EHLIYET 27 Eylül 2026 EHLIYET İlk Yardım Sınav Denemesi

Heimlich manevrasında ilk yardımcı, kazazedenin arkasına geçerek bir elini yumruk yapar; göbek deliği ile göğüs kemiğinin (iman tahtası) alt ucu arasına yerleştirip diğer eliyle kavrar. İçeriye ve yukarıya doğru kuvvetle baskı uygulayarak diyaframı yukarı iter. Bu hareket akciğerlerdeki havanın basınçla dışarı fırlamasını sağlar ve soluk borusunu tıkayan yabancı cismi dışarı atar. Göğüs kafesine bastırmak veya geriye doğru çekmek değildir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Bilinci kapanan yetişkinlerde kas tonusu kaybolur ve dil kökü gevşeyerek arkaya doğru kayar; bu durum soluk borusunu mekanik olarak kapatır. Baş-Çene Pozisyonu verilerek baş 90 derece geriye yatırıldığında dil kökü yukarı kalkar ve soluk borusunun önü açılarak havanın akciğerlere serbestçe ulaşması sağlanır. Boyun travması şüphesi olmayan durumlarda uygulanır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Rentek manevrası, yaralının hayati tehlikesi olduğunda (yangın, patlama, solunum durması) araçtan güvenli çıkarılma tekniğidir. Bu manevrada en kritik kural, baş-boyun-gövde eksenini hiçbir şekilde bükmeden, düz bir hat halinde koruyarak çekmektir. Amaç omuriliğin zarar görmesini ve kalıcı felç oluşmasını engellemektir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Şok; dolaşım sisteminin dokulara ve hayati organlara yeterli düzeyde kan pompalayamaması durumudur. Kazazede sırtüstü yatırılıp bacakları 30 cm yükseltildiğinde, bacaklarda toplanan venöz kan yerçekiminin etkisiyle hayati organlara (kalp, beyin, akciğerler) yönlendirilir. Ayakların kaldırılması kemik kırıklarını düzeltmek ya da sindirimi kolaylaştırmak için değildir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Bilinci kapalı fakat solunumu devam eden hastalarda kas kontrolü olmadığı için sırtüstü pozisyonda dil geriye kayarak soluk borusunu kapatabilir ya da kusmuk akciğerlere kaçarak boğulmaya sebep olabilir. Koma pozisyonunda dil öne doğru düşer, ağızdaki kusmuk veya salgılar rahatça dışarı akar; böylece hava yolu güvenceye alınır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Yarı oturur veya oturuş pozisyonu; göğüs travması, açık göğüs yaralanması, astım veya kalp kaynaklı nefes darlığı yaşayan bilinci açık hastalara verilir. Bu pozisyonda yerçekimi etkisiyle diyafram aşağı iner, karın içi organların akciğerlere yaptığı baskı azalır ve akciğerlerin hava alma kapasitesi artarak solunum belirgin şekilde rahatlar. Sırtüstü yatış nefes darlığını artırır. Doğru cevap B seçeneğidir.

İlkyardım; kaza yerinde, sağlık personeli gelinceye kadar eldeki mevcut araç gereçlerle yapılan, ilaçsız ve hayat kurtarıcı geçici müdahalelerdir. Acil tedavi ise sağlık personeli (doktor, acil tıp teknisyeni vb.) tarafından tıbbi donanım, ambulans ve ilaç kullanılarak yapılan müdahalelerdir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Yetişkinlerde temel yaşam desteğinde kalp masajı; göğüs kemiğinin (sternum) alt yarısına iki el üst üste konularak, dirsekler bükülmeden vücut ağırlığıyla yapılır. Bası derinliği göğüs kafesi yüksekliğinin yaklaşık 1/3'ü kadar (en az 5 cm, en fazla 6 cm) inmeli ve ritim dakikada 100-120 bası olacak şekilde ayarlanmalıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Toplardamar kanamaları koyu kırmızı renktedir ve fışkırmadan, sürekli taşma/sızıntı şeklinde akar. Dış kanamalarda ilk ve en temel kural, yara üzerine temiz bir gazlı bez veya kumaş parçası koyup doğrudan baskı uygulamak ve yaralı uzvu mümkünse kalp seviyesinden yukarı kaldırmaktır. Turnike yalnızca durdurulamayan uzuv kopması gibi hayati durumlarda son çare olarak kullanılır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Turnike (boğucu sargı) yalnızca tek kemikli bölgelere uygulanır (kolda pazu kemiği, bacakta uyluk kemiği). Uygulama sırasında en az 8-10 cm genişliğinde esnemeyen kumaş şeritler tercih edilir; ince tel veya ip dokuyu kesebileceğinden kullanılmaz. Turnike uygulanan hastanın alnına veya görünür bir yerine 'T' harfi ve turnike saati yazılmalı, doku kangrenini önlemek için her 15-20 dakikada bir 5-10 saniye gevşetilmelidir. Turnike asla üzeri kapatılacak şekilde sarılmaz. Doğru cevap D seçeneğidir.

Kırık tespitinde (atelleme) temel prensip; kırık kemiğin altındaki ve üstündeki eklemlerin de hareketsiz hale getirilmesidir. Kaval kemiği kırığında hem diz eklemi hem de ayak bileği eklemi sabitlenmelidir. Kırık kemik uçları asla düzeltilmeye veya yerine oturtulmaya çalışılmaz, bölge bulunduğu pozisyonda desteklenir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Kulaktan kan ve beyin omurilik sıvısı (BOS) gelmesi, kafa tabanı kırığı ve ciddi beyin travması belirtisidir. Kulağın içi pamuk veya gazlı bezle tıkanmamalıdır; tıkamak kafa içi basıncını artırır ve enfeksiyonu beyne yönlendirir. Kanayan kulak temiz bir bezle hafifçe kapatılarak kanın dışarı serbestçe akması sağlanmalı ve yaralı, kanayan kulak altta kalacak şekilde yan yatırılmalıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Termal yanıklarda dokudaki ısının daha derin katmanlara inmesini engellemek ve ağrıyı hafifletmek için yanık bölge derhal en az 15-20 dakika tazyiksiz, temiz soğuk çeşme suyu altında tutulmalıdır. Asla buz uygulanmaz (doku donması yapar) ve kesinlikle diş macunu, salça, yoğurt sürülmez. Su toplayan kabarcıklar enfeksiyonu önlemek için patlatılmamalıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Göze batan veya saplanan yabancı cisimler (metal çapak, cam kırığı vb.) kesinlikle cımbız, iğne veya parmakla çıkarılmaya çalışılmamalı ve göz asla ovuşturulmamalıdır. Ovuşturmak veya zorla çekmek göz küresinin yırtılmasına ve kalıcı körlüğe sebep olur. Her iki göz de temiz bir bez veya koni şeklinde kapakla kapatılarak göz hareketleri kısıtlanmalı ve acilen göz doktoruna ulaştırılmalıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Sara krizinde hastanın kasılmalarını zorla durdurmaya çalışmak kemik kırıklarına veya kas yırtıklarına yol açabilir. Kilitlenen çene kesinlikle kaşık, tahta veya parmakla açılmaya çalışılmamalıdır (dişler kırılabilir). Hastaya soğan koklatılmaz. Yapılacak doğru işlem; hastanın başının altına yumuşak bir giysi/yastık koyarak başını çarpmaktan korumak, etraftaki sivri eşyaları uzaklaştırmak ve nöbetin kendiliğinden sonlanmasını sabırla beklemektir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Delici karın yaralanmalarında dışarı çıkan organlar KESİNLİKLE içeriye tıkılmaya çalışılmaz; içeri itmek enfeksiyonu yayar ve dokuları zedeler. Dışarı çıkan organlar temiz, nemli (ıslatılmış) bir bezle örtülerek kuruması önlenir. Kazazedenin bacakları bükülerek sırtüstü yatırılır (karın kaslarının gevşemesi sağlanır) ve ağızdan hiçbir yiyecek-içecek verilmez. Doğru cevap B seçeneğidir.

Donmuş dokularda buz kristalleri oluşmuştur. Donmuş bölgeyi karla ovmak, sertçe masaj yapmak veya doğrudan sobaya/ateşe tutmak hücreleri parçalayarak kangrene (nekroza) neden olur. Donan bölge ovulmaz; kazazede ılık bir ortama alınır, ılık içecekler verilir, donmuş uzuv ılık suda (yaklaşık 37-40°C) yavaşça çözdürülür ve temiz bezle korunur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Bak-Dinle-Hisset yönteminde ilk yardımcı; yanağını kazazedenin ağzına yaklaştırarak nefesin sesini 'dinler', yanağında havanın sıcaklığını 'hisseder' ve gözleriyle göğüs kafesinin inip kalktığına 'bakar'. Bu değerlendirme en fazla 10 saniye sürmelidir. 10 saniye içinde solunum yoksa derhal göğüs basısına (kalp masajına) başlanır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Aşındırıcı ve yakıcı kimyasallar (asitler, bazlar, çamaşır suyu vb.) yutulduğunda yemek borusunu ve ağzı yakarak mideye iner. Eğer hasta kusturulursa bu kimyasal madde yemek borusundan ikinci kez geçerek dokuları tekrar yakar ve yemek borusu delinmelerine yol açar. Bu nedenle yakıcı madde zehirlenmelerinde hasta KESİNLİKLE KUSTURULMAZ. Doğru cevap B seçeneğidir.

Tek ilkyardımcı ile yaralı taşıma tekniklerinden biri olan 'İtfaiyeci Yöntemi'nde (omuzda taşıma); ilk yardımcının bir eli serbest kalır (merdiven inmek, kapı açmak veya tutunmak için), yaralının ağırlığı ilk yardımcının omuzlarına eşit dağıtılır. Kaşık tekniği çoklu personelle sedyeye almada kullanılır; altın beşik iki kişiyle el ele tutuşarak uygulanır; Rentek ise araçtan çıkarma tekniğidir. Doğru cevap A seçeneğidir.