DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çıkmış Sorular ve Deneme Sınavları Eklendi!İncele
TestAkademisi.com
kpss DENEMESİ• 2026 Müfredatı

KPSS KPSS Lisans (Genel Yetenek & Genel Kültür) Göktürkler & Uygurlar Testi #1

Ders: TarihSoru Sayısı: 20Tam Sınav Formatında
30:00
1
Göktürkler & Uygurlar
Soru 1 / 20
I. Göktürk Devleti'nin kurucusu Bumin Kağan, Avarlara karşı ayaklanan Töles boylarının isyanını bastırarak bölgedeki gücünü kanıtlamış; ardından Avar kağanından kızını isteyerek meşru bir siyasi ittifak kurmak istemiştir. Avar hükümdarının 'Siz bizim demirci kölelerimizsiniz, buna nasıl cüret edersiniz!' hakareti üzerine Bumin Kağan Avarlara savaş açmış, onları ağır bir mağlubiyete uğratarak 552 yılında Ötüken merkezli I. Göktürk Devleti'ni kurmuş ve 'İl Kağan' unvanını almıştır. Bu tarihi gelişmeye dayanılarak Göktürklerin kuruluş süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
📢 Reklam AlanıAD_TEST_BOTTOM

Sınav Soru Altı Reklam Alanı

Soru kartının altında, cevap şıklarından izole güvenli yatay alan.

Format: 728x90 Horizontal
📢 Reklam AlanıAD_TEST_SOLVER_SIDEBAR

Sınav Sağ Panel Reklam Alanı

Soru çözme esnasında sağ kolonda soru navigasyonunun hemen üstünde yer alır.

Format: 300x250 Rectangle

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
KPSS Müfredat ve Çözüm Rehberi

KPSS Lisans (Genel Yetenek & Genel Kültür) Göktürkler & Uygurlar Testi #1 – Soru Bankası & Detaylı Çözümleri

Bu test, 2026 KPSS Tarih müfredatı kapsamında Göktürkler & Uygurlar konusundaki bilgilerinizi ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Toplam 20 özgün soru ve adım adım açıklamalı çözümünü görmek için tıklayın.

Soruları & Çözümleri Aç (20)
#1

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: E
I. Göktürk Devleti'nin kurucusu Bumin Kağan, Avarlara karşı ayaklanan Töles boylarının isyanını bastırarak bölgedeki gücünü kanıtlamış; ardından Avar kağanından kızını isteyerek meşru bir siyasi ittifak kurmak istemiştir. Avar hükümdarının 'Siz bizim demirci kölelerimizsiniz, buna nasıl cüret edersiniz!' hakareti üzerine Bumin Kağan Avarlara savaş açmış, onları ağır bir mağlubiyete uğratarak 552 yılında Ötüken merkezli I. Göktürk Devleti'ni kurmuş ve 'İl Kağan' unvanını almıştır. Bu tarihi gelişmeye dayanılarak Göktürklerin kuruluş süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A
Göktürklerin madencilik ve demir işleme zanaatıyla uğraştığına
B
Avarların egemenliği altındaki topluluklara hiyerarşik ve üstenci yaklaştığına
C
Bölgedeki güç dengelerinin askeri mücadeleler sonucunda köklü biçimde değiştiğine
D
Bumin Kağan'ın evlilik yoluyla diplomatik meşruiyet tesis etmeye çalıştığına
E
Türk boylarının Bumin Kağan önderliğinde ilk kez yerleşik hayata geçtiğine
Adım Adım Çözüm Analizi:
Göktürkler konargöçer bozkır kültürünü sürdüren bir devlettir. Türk tarihinde ilk kez yerleşik hayata geçen, şehirler ve tapınaklar inşa eden devlet Göktürkler değil, Uygurlardır. Metindeki diğer yargılar (madencilikle uğraşmaları, Avarların üstenci tutumu, güç dengelerinin değişmesi ve evlilik yoluyla diplomatik meşruiyet arayışı) doğrudan doğrulanmaktadır. Sonuç: E şıkkı.
#2

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: B
Tarihte kurulan ilk Türk devletleri ve toplulukları genellikle kurucusunun, hanedanının ya da hüküm sürdüğü coğrafyanın adını almıştır. Ancak Göktürkler, devletin resmi adında 'Türk' kelimesini ilk kez bir siyasi kimlik olarak kullanarak diğer Türk devletlerinden ayrılmıştır. Göktürklerin bu tercihi, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?
A
Teokratik yönetim tarzının ve ruhban sınıfının güç kazandığının
B
Milli bilincin ve ulusçu devlet anlayışının kurumsal olarak benimsendiğinin
C
Merkeziyetçi yönetimin ve kurultay meclisinin tamamen ortadan kalktığının
D
Göçebe yaşam tarzının terk edilerek feodal derebeylik düzenine geçildiğinin
E
Kut anlayışının kan bağı ve hanedan tekelinden tamamen çıkarıldığının
Adım Adım Çözüm Analizi:
'Türk' adının ilk kez bir devletin resmi ve siyasi adı olarak kullanılması, Göktürklerde kabilecilik anlayışının aşıldığını, ulusal kimliğin ve milli bilincin (ulusçu devlet yapısının) kurumsal olarak benimsendiğini kanıtlar. Sonuç: B şıkkı.
#3

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: C
I. Göktürk Devleti'nde Bumin Kağan doğu bölgesini doğrudan yönetirken, batı kanadının idaresini 'yabgu' unvanıyla kardeşi İstemi Yabgu'ya bırakmıştır. İstemi Yabgu iç ve dış siyasette geniş serbestiye sahip olmakla birlikte sembolik ve hukuki olarak Ötüken'deki büyük kağana tabi kalmıştır. Bu yönetim modelinin (ikili teşkilat) Türk devletlerine sağladığı temel idari kolaylık ile beraberinde getirdiği en büyük siyasi risk aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
A
Orduyu düzenli hale getirmesi - Hazine gelirlerini tamamen tüketmesi
B
Yerleşik hayata geçişi hızlandırması - Din değiştirmeyi zorunlu kılması
C
Geniş sınırların yönetimini kolaylaştırması - Taht kavgalarına ve bölünmelere zemin hazırlaması
D
Sınıfsız toplumu yıkması - Toprak aristokrasisine dayalı beylikler yaratması
E
Diplomatik temasları tamamen kesmesi - Töre kurallarını bütünüyle geçersiz kılması
Adım Adım Çözüm Analizi:
İkili teşkilat sistemi, geniş bozkır coğrafyalarında sınırların idaresini ve askeri sevkıyatı kolaylaştırmıştır. Ancak merkezi otorite zayıfladığında batıdaki yabguların bağımsızlık mücadelesine girişmesi taht kavgalarına ve devletin doğu-batı şeklinde bölünerek hızla yıkılmasına zemin hazırlamıştır. Sonuç: C şıkkı.
#4

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: D
I. Göktürk Devleti en parlak ve en güçlü dönemini Mukan Kağan zamanında (553-572) yaşamıştır. Bu dönemde doğuda Moğol asıllı Kıtaylar, kuzeyde Kırgızlar itaat altına alınmış, Kore'den Hazar Denizi'ne kadar uzanan sahada siyasi birlik sağlanmış ve Çin baskı altına alınarak yıllık düzenli vergiye bağlanmıştır. Buna göre Mukan Kağan dönemiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A
Devletin hâkimiyet sınırlarının Avrasya bozkırlarında muazzam ölçüde genişlediğine
B
Çin üzerinde askeri üstünlük kurularak ekonomik kazanç elde edildiğine
C
Orta Asya'da farklı etnik ve siyasi unsurların tek merkezde birleştirildiğine
D
Maniheizm dininin resmiyet kazanmasıyla savaşçı özelliklerin köreldiğine
E
Caydırıcı askeri kudretin aktif bir dış politika aracı olarak kullanıldığına
Adım Adım Çözüm Analizi:
Maniheizm dininin kabul edilmesi ve bu dine bağlı olarak savaşçılık vasfının zayıflaması, I. Göktürk Devleti'nde değil; Uygur Devleti hükümdarı Bögü Kağan döneminde (762) gerçekleşmiştir. Mukan Kağan dönemi ise bozkır savaşçılık geleneğinin ve sınır genişlemesinin zirveye ulaştığı dönemdir. Sonuç: D şıkkı.
#5

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: B
I. Göktürk kağanı Taspar (Tapo), Budizm inancından etkilenerek bu dini benimsemiş ve ülkede yaymak amacıyla bir Budist tapınağı inşa ettirmek istemiştir. Ancak dönemin veziri ve kurultay üyeleri; Budizm'in telkin ettiği pasif yaşam anlayışının Türklerin savaşçı doğasına, et yeme alışkanlığına ve hareketli bozkır kültürüne aykırı olduğunu belirterek kağanın bu teklifini kesin bir dille reddetmişlerdir. Bu tarihi olay, ilk Türk devletleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisinin somut bir kanıtıdır?
A
Göktürklerin yabancı kültürlerle hiçbir diplomatik ve ticari temas kurmadığının
B
Hükümdarın yetkilerinin milli kimliği ve töreyi koruma amacıyla sınırlandırılabildiğinin
C
Kut anlayışının bütünüyle terk edilerek meşruti bir monarşi düzenine geçildiğinin
D
Çin kültürünün ve felsefesinin Türk bozkır kültürünü tamamen asimile ettiğinin
E
Devlet yönetiminde orduyu tamamen tasfiye eden teokratik bir yapının kurulduğunun
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kurultayın ve devlet adamlarının Taspar Kağan'ın Budizm'i yayma girişimine karşı çıkıp bunu engellemesi; hükümdarın yetkilerinin mutlak ve sınırsız olmadığını, milli kimliğin ve törenin korunması uğruna kağanın kararlarının meclis tarafından sınırlandırılabildiğini kanıtlar. Sonuç: B şıkkı.
#6

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: C
I. Göktürk Devleti'nin batı kanadını yöneten İstemi Yabgu, İpek Yolu'nun denetimini ele geçirmek amacıyla dönemin büyük imparatorluklarıyla pragmatik ittifaklar kurmuştur. Sasaniler ile birleşerek Ak Hun (Eftalit) Devleti'ni ortadan kaldırmış, ardından Sasanilerin ipek ticaretini engellemesi üzerine Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu ile doğrudan temasa geçmiştir. Bu süreçte Türk-Bizans ilişkilerinde ilk resmi elçilik heyetinin İstanbul'dan Göktürk karargâhına gelmesi aşağıdaki hangi Bizans elçisinin faaliyetiyle gerçekleşmiştir?
A
Priskos
B
Menandros
C
Zemarkhos
D
Prokopios
E
Simokattes
Adım Adım Çözüm Analizi:
İstemi Yabgu'nun Soğdlu tüccar Maniakh başkanlığındaki Göktürk heyetini İstanbul'a göndermesi üzerine Bizans İmparatoru II. Justinianos, 569 yılında Zemarkhos başkanlığındaki elçilik heyetini Göktürk başkentine göndermiştir. Zemarkhos'un ziyareti Türk-Bizans tarihindeki ilk doğrudan resmi diplomatik temastır. Sonuç: C şıkkı.
#7

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: D
I. Göktürk Devleti'nin yıkılmasının ardından başlayan ve yaklaşık 50 yıl süren Çin esareti döneminde (630-680), Türk milleti milli kimliğini kaybetmemiş ve istiklal için çeşitli mücadelelere girişmiştir. Bu mücadelelerin en simgeleşmiş örneği, 639 yılında Çin sarayını basarak imparatoru esir almayı ve Ötüken'de bağımsız devleti yeniden kurmayı hedefleyen Kürşad ve 39 arkadaşının başkaldırısıdır. Kürşad İhtilali'nin doğrudan hedefine ulaşamamasına rağmen Türk tarihindeki en belirgin önemi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Çin'deki Tang Hanedanlığı'nın tamamen devrilmesine ve anarşi ortamının doğmasına yol açması
B
Maniheizm inancının Orta Asya steplerinde hızla yayılmasına zemin hazırlaması
C
Türk töresinin ilk defa yazılı bir kanun mecellemesi haline getirilmesini zorunlu kılması
D
Türk boylarında bağımsızlık bilincini ve milli diriliş ruhunu diri tutarak devleti yeniden canlandırması
E
İkili teşkilat sisteminin yürürlükten kaldırılarak merkeziyetçi mutlak krallığa geçilmesini sağlaması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kürşad İhtilali fiziki olarak başarıya ulaşamamış olsa da Çin esareti altındaki Türk boylarında milli bağımsızlık şuurunu, direniş ruhunu ve istiklal arzusunu canlı tutmuş; nihayetinde Kutluk Kağan önderliğinde II. Göktürk Devleti'nin kurulmasına giden süreci tetiklemiştir. Sonuç: D şıkkı.
#8

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: A
682 yılında Çin hâkimiyetine son vererek Ötüken merkezli II. Göktürk Devleti'ni kuran Kutluk Kağan'a; dağınık haldeki Türk boylarını tek bayrak altında toplayıp devleti yeniden derlediği ve teşkilatlandırdığı için meclis ve halk tarafından 'İlteriş' unvanı verilmiştir. Kutluk Kağan'a verilen 'İlteriş' kelimesinin etimolojik ve kavramsal anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Devleti ve milleti derleyen, toplayan, bir araya getiren
B
Gök Tanrı adına yeryüzüne mutlak adalet dağıtan hükümdar
C
Savaş meydanlarında mağlubiyet yüzü görmeyen muzaffer komutan
D
Ülkesinin sınırlarını batıya doğru genişleten hakan
E
Töre kurallarını ilk kez yazılı hale getirerek tescilleyen bilge lider
Adım Adım Çözüm Analizi:
'İl' eski Türkçede devlet, halk veya vatan anlamına gelir. 'Tirmek / dermek' fiilinden türeyen 'teriş' ise derleyen, toplayan, birleştiren demektir. Dolayısıyla İlteriş; 'devleti/milleti derleyen, toplayan ve bir araya getiren' anlamını taşır. Sonuç: A şıkkı.
#9

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: E
II. Göktürk Devleti'nde Kutluk, Kapgan ve Bilge Kağan olmak üzere üç hükümdara vezirlik, başdanışmanlık ve ordu komutanlığı yapan; 'Apa Tarkan' unvanına sahip olan, engin devlet adamlığı ve diplomatik dehası sebebiyle modern tarihçiler tarafından 'Türklerin Bismarck'ı' olarak adlandırılan ve kendi adına diktirdiği abideyle ilk Türk tarihçisi/yazarı kabul edilen ünlü devlet adamı kimdir?
A
Yollug Tigin
B
Bögü Kağan
C
Kül Tigin
D
Baga Tarkan
E
Vezir Tonyukuk
Adım Adım Çözüm Analizi:
II. Göktürk Devleti'nin kurucu aklı ve veziri Tonyukuk'tur. Çin'de yetişmiş, Çin siyasetini çok iyi bilen Tonyukuk; Kutluk, Kapgan ve Bilge Kağan dönemlerinde vezirlik yapmış, Apa Tarkan unvanını taşımış ve kendi yazıtını bizzat kaleme alarak Türk edebiyatının bilinen ilk yazarı ve tarihçisi unvanını almıştır. Sonuç: E şıkkı.
#10

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: B
II. Göktürk hükümdarı Kapgan Kağan, Çin üzerine düzenlediği akınlar sonrasında imzaladığı barış antlaşmalarında; Çin'den tonlarca ipeğin yanı sıra yüz binlerce kile tohumluk darı ve binlerce adet tarım aleti talep etmiştir. Kapgan Kağan'ın Çin ile yaptığı antlaşmalarda bu maddeleri şart koşması, II. Göktürk Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
A
Orduda onlu teşkilatı ilk kez kurup düzenli piyade ordusuna geçtiğinin
B
Bozkır toplumunun tarımsal üretim ihtiyacını ve halkın iaşesini güvenceye almayı hedeflediğinin
C
Şehir mimarisini ve idari bürokrasiyi tamamen Çin usulüne dönüştürdüğünün
D
Hayvancılık faaliyetlerini bütünüyle terk ederek salt yerleşik tarıma başladığının
E
İpek Yolu üzerindeki ticari hâkimiyetinden tamamen feragat ettiğinin
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kapgan Kağan'ın Çin'den tohumluk darı ve tarım aletleri temin etmesi; bozkırda yaşanan kuraklık veya kıtlık dönemlerinde halkın gıda güvenliğini sağlamak, tarımsal üretimi destekleyerek halkın refahını yükseltmek ve ekonomik bağımlılığı önlemek istediğini gösterir. Sonuç: B şıkkı.
#11

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: C
II. Göktürk Devleti döneminde dikilen Orhun Abideleri'nde kağanların; 'Türk milleti için gece uyumadım, gündüz oturmadım; aç milleti doyurdum, çıplak milleti giydirdim.' diyerek icraatlarını sıralamaları, milletin refahını devlete bağlamaları ve 'Çin'in tatlı sözlerine, yumuşak ipeklilerine aldanma!' uyarısında bulunmaları dikkat çeker. Bu metin içerikleri dikkate alındığında Orhun Abideleri'nin Türk kültür tarihi açısından en belirgin kurumsal ve edebi vasfı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Budizm ve Şamanizm'in teolojik esaslarını anlatan ilk dogmatik dini metinler olması
B
Göçebe yaşam tarzını yasaklayan ilk yazılı ceza kanunnamelerini içermesi
C
Yöneticilerin millete hesap verdiği, sosyal devleti yansıtan ilk siyasetname niteliğinde olması
D
Çin İmparatorluğu ile yapılan ticari emtia ve gümrük sözleşmelerini belgelemesi
E
Hatunların devlet idaresindeki şahsi mülkiyet ve miras haklarını tanzim etmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Orhun Abideleri; hükümdarın millete hesap verdiği, halkın refahını sağlama mükellefiyetini vurguladığı (sosyal devlet ilkesi) ve gelecek nesillere siyasi-ahlaki öğütler aktardığı için Türk tarihindeki ilk 'siyasetname' ve ilk edebi hitabet şaheseri kabul edilir. Sonuç: C şıkkı.
#12

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: D
Orhun Abideleri, Türk tarihinin ve edebiyatının ilk yazılı abideleri olarak Moğolistan sınırları içerisindeki Orhun Vadisi'nde yer almaktadır. Bu anıtların dikiliş kronolojisi ve metinleri taşlara kazıyan yazarı (müellifi) ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
A
İlk dikilen anıt Bilge Kağan anıtı olup metinler Çinli taş ustası Chang Seng-yu tarafından kaleme alınmıştır.
B
Anıtların tamamı 18 harfli Uygur alfabesiyle yazılmış ve Bögü Kağan tarafından aynı yılda diktirilmiştir.
C
Kül Tigin anıtı Vezir Tonyukuk tarafından, Tonyukuk anıtı ise İstemi Yabgu tarafından tanzim edilmiştir.
D
Anıtlar sırasıyla Tonyukuk, Kül Tigin ve Bilge Kağan adına dikilmiş; Kül Tigin ve Bilge Kağan taşlarını Yollug Tigin yazmıştır.
E
Anıtlar yalnızca Maniheizm dininin ayin kurallarını açıklamak amacıyla Baga Tarkan tarafından yazılmıştır.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Orhun Abideleri sırasıyla; 720 yılında Tonyukuk, 732 yılında Kül Tigin ve 735 yılında Bilge Kağan adına dikilmiştir. Kül Tigin ve Bilge Kağan kitabelerinin metnini dönemin hatibi ve yazarı olan Yollug Tigin kaleme almıştır. Tonyukuk ise kendi anıtının metnini bizzat kendisi yazmıştır. Sonuç: D şıkkı.
#13

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: A
II. Göktürk Devleti, Bilge Kağan'ın 734 yılındaki ölümünden sonra taht kavgaları ve boy isyanları nedeniyle zayıflama sürecine girmiştir. 744 yılında Göktürk merkezi idaresine karşı birleşerek II. Göktürk Devleti'ni yıkan ve ardından kendi bağımsız devletlerini kuran Türk ve bozkır boyları koalisyonu aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A
Basmil - Karluk - Uygur
B
Avar - Hazar - Kırgız
C
Peçenek - Oğuz - Kıpçak
D
Kıtay - Ak Hun - Türgiş
E
Sabir - Macar - Bulgar
Adım Adım Çözüm Analizi:
II. Göktürk Devleti'nin son kağanı Ozmış Kağan'ı mağlup ederek devlete son veren ittifak; Basmil, Karluk ve Uygur boylarının kurduğu koalisyondur. Bu ittifakın ardından Uygurlar hâkimiyeti ele geçirerek Kutluk Bilge Kül Kağan önderliğinde Uygur Devleti'ni kurmuşlardır. Sonuç: A şıkkı.
#14

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: B
744 yılında Kutluk Bilge Kül Kağan tarafından kurulan Uygur Devleti, Türklerin kutsal orman ve başkent kabul ettiği Ötüken'de kurulmuş; ancak kısa bir süre sonra yönetim merkezini Orhun Nehri kıyısında inşa ettikleri yeni bir şehre taşımıştır. Uygur Devleti'nin bu yeni idare ve yönetim merkezi olan şehir aşağıdakilerden hangisidir?
A
Balasagun
B
Karabalgasun (Ordubalık)
C
Kaşgar
D
İtil
E
Semerkant
Adım Adım Çözüm Analizi:
Uygurlar, başkentlerini Ötüken'den Orhun Nehri havzasında kurdukları Karabalgasun (diğer adıyla Ordubalık) şehrine taşımışlardır. Balasagun Karahanlıların, İtil Hazarların, Kaşgar ise Doğu Karahanlıların merkezlerindendir. Sonuç: B şıkkı.
#15

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: C
Uygur Devleti'nin kurucusu Kutluk Bilge Kül Kağan'ın vefatının ardından tahta geçen; sınırları Tarım Havzası'ndan Altaylara kadar genişleten, Çin'deki iç karışıklıklardan yararlanarak devlete en parlak dönemini yaşatan ve adına Moğolistan'da 'Şine Usu Yazıtı' dikilen Uygur hükümdarı kimdir?
A
Bögü Kağan
B
Baga Tarkan
C
Moyen-Çor (Bayançur)
D
Bilge Kağan
E
Kutluk Bilge Kül Kağan
Adım Adım Çözüm Analizi:
Moyen-Çor (Bayançur Kağan), 747-759 yılları arasında Uygur Devleti'ni yönetmiş ve devlete en güçlü dönemini yaşatmıştır. Adına dikilen Şine Usu Yazıtı, dönemin siyasi olaylarına ve sınır genişlemelerine ışık tutan en önemli kaynaklardan biridir. Sonuç: C şıkkı.
#16

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: A
Uygur hükümdarı Bögü Kağan, 762 yılında Çin'de patlak veren An Lu-şan isyanını bastırmak amacıyla düzenlediği Lo-yang seferi dönüşünde Soğdlu Mani rahipleriyle tanışmış ve bu inancı ülkesinde resmi din ilan etmiştir. Karabalgasun Yazıtı'nda yer alan 'Et yiyen bir kavimdik, artık sebze yiyen bir millet olduk; kan döken bir kavimdik, artık iyilik peşinde koşan bir topluluk haline geldik.' ifadeleri, Maniheizm'in kabulüyle Uygurlarda öncelikle hangi alanda köklü bir kırılma yaşandığını gösterir?
A
Beslenme alışkanlıkları, inanç sistemi ve toplumsal yaşam tarzında
B
Veraset sisteminde ikili teşkilatın tamamen tasfiye edilmesinde
C
Ordunun tamamen yabancı paralı askerlerden teşkil edilmesinde
D
Hükümdarın yasama ve yürütme yetkisini kurultaya devretmesinde
E
Çin ile olan diplomatik ve ticari münasebetlerin tamamen koparılmasında
Adım Adım Çözüm Analizi:
Maniheizm dininin et yemeyi ve kan dökmeyi yasaklaması; Uygur toplumunun beslenme alışkanlıklarını, ahlaki telakkilerini, inanç dünyasını ve göçebe savaşçı karakterden yerleşik ve tarımsal bir yaşama geçişini (yaşam tarzını) doğrudan dönüştürmüştür. Sonuç: A şıkkı.
#17

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: E
Maniheizm ve Budizm inançlarının benimsenmesiyle birlikte Uygurlar, Türk tarihinde göçebe yaşam tarzından yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi Uygurların yerleşik hayata geçmesinin ortaya çıkardığı doğrudan sonuçlardan biri olamaz?
A
'Balık' adı verilen etrafı surlarla çevrili planlı şehirlerin ve sarayların inşa edilmesi
B
Tapınak duvarlarının 'fresk' adı verilen yaş alçı üzeri duvar resimleriyle tezyin edilmesi
C
Ev, dükkân ve tarla alım-satımına dair özel mülkiyeti belgeleyen yazılı sözleşmelerin doğması
D
Sulama kanalları ve bentler inşa edilerek planlı tarımsal üretimin yaygınlaşması
E
Türk boylarında ilk kez ordu-millet anlayışının ve atlı süvari taarruz taktiklerinin ortaya çıkması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ordu-millet anlayışı ve atlı süvari harp taktikleri, İslamiyet öncesi Türklerin konargöçer bozkır kültürünün en belirgin vasfıdır. Yerleşik hayata geçilmesi ve Maniheizm'in benimsenmesi aksine bu savaşçı vasıfların körelmesine ve savunma savaşlarının öne çıkmasına sebep olmuştur. Şehirleşme, fresk sanatı, mülkiyet hukuku sözleşmeleri ve sulama kanalları ise yerleşik hayatın doğrudan sonuçlarıdır. Sonuç: E şıkkı.
#18

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: E
Uygur medeniyeti; şehir mimarisinden güzel sanatlara, yazılı hukuktan sahne gösterilerine kadar Türk kültür tarihinde pek çok ilkin öncüsü olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi Uygurların Türk kültür ve medeniyet tarihine kazandırdığı 'ilk' uygulamalar arasında yer almaz?
A
Hareketli ahşap harf sistemine dayalı matbaayı ve pamuktan kâğıt üretimini kullanmaları
B
'Körünç' adı verilen geleneksel ilk Türk tiyatro ve orta oyunu temsillerini sergilemeleri
C
Minyatür sanatının ilk örneklerini vererek kitap süsleme ve kütüphaneciliği geliştirmeleri
D
Faiz, kira ve vasiyet gibi medeni hukuka konu olan ilk yazılı borçlar hukuku belgelerini oluşturmaları
E
Türk tarihinin ilk milli alfabesi kabul edilen 38 harfli Orhun alfabesini icat edip kullanmaları
Adım Adım Çözüm Analizi:
Türk tarihinin ilk milli alfabesi olan 38 harfli Orhun alfabesini geliştiren ve ilk yazılı anıtları dikenler Göktürklerdir. Uygurlar ise Soğd alfabesinden uyarlanan 18 harfli Uygur alfabesini kullanmışlardır. Hareketli harf matbaası, orta oyunu (körünç), minyatür ve yazılı borç/kira sözleşmeleri Uygurların getirdiği ilklerdendir. Sonuç: E şıkkı.
#19

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: A
840 yılında Uygur başkenti Karabalgasun'u işgal ederek Uygur Devleti'ne son veren ve Türklerin asırlardır 'kutlu vatan' kabul ettiği Ötüken bölgesinde hâkimiyet kuran son bağımsız Türk devleti aşağıdakilerden hangisidir?
A
Kırgızlar
B
Karluklar
C
Türgişler
D
Hazar Türkleri
E
Sabirler
Adım Adım Çözüm Analizi:
840 yılında kuzeyden inen Kırgızlar, Uygur Devleti'ne son vererek Karabalgasun'u ele geçirmiş ve Ötüken'de kendi devletlerini kurmuşlardır. Kırgızlar, Ötüken'de hüküm süren son bağımsız Türk devleti olma özelliğine sahiptir. Sonuç: A şıkkı.
#20

Tarih • Göktürkler & Uygurlar

Doğru Cevap: D
840 yılında devletleri yıkıldıktan sonra güneye ve güneybatıya göç eden Uygurlar; Kansu (Sarı Uygurlar) ve Turfan (Doğu Türkistan) bölgelerinde varlıklarını sürdürmüş, siyasi güçlerini yitirmelerine rağmen yüksek kültür ve medeniyet seviyelerini muhafaza etmişlerdir. Uygurların XIII. yüzyılda Cengiz Han önderliğinde yükselen Moğol İmparatorluğu üzerindeki idari ve kültürel etkileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
Moğolları askeri meydanlarda mağlup ederek İlhanlı Devleti'ni vergiye bağlamışlardır.
B
Moğol ordularında Hristiyanlık inancını yayarak Haçlı ittifaklarının kurulmasını sağlamışlardır.
C
Cengiz Han'ın tahta geçişinde Kurultay meclisini lağvederek teokratik monarşi kurmuşlardır.
D
Moğol sarayında kâtiplik ve yöneticilik yaparak Moğolların Türkleşmesinde ve alfabelerinde belirleyici olmuşlardır.
E
Moğolların kara ordusunu tamamen tasfiye edip açık denizlerde donanma kurmalarını sağlamışlardır.
Adım Adım Çözüm Analizi:
Uygurlar, gelişmiş yazı, hukuk ve bürokrasi tecrübeleri sayesinde Moğol sarayında kâtiplik, öğretmenlik, maliye uzmanlığı ve vezirlik yapmışlardır. Moğollar, Uygur alfabesini kabul etmiş; bu durum Moğol devlet teşkilatının hızla Türkleşmesinde ve 'Uygurlar Moğolların hocası olmuştur' sözünün doğmasında belirleyici olmuştur. Sonuç: D şıkkı.

İlgili KPSS Tarih Testleri

Tümünü Gör
kpss • Tarih

KPSS Ortaöğretim (Lise) Atatürk İlke ve İnkılapları #2

20 SoruÇöz
kpss • Tarih

KPSS Ortaöğretim (Lise) Kurtuluş Savaşı Hazırlık ve Muharebeler #3

20 SoruÇöz
kpss • Tarih

KPSS Ortaöğretim (Lise) 19. ve 20. Yüzyıl Islahatları & Meşrutiyet #2

20 SoruÇöz
kpss • Tarih

KPSS Ortaöğretim (Lise) Osmanlı Kültür ve Medeniyeti (Divan & Toprak) #2

20 SoruÇöz