KPSS KPSS Lisans (Genel Yetenek & Genel Kültür) Kültür ve Medeniyet Testi #1

Osmanlı saray teşkilatında iç saray olarak bilinen Enderun; devşirme kökenli yetenekli gençlerin eğitildiği, devlet adamı ve bürokrat yetiştirilen bir okul niteliğindeydi. Enderun bünyesinde farklı derecelere sahip odalar bulunurdu. Padişahın kılıcını, kaftanını, sarığını muhafaza eden, kutsal emanetlerin bakımından sorumlu olan ve padişahın en yakın hizmetinde bulunan kıdemli personelin yer aldığı Enderun'un en üst düzey odası aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nde devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı en üst yönetim organı olan Divan-ı Hümayun'da üyeler; seyfiye (askeri-idari), ilmiye (adalet-din-eğitim) ve kalemiye (bürokrasi-maliye) olmak üzere üç temel sınıfa ayrılmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Divan-ı Hümayun'da yönetim ve askeri yetkileri elinde bulunduran 'seyfiye' sınıfının temsilcileri arasında yer almaz?

Osmanlı Devleti'nde Divan-ı Hümayun üyesi olan ve devletin bürokratik işleyişinde anahtar bir rol üstlenen Nişancı'nın görev ve yetkileri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

Osmanlı Devleti'nde ilmiye sınıfının taşradaki en önemli temsilcisi olan kadılar, görev yaptıkları kazalarda yalnızca adli davalara bakmakla kalmamış, idari ve beledî nitelikte çok yönlü görevler de icra etmişlerdir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde bir kadının yetki alanına giren görevlerden biri değildir?

Osmanlı Devleti'nde eyaletler yönetim ve mali yapılanmalarına göre 'Salyaneli (yıllıklı)', 'Salyanesiz (yıllıksız)' ve 'İmtiyazlı (özel yönetimli)' olmak üzere üç ana gruba ayrılmıştır. Buna göre Salyaneli (yıllıklı) eyaletler ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Osmanlı Devleti'nin taşra idaresinde yer alan imtiyazlı (özel statülü) eyaletler merkeze olan mali ve askeri bağları bakımından farklı özellikler göstermekteydi. Bunlar arasında Mekke ve Medine'yi içine alan Hicaz Emirliği diğer tüm eyaletlerden bütünüyle ayrılan müstesna bir konuma sahipti. Hicaz bölgesinin bu özel statüsüyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Osmanlı Devleti'nde mülkiyeti devlete ait olan arazilere 'mîrî arazi' denilirdi. Mîrî araziler gelirlerinin tahsis edildiği kurumsal hedeflere göre farklı kategorilere ayrılmıştır. Buna göre, gelirleri sınır boylarını bekleyen kale muhafızlarının ücretlerine ve tersane masraflarına ayrılan mîrî arazi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nde tatbik edilen dirlik (tımar) sisteminde dirlik sahibi; topladığı vergilerin kanunla belirlenmiş bir kısmını kendi geçimi için ayırdıktan sonra, arta kalan her belirli gelir dilimi (örneğin her 3.000 veya 5.000 akçe) karşılığında zırhlı ve savaşa hazır atlı bir asker donatmak zorundaydı. Dirlik sahibinin beslemek ve donatmakla mükellef olduğu bu atlı askere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı askeri teşkilatında 'Altı Bölük Halkı' olarak bilinen Kapıkulu Süvarileri, doğrudan merkeze ve hükümdara bağlı atlı birliklerdi. Bu birliklerin savaş esnasında üstlendikleri kritik vazifeler kanunnamelerle kesin kurallara bağlanmıştı. Buna göre, savaş meydanında saltanat sancaklarını (alemleri) korumakla görevli olan süvari ocağı ile devlet hazinesini ve ordu ağırlıklarını korumakla görevli olan süvari ocağı aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru eşleştirilmiştir?

Osmanlı Devleti'nde taht kavgalarının yarattığı iç istikrarsızlıkları önlemek ve merkezi otoriteyi tesis etmek amacıyla veraset usulünde dönem dönem düzenlemelere gidilmiştir. Bu doğrultuda XVII. yüzyıl başlarında I. Ahmed döneminde kabul edilen ve hanedanın yaşça en büyük ve aklen en olgun erkek ferdinin padişah olmasını kurala bağlayan veraset sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı hukuk sistemi; İslam dininin temel esaslarına dayanan 'şer'i hukuk' ile Türk devlet geleneği ve padişah fermanlarına dayanan 'örfi hukuk' bileşiminden meydana gelmekteydi. Osmanlı tarihinde ilk kez örfi hukuk kurallarını sistemli bir şekilde yazılı ve bağlayıcı bir metin haline getirerek 'Kanunname-i Âl-i Osman' adıyla yürürlüğe koyan padişah aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nde tebaadan toplanan vergiler şer'i ve örfi olmak üzere iki ana grupta sınıflandırılmıştır. Aşağıdaki vergilerden hangisi, Müslüman reayanın elde ettiği tarımsal hasılat üzerinden ayni veya nakdi olarak onda bir (1/10) oranında alınan şer'i mükellefiyettir?

Osmanlı Devleti'nde XVI. yüzyılın sonlarından itibaren artan askeri masrafları karşılamak ve hazinenin peşin nakit ihtiyacını temin etmek amacıyla mukataa arazilerinin vergi gelirleri açık artırma usulüyle belirli bir süreliğine şahıslara ihale edilmiştir. Bu sistemde devlete peşin ödeme yaparak belirli bir bölgenin vergisini doğrudan tahsil etme yetkisini üstlenen kişiye ne ad verilirdi?

Osmanlı şehirlerinde esnaf ve zanaatkârların örgütlendiği Lonca Teşkilatı; üretim standartlarını denetler, haksız rekabeti engeller ve tüketici haklarını korurdu. Lonca teşkilatı ve beledî denetim kapsamında, temel tüketim mallarının piyasadaki azami ve asgari satış fiyatlarının devlet yetkilileri ile esnaf temsilcileri tarafından müştereken belirlenmesi uygulamasına ne ad verilirdi?

Osmanlı Devleti'nde vakıflar aracılığıyla inşa edilen ve merkezinde caminin yer aldığı; çevresinde medrese, kütüphane, darüşşifa, imarethane, hamam ve kervansaray gibi dini, ilmi ve sosyal yapıları barındıran toplu mimari komplekse ne ad verilir?

Osmanlı Devleti'nde medreseler ilmiye sınıfının bürokrat, hakim ve öğretmen kadrolarını yetiştiren temel yükseköğretim kurumlarıydı. İstanbul'un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmed tarafından kurulan, sekiz yüksek dereceli medreseden oluşan ve uzun süre Osmanlı Devleti'nin en üst düzey akademik merkezi olarak hizmet veren eğitim kompleksi aşağıdakilerden hangisidir?

XVII. yüzyıl Osmanlı ilim ve fikir hayatının en seçkin temsilcilerinden biri olan; 'Cihannüma' adlı eseriyle sistematik coğrafya çalışmalarına öncülük eden, ayrıca binlerce müellif ve eseri tanıttığı meşhur bibliyografik başyapıtı 'Keşfü'z-Zünûn'u kaleme alan ilim insanı aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı sanatında el yazması eserleri ve tarihi hadiseleri görsel olarak tasvir etmek amacıyla geliştirilen; ışık, gölge ve perspektif derinliği içermeyen, kişilerin toplumsal hiyerarşideki önemine göre boyutlandırıldığı geleneksel resim sanatına ve bu sanatı icra eden ustalara verilen ad aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Osmanlı klasik dönem mimarisinin en büyük dehası olan Mimar Sinan, inşa ettiği yüzlerce abidevi eser arasında mesleki gelişim basamaklarını üç anıtsal camisiyle özetlemiştir. Mimar Sinan'ın sırasıyla 'çıraklık', 'kalfalık' ve 'ustalık' eseri olarak nitelendirdiği şaheserler aşağıdakilerin hangisinde doğru sırada verilmiştir?

Osmanlı Devleti'nde toplumsal yapı ırk, dil veya etnik köken temeline göre değil, kişilerin mensup olduğu din ve mezhep aidiyetine göre şekillendirilmiştir. Farklı inanç gruplarının kendi dini liderleri önderliğinde ibadet, eğitim, aile hukuku ve medeni işlemlerinde serbestçe teşkilatlanmasını sağlayan bu yönetim modeline ne ad verilir?