KPSS KPSS Ön Lisans Temel Hukuk Testi #1

Hukuk kurallarını din, ahlak ve görgü kurallarından ayıran temel fark yaptırımının (müeyyidesinin) niteliğidir. Din, ahlak ve görgü kuralları manevi yaptırımlı iken hukuk kuralları devlet gücüyle desteklenmiş maddi yaptırımlara (ceza, cebri icra, tazminat, iptal, hükümsüzlük) sahiptir. Sonuç: B şıkkı.

Bir hukuki işlem kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine ve kişilik haklarına aykırılık taşıyorsa veya konusu baştan itibaren imkansızsa kurucu unsurları bulunsa dahi baştan itibaren geçersizdir; bu durum 'mutlak butlan' yaptırımına tabidir. Sonuç: A şıkkı.

Hukuki işlemin kurucu unsurlarının bulunmaması halinde yokluk yaptırımı ortaya çıkar. Medeni Kanunumuza göre evlenmenin kurucu unsurlarından biri resmi evlendirme memuru önünde iradelerin açıklanmasıdır. Resmi memur olmadan yapılan dini nikah kurucu unsurdan yoksun olduğu için 'yokluk' hükmündedir. Sonuç: B şıkkı.

Yetkili makamlarca konulan yalnızca 'yazılı' hukuk kurallarının bütününe 'Mevzu Hukuk' (mevzuat) denir. Eğer yazılı kuralların yanında örf ve adet gibi yazısız kurallar da dahil edilirse buna 'Pozitif (Müspet / Yürürlükteki) Hukuk' adı verilir. Sonuç: B şıkkı.

Tarafların aksini kararlaştırabildiği, ancak sözleşmede serbest iradeleriyle düzenlemedikleri boşlukları dolduran yedek hukuk kurallarına 'tamamlayıcı hukuk kuralları' denir. Yorumlayıcı kurallar ise tarafların kullandığı belirsiz ifadeleri açıklar. Sonuç: C şıkkı.

Yazılı kaynaklarda kural bulunmaması 'kanun boşluğu'dur. Ancak hem yazılı kaynaklarda hem de yazısız kaynak olan örf ve adet hukukunda hiçbir kuralın bulunmaması durumuna 'hukuk boşluğu' denir. Bu durumda Medeni Kanun m.1 uyarınca hakim kanun koyucu gibi hareket ederek hukuk yaratır. Sonuç: C şıkkı.

Türk Medeni Kanunu m.1'e göre: 'Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hâkim, örf ve âdet hukukuna göre; bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir.' Bu durum hakimin hukuk yaratmasıdır. Sonuç: C şıkkı.

Normlar hiyerarşisinde sıralama en üstten alta doğru: Anayasa > Kanun ve Temel haklara ilişkin milletlerarası andlaşmalar > Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi > Yönetmelik > Genelge / Yönerge şeklindedir. Seçenekler arasında en altta yer alan norm yönetmeliktir. Sonuç: E şıkkı.

Türk Medeni Kanunu'na göre gerçek kişilik çocuğun tam ve sağ doğumuyla başlar. Hak ehliyeti ise ceninin sağ ve tam doğması koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan itibaren başlar. Dolayısıyla C şıkkı doğrudur. Sonuç: C şıkkı.

Türk Medeni Kanunu m.32'ye göre gaiplik isteminde bulunabilmek için ölüm tehlikesi içinde kaybolma durumunda en az 1 yıl; uzun süreden beri haber alınamama durumunda ise son haber tarihinden itibaren en az 5 yıl geçmiş olması gerekir. Sonuç: C şıkkı.

Fiil ehliyetinin üç temel olumlu ve olumsuz koşulu vardır: 1) Ayırt etme gücüne sahip olmak (akıl sağlığı yerinde olmak), 2) Ergin olmak, 3) Kısıtlı olmamak. Türk vatandaşı olmak fiil ehliyetinin şartı değildir; yabancılar da bu koşulları taşıdıklarında fiil ehliyetine sahiptir. Sonuç: E şıkkı.

Türk Medeni Kanunu'na göre sınırlı ehliyetsizler (ayırt etme gücü olan küçükler ve kısıtlılar), yasal temsilcilerinin rızası olsa dahi kefil olamazlar, önemli bağış yapamazlar ve vakıf kuramazlar. Bu işlemler onlar için mutlak yasak işlemlerdir. Sonuç: C şıkkı.

Hısımlık derecesi doğum sayısı ile bulunur. Kişi -> Anne/Baba (1 doğum), Anne/Baba -> Dede/Nine (2. doğum), Dede/Nine -> Teyze/Amca (3. doğum). Biri diğerinden üremediği için yansoy hısımlığıdır. Dolayısıyla kişi ile amcası/teyzesi arasında '3. derece yansoy kan hısımlığı' vardır. Sonuç: C şıkkı.

Hakların kazanılmasında aranan, hakkın kazanılmasına engel bir durumun varlığından haberdar olmamayı ifade eden kural 'subjektif iyiniyet'tir (iyiniyet kuralı). Hakların kullanılmasında ve borçların ifasında ise objektif iyiniyet (dürüstlük kuralı) geçerlidir. Sonuç: B şıkkı.

Kendisini veya bir başkasını tehlikeden kurtarmak için tehlikeyle ilgisi olmayan üçüncü bir kişinin malına zarar verilmesine 'Zaruret (Iztırar) Hali' denir. Meşru müdafaada zarar doğrudan haksız saldırıyı yapan saldırgana verilir. Zaruret halinde ise masum bir kişinin malına verilen zararın tazmini gerekir. Sonuç: B şıkkı.

Ticaret Hukuku, Medeni Hukuk ve Borçlar Hukuku eşit haklara sahip özel kişiler arasındaki ilişkileri düzenleyen 'özel hukuk' dallarıdır. İdare, Ceza, Vergi, Anayasa ve Yargılama hukuku ise 'kamu hukuku' dallarıdır. Sonuç: C şıkkı.

Türk Borçlar Kanunu'na göre borcun üç kaynağı vardır: 1) Hukuki işlem (özellikle sözleşmeler), 2) Haksız fiil, 3) Sebepsiz zenginleşme. Zamanaşımı borcu doğuran değil; borcun talep ve dava edilebilirliğini etkileyen, borcu 'eksik borç' haline getiren bir durumdur. Sonuç: D şıkkı.

Anayasa m.38 uyarınca 'Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz' ilkesi masumiyet (suçsuzluk) karinesidir. Kişi masumiyetini ispat etmek zorunda değildir; iddia makamı suçluluğu kanıtlamak zorundadır. Bu nedenle E şıkkı yanlıştır. Sonuç: E şıkkı.

Türk Ceza Kanunu m.31'e göre: Fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmamış olan çocukların ceza sorumluluğu yoktur; haklarında ceza kovuşturması yapılamaz, yalnızca çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir. Tam ceza ehliyeti 18 yaşın doldurulmasıyla başlar (sağır ve dilsizlerde 21 yaş). Sonuç: A şıkkı.

Hak düşürücü süre hakkın özünü ortadan kaldırır ve kamu düzenine ilişkin olduğu için hâkim tarafından taraflar ileri sürmese bile kendiliğinden (re'sen) dikkate alınır. Zamanaşımı ise hakkı sona erdirmez, sadece alacaklıyı dava hakkından yoksun kılarak borcu eksik borç yapar ve hâkim kendiliğinden dikkate alamaz; borçlunun 'zamanaşımı def'i' olarak ileri sürmesi gerekir. Sonuç: B şıkkı.