KPSS KPSS Lisans (Genel Yetenek & Genel Kültür) Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi Testi #1

Mustafa Kemal Paşa, Mondros Ateşkesi'nden sonra (13 Kasım 1918 - 16 Mayıs 1919 tarihleri arasında) İstanbul'da kaldığı süre boyunca Ali Fethi (Okyar) Bey ile Minber gazetesini çıkarmış, Tevfik Paşa Hükümeti'nin güvenoyu almasını önlemeye çalışmış, Padişah Vahdettin ile görüşmeler yapmış ve Şişli'deki evinde yakın arkadaşlarıyla toplantılar düzenlemiştir. Ancak 'Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti', İstanbul'da değil, Sivas Kongresi'nde (Eylül 1919) ülkedeki tüm direniş cemiyetlerinin tek çatı altında birleştirilmesiyle kurulmuştur. Sonuç: D şıkkı.

Mustafa Kemal Paşa'ya verilen 9. Ordu Müfettişliği görevinin resmi içeriği; bölgedeki Türklerin silahlarını toplamak ve asayişi sağlamaktı. Mustafa Kemal'in bölgedeki olayların Rum çetelerinden kaynaklandığını belirten Samsun Raporu'nu hazırlaması, kendisine verilen resmi mülki ve askeri görevin dışına çıkarak milli hareket doğrultusunda inisiyatif almaya başladığının ilk somut kanıtıdır. Sonuç: A şıkkı.

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesi, İtilaf Devletleri'nin güvenliklerini tehlikede gördükleri stratejik yerleri işgal etmelerine imkân tanımaktaydı. Havza Genelgesi'nde azınlıklara karşı taşkınlık yapılmaması uyarısı, İtilaf Devletleri'nin asayişsizliği bahane ederek Mondros'un 7. maddesini işletmesini ve yeni bölgeleri işgal etmesini engelleme amacına yöneliktir. Sonuç: B şıkkı.

Amasya Genelgesi'nde yer alan 'Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.' maddesindeki 'milletin kararı' ifadesi, nihai söz hakkının ve siyasi idarenin doğrudan halka ait olacağını vurgular. Bu madde, hem Milli Mücadele'nin yöntemini belirlemiş hem de ileride saltanat yerine milli egemenliğe dayalı yeni bir rejimin kurulacağını üstü kapalı biçimde müjdelemiştir. Sonuç: C şıkkı.

Mustafa Kemal Paşa, Amasya Genelgesi'ni halkın güvendiği tanınmış komutanlara imzalatıp onaylatarak Milli Mücadele'yi şahsileşmekten kurtarmayı, halk ve ordu nezdinde hareketin ortak, meşru ve ulusal bir dava olarak kabul görmesini sağlamayı amaçlamıştır. Sonuç: B şıkkı.

Mustafa Kemal Paşa, Amasya Genelgesi sonrasında Erzurum'a geçmiş ve burada 7-8 Temmuz 1919 gecesi askerlikten istifa etmiştir. Böylece 23 Temmuz 1919'da başlayan Erzurum Kongresi'ne resmi sıfatı olmaksızın, sivil bir delege olarak katılmıştır. Sonuç: C şıkkı.

Erzurum Kongresi'nin bölgesel cemiyetler tarafından toplanması (I) ve sadece Doğu vilayetlerinden gelen delegelerin katılımıyla gerçekleştirilmesi (II), kongrenin toplanış şekli bakımından bölgesel olduğunu kanıtlar. 'Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz.' kararı (III) ise kongrenin aldığı kararlar bakımından ulusal nitelikte olduğunu gösterir. Sonuç: C şıkkı.

Manda ve himaye fikri 'Manda ve himaye kabul olunamaz.' kararıyla ilk kez Erzurum Kongresi'nde reddedilmiştir. Sivas Kongresi'nde ise özellikle Amerikan mandası taraftarları ile yaşanan sert tartışmalar sonucunda manda fikri son ve kesin olarak reddedilmiştir. Sonuç: B şıkkı.

Erzurum Kongresi'nde oluşturulan 9 kişilik Temsil Heyeti yalnızca Doğu illerini temsil etmekteydi. Sivas Kongresi'nde ise üye sayısı 16'ya çıkarılmış ve 'Temsil Heyeti vatanın bütününü temsil eder.' kararı alınarak yetki alanı tüm ülkeyi kapsayacak şekilde ulusallaştırılmıştır. Sonuç: B şıkkı.

Balıkesir ve Alaşehir kongreleri Batı Anadolu'daki bölgesel direnişi güçlendirmeyi amaçlamış, ancak padişah ve hilafet makamına doğrudan bağlılık bildirmeyi sürdürmüştür. Erzurum ve Sivas kongrelerindeki gibi ulusal egemenliği hâkim kılma ve millet iradesine dayanma ilkesi bu kongrelerde temel gaye edinilmemiştir. Sonuç: C şıkkı.

Damat Ferit Paşa Hükümeti ve Fransız yetkililer, Sivas Kongresi'nin toplanmasını önlemek ve Mustafa Kemal'i tutuklamak amacıyla Elazığ Valisi Ali Galip'i görevlendirmiştir. Mustafa Kemal Paşa'nın aldığı erken tedbirler sayesinde Ali Galip Olayı başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Sonuç: C şıkkı.

Sivas Kongresi'nde alınan kararla Milli Mücadele'nin ilk yarı resmi yayın organı niteliğinde olan 'İrade-i Milliye' gazetesi çıkarılmıştır. Ankara'ya gelindikten sonra çıkarılan gazete ise Hâkimiyet-i Milliye'dir. Sonuç: B şıkkı.

Bölgesel amaçlarla hareket eden milli direniş cemiyetlerinin tek bir çatı altında birleştirilmesinin temel amacı; Milli Mücadele güçlerini tek merkezde toplayarak emir-komuta zinciri kurmak ve hareketi organize bir şekilde yönetmektir. Sonuç: B şıkkı.

Bir kamu görevlisini veya askeri komutanı bir makama atamak 'yürütme' yetkisine girer. Temsil Heyeti'nin Ali Fuat Paşa'yı Batı Cephesi Komutanlığı'na tayin etmesi, onun hükümet gibi davranarak yürütme yetkisini ilk kez kullandığını gösterir. Sonuç: B şıkkı.

Temsil Heyeti'nin İstanbul Hükümeti ile irtibatı kesmesi ve idareyi fiilen eline alması üzerine Damat Ferit Paşa'nın istifa etmek zorunda kalması, Temsil Heyeti'nin İstanbul Hükümeti'ne karşı kazandığı ilk büyük siyasi başarıdır. Sonuç: B şıkkı.

İstanbul Hükümeti'nin resmi bir temsilcisini (Bahriye Nazırı Salih Paşa) görevlendirerek Temsil Heyeti ile masaya oturması, İstanbul Hükümeti'nin Temsil Heyeti'ni ve Anadolu'daki direniş hareketini hukuken ilk kez tanıdığının kanıtıdır. Sonuç: A şıkkı.

Ankara'nın merkez seçilmesinde; demiryolu ve telgraf hattına sahip olması, Batı Cephesi'ne ve İstanbul'a yakınlığı, doğrudan işgal edilmemiş güvenli bir konumda bulunması ve Ali Fuat Paşa komutasındaki 20. Kolordu'nun burada konuşlu olması etkili olmuştur. Ankara'nın İtilaf Devletleri tarafından güvenli bölge ilan edilip diplomatik koruma altına alınması gibi bir durum kesinlikle söz konusu değildir. Sonuç: E şıkkı.

Misak-ı Milli kararları; sınırlar, kapitülasyonlar, boğazlar, azınlık hakları, dış borçlar ve referandum (Arap toprakları, Kars-Ardahan-Batum, Batı Trakya) konularını kapsamaktadır. Misak-ı Milli, Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda kabul edildiği için tamamen 'ulusal bağımsızlık' ve toprak bütünlüğünü hedefler; rejim değişikliği veya 'ulusal egemenlik' ile ilgili hiçbir hüküm içermez. Sonuç: D şıkkı.

İstanbul'un resmen işgali ve Mebusan Meclisi'nin zorla dağıtılması, milli iradenin İstanbul'da temsil edilmesini imkânsız hale getirmiştir. Bu durum, Mustafa Kemal Paşa'ya Ankara'da milli egemenliğe dayanan olağanüstü yetkili yeni bir meclis (TBMM) açmak için gereken siyasi fırsatı ve meşru zemini kazandırmıştır. Sonuç: B şıkkı.

24 Nisan Önergesi'nde yer alan bu madde; meclisin geçici bir heves veya ara bir teşekkül olmadığını, kurulan otoritenin kalıcı, sürekli ve bağımsız olduğunu ilan etmeyi amaçlamıştır. Böylece meclis üzerinde herhangi bir vesayet kurulması önlenmiştir. Sonuç: A şıkkı.