir, bu da mevsimlerin oluşmasını ve yıllık sıcaklık farklarını sağlar. Sonuç: C şıkkı.
#4

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: E
21 Haziran tarihinde Kuzey Yarım Küre'de en uzun gündüz yaşanırken, bu tarihten sonra gündüz süreleri kısalmaya başlar. Buna göre aşağıdakilerden hangisi 21 Haziran tarihinde Kuzey Yarım Küre'de gözlenen durumlardan biri değildir?
A
Yengeç Dönencesi'ne güneş ışınlarının dik açıyla düşmesi
B
Kuzey Kutup Dairesi içinde 24 saat boyunca kesintisiz gündüz yaşanması
C
Kuzey Yarım Küre'de yaz mevsiminin resmi olarak başlaması
D
Ekvatordan kuzeye doğru gidildikçe gündüz süresinin uzaması
E
Güney Yarım Küre'de gündüz sürelerinin gecelerden daha uzun olması
Adım Adım Çözüm Analizi:
21 Haziran'da Kuzey Yarım Küre'de yaz başlar, yengeç dönencesine güneş dik düşer, en uzun gündüz yaşanır ve kuzeye gidildikçe gündüz süresi uzar (kutuplara doğru 24 saat gündüz olur). Ancak güneye doğru gidildikçe gündüz süresi kısalır, uzamaz. Sonuç: E şıkkı.
#5

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: B
21 Aralık tarihinde Güney Yarım Küre'de yaz mevsimi yaşanırken Oğlak Dönencesi'ne güneş ışınları dik düşer. Bu tarihte Türkiye'nin de içinde bulunduğu Kuzey Yarım Küre için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A
Gündüz süreleri gecelerden daha uzundur
B
En uzun gece yaşanır ve bu tarihten sonra gündüzler uzamaya başlar
C
Güneş ışınları atmosfere en dik açıyla girer
D
Kuzey Kutup Noktası'nda 6 aylık gündüz dönemi başlar
E
Gölge boyları yıl içindeki en kısa değerine ulaşır
Adım Adım Çözüm Analizi:
21 Aralık'ta Kuzey Yarım Küre'de kış mevsimi yaşanır, en uzun gece ve en kısa gündüz görülür. Bu tarihten sonra gündüzler uzamaya (geceler kısalmaya) başlar. Sonuç: B şıkkı.
#6

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi ekinoks tarihlerinde (21 Mart ve 23 Eylül) tüm dünyada ortak olarak yaşanan durumlardan biridir?
A
Tüm dünyada yaz mevsiminin başlaması
B
Güneş ışınlarının Yengeç Dönencesi'ne dik düşmesi
C
Tüm dünyada gece ve gündüz sürelerinin birbirine eşit olması
D
Kuzey Kutup Noktası'nda 6 aylık gecenin sona ermesi
E
Gölge boylarının sıfır olması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ekinokslarda güneş ışınları ekvatora dik düşer, tüm dünyada gece ve gündüz süreleri eşit olur (12 saat gece, 12 saat gündüz) ve güneş aynı anda doğup aynı anda batar. Ancak sıcaklıklar yarım kürelere göre farklılık gösterir. Sonuç: C şıkkı.
#7

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: A
Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızı (çizgisel hız) enlem derecelerine göre değişiklik gösterir. Buna göre çizgisel hızın en fazla olduğu yer ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
Ekvator çizgisi üzerinde yer alır ve gece-gündüz süre değişimi en azdır
B
Kutup noktaları üzerinde yer alır ve yer çekimi en azdır
C
Yengeç dönencesi üzerinde yer alır ve gölge boyu yıl boyunca sıfırdır
D
Orta kuşakta yer alır ve dört mevsim belirgin olarak yaşanır
E
Güneş'in ufuktaki kalış süresinin en uzun olduğu yerdir
Adım Adım Çözüm Analizi:
Çizgisel hız Ekvator'da en fazladır (saatte yaklaşık 1670 km). Ekvator'da gece ve gündüz süresi yıl boyunca eşittir ve güneş en kısa sürede doğup batar. Sonuç: A şıkkı.
#8

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: B
Dünya üzerindeki matematik iklim kuşaklarının sınırlarının belirlenmesinde temel etken aşağıdakilerden hangisidir?
A
Okyanus akıntılarının sıcaklıkları ve kıtaların dağılışı
B
Eksen eğikliği ve güneş ışınlarının düşme açısının enleme göre değişmesi
C
Dünya'nın günlük hareket hızı ve yerel saat farkları
D
Atmosferdeki nem oranları ve hâkim rüzgar yönleri
E
Yeryüzü şekillerinin yükselti basamakları
Adım Adım Çözüm Analizi:
Matematik iklim kuşakları dönenceler ve kutup daireleri ile belirlenir; bu sınırların temel sebebi Dünya'nın şekli ve eksen eğikliğidir (güneş ışınlarının düşme açısının enlemlere göre değişmesi). Sonuç: B şıkkı.
#9

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: D
Aydınlanma çemberi (gece ile gündüzü ayıran sınır) yıl içinde kutup noktaları ile kutup daireleri arasında yer değiştirir. Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki batıdan doğuya dönüşü
B
Yer çekiminin ekvatordan kutuplara doğru artması
C
Yeryüzündeki karaların ve denizlerin eşitsiz dağılışı
D
Eksen eğikliği ve Dünya'nın Güneş etrafındaki yıllık hareketi
E
Yörüngenin elips şeklinde olması ve güneşe yaklaşılıp uzaklaşılması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Aydınlanma çemberinin yer değiştirmesi eksen eğikliğine ve Dünya'nın yıllık hareketine bağlı olarak güneş ışınlarının dik geldiği yerin değişmesinden kaynaklanır. Sonuç: D şıkkı.
#10

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: E
Kuzey Yarım Küre'deki bir merkezde yıl boyunca öğle vakti cisimlerin gölgesi her zaman kuzey yönünü göstermektedir. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Merkezin Ekvator ile Yengeç Dönencesi arasında yer alması
B
Dünya'nın günlük hareketini batıdan doğuya doğru tamamlaması
C
Merkezin sürekli olarak aydınlanma çemberi altında kalması
D
Yıl içinde güneş ışınlarının dik açıyla iki kez düşmesi
E
Merkezin Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde (kuzey matematik iklim kuşağında) yer alması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kuzey Yarım Küre'de dönencenin dışında (özellikle yengeç dönencesinin kuzeyinde) yer alan merkezlerde güneş ışınları hiçbir zaman dik gelmez ve öğle vakti güneş daima güneyde yer alır, bu yüzden gölge hep kuzeye düşer. Sonuç: E şıkkı.
#11

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: A
Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesinin elips şeklinde olması nedeniyle Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığı yıl içinde değişir. Dünyanın Güneş'e en yakın olduğu tarih (Perihel - Günberi) aşağıdakilerden hangisidir?
A
3 Ocak
B
21 Haziran
C
4 Temmuz
D
21 Mart
E
23 Eylül
Adım Adım Çözüm Analizi:
Dünya'nın Güneş'e en yakın olduğu tarih 3 Ocak (Günberi / Perihel), en uzak olduğu tarih ise 4 Temmuz'dur (Günöte / Aphel). Sonuç: A şıkkı.
#12

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: C
Kuzey Yarım Küre'de yaz mevsimi kış mevsimine göre daha uzun sürer. Bu durumun ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisi etkilidir?
A
Eksen eğikliğinin 23 derece 27 dakika olması
B
Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızı
C
Dünya'nın elips yörüngesi üzerindeki dönüş hızının değişmesi (Kepler Kanunu)
D
Atmosferdeki basınç kuşaklarının yer değiştirmesi
E
Karaların kuzey yarım kürede daha fazla yer kaplaması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Mevsim sürelerinin yarım kürelere göre farklı olmasının temel sebebi elips yörünge hareketidir; Dünya güneşe uzaklaştığı dönemde (Temmuz civarı) çizgisel hızı yavaşlar ve yaz süresi uzar. Sonuç: C şıkkı.
#13

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: B
Rüzgarların ve okyanus akıntılarının kuzey yarım kürede sağa, güney yarım kürede ise sola sapmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Eksen eğikliğinin bulunması
B
Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesi (günlük hareket)
C
Yörüngenin elips şeklinde olması
D
Yer çekiminin kutuplarda fazla olması
E
Kıtaların ve okyanusların dağılışı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Hava ve su kütlelerinin hareket yönünden sapması (Coriolis etkisi) Dünya'nın günlük hareketinin sonucudur. Sonuç: B şıkkı.
#14

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: D
Güneş'in doğuş ve batış anlarında ufuk çizgisinde kalış süresinin (alacakaranlık süresinin) en uzun olduğu yerler nereleridir?
A
Ekvator ve çevresi
B
Dönenceler üzerindeki çöller
C
Orta kuşaktaki deniz kıyıları
D
Kutup bölgeleri (yüksek enlemler)
E
Meridyenlerin kesişim noktaları
Adım Adım Çözüm Analizi:
Çizgisel hızın en az olduğu kutup bölgelerinde (yüksek enlemlerde) güneşin doğuş ve batış süreleri en uzundur. Sonuç: D şıkkı.
#15

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: E
Güneş ışınlarının yere düşme açısı gün içinde, yıl içinde ve enlemlere göre değişir. Buna göre aşağıdakilerden hangisinde eksen eğikliğinin doğrudan bir payı yoktur?
A
Yıl içinde cisimlerin gölge boylarının değişmesi
B
Mevsimlerin oluşması ve sıcaklık değişimleri
C
Gece ve gündüz sürelerinin yıl içinde uzayıp kısalması
D
Muson rüzgarlarının yön değiştirmesi
E
Gün içinde sabah, öğle ve akşam saatlerinde gölge boyunun değişmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Güneş ışınlarının gün içinde değişmesi (sabah, öğle, akşam) Dünya'nın günlük hareketinin sonucudur; eksen eğikliği ile ilgili değildir. Sonuç: E şıkkı.
#16

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: A
Dönenceler arasında yer alan bir merkezde güneş ışınları yıl içinde iki kez dik açıyla düşer. Bu merkezde yıl içinde cisimlerin öğle vakti gölge yönü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A
Yıl içinde hem kuzeye hem de güneye doğru yön değiştirebilir
B
Sadece kuzey yönünü gösterir, hiçbir zaman yön değiştirmez
C
Sadece güney yönünü gösterir ve boyu hiçbir zaman sıfır olmaz
D
Yılın tamamında tam batı yönüne düşer
E
Sadece ekinoks tarihlerinde tamamen kaybolur ve yönü kalmaz
Adım Adım Çözüm Analizi:
Dönenceler arasında kalan yerlerde güneş ışınları dik açının bazen kuzeyden bazen güneyden gelir, bu yüzden öğle vakti gölge yönü yıl içinde hem kuzeye hem de güneye doğru değişiklik gösterir. Sonuç: A şıkkı.
#17

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: C
Aynı boylam üzerinde yer alan tüm merkezlerde ortak olan özellik aşağıdakilerden hangisidir?
A
Güneş'in doğuş ve batış saatleri
B
Gündüz sürelerinin uzunlukları
C
Yerel saatlerin aynı olması
D
Çizgisel hızlarının birbirine eşit olması
E
Gölge boylarının yıl boyunca aynı olması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Aynı meridyen üzerindeki tüm noktalarda yerel saat aynıdır ve güneş aynı anda öğle vaktine ulaşır. Sonuç: C şıkkı.
#18

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: D
21 Haziran tarihinde aydınlanma çemberi kutup dairelerinden teğet geçer. Buna göre Kuzey Kutup Dairesi içinde kalan alanlarda ne görülür?
A
24 saat kesintisiz gece yaşanır
B
Güneş ışınları dik açıyla düşer
C
Gece ve gündüz süreleri eşitlenir
D
24 saat kesintisiz gündüz yaşanır
E
Gölge boyu sıfır olur
Adım Adım Çözüm Analizi:
21 Haziran'da Kuzey Kutup Dairesi'nde 24 saat kesintisiz gündüz (aydınlık) yaşanır. Sonuç: D şıkkı.
#19

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: E
Dünya'nın küresel bir şekle sahip olmasının sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
A
Güneş ışınlarının düşme açısının ekvatordan kutuplara doğru daralması
B
Sıcaklığın genel olarak ekvatordan kutuplara doğru azalması
C
Paralel dairelerinin boylarının ekvatordan kutuplara doğru kısalması
D
Kutuplara doğru gidildikçe denizlerin tuzluluk oranının düşmesi
E
Yıl içinde aynı noktaya düşen güneş ışınları açısının değişerek mevsimleri oluşturması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Küresel şeklin sonuçları arasında sıcaklığın ekvatordan kutuplara azalması, güneş ışınlarının açısının daralması, yerleşmelerin ekvatorda yüksek olması ve paralel boylarının kısalması vardır. Mevsimlerin oluşması ise eksen eğikliğinin sonucudur. Sonuç: E şıkkı.
#20

Coğrafya • Dünyanın Şekli ve Hareketleri

Doğru Cevap: B
Güney Yarım Küçüklük veya orta kuşakta yer alan bir merkezde, yıl içinde gecelerin gündüzlerden sürekli daha uzun olduğu dönem hangi tarih aralığıdır?
A
21 Mart ile 21 Haziran arası
B
21 Mart ile 23 Eylül arasında kalan kış dönemi
C
21 Haziran ile 23 Eylül arası
D
21 Aralık ile 21 Mart arası
E
23 Eylül ile 21 Aralık arası
Adım Adım Çözüm Analizi:
Güney Yarım Küre'de gecelerin gündüzlerden uzun olduğu dönem kış mevsiminin yaşandığı 21 Mart ile 23 Eylül arasındaki dönem veya en uzun gecenin yaşandığı 21 Haziran civarındaki dönemdir (Kuzey'de yaz, Güney'de kış olan dönem). Sonuç: B şıkkı.

İlgili YKS Coğrafya Testleri

Tümünü Gör
yks • Coğrafya

TYT (Temel Yeterlilik Testi) Türkiye'de Nüfus Dağılışı ve Göçler #3

20 SoruÇöz
yks • Coğrafya

TYT (Temel Yeterlilik Testi) Türkiye'de İklim ve Bitki Örtüsü #3

20 SoruÇöz
yks • Coğrafya

TYT (Temel Yeterlilik Testi) Türkiye'nin Yer Şekilleri, Dağlar ve Platolar #3

20 SoruÇöz
yks • Coğrafya

TYT (Temel Yeterlilik Testi) Türkiye'nin Coğrafi Konumu ve Etkileri #3

20 SoruÇöz