KPSS KPSS Lisans (Genel Yetenek & Genel Kültür) Türkiye'de Tarım ve Hayvancılık Testi #1

Sulamanın yaygınlaşmasıyla üretimde iklime ve yağışa olan bağımlılık azalır, rekoltedeki dalgalanmalar önlenir, nadas alanları daralarak yerini nöbetleşe ekime bırakır, sanayi bitkileri ve sebzelerin ekim alanı genişler ve birim alandan alınan verim yükselir. Ancak bir tarım ürününün olgunlaşma ve hasat süresini doğrudan belirleyen etken sulama değil, sıcaklık koşulları ve güneşlenme süresidir; sıcaklık yetersizse sulama yapılsa dahi olgunlaşma süresi kısalmaz. Doğru cevap C şıkkıdır.

İç Anadolu Bölgesi yıllık yağış miktarının en az olduğu (250-400 mm) ve kuraklığın belirgin yaşandığı bölge olduğundan Türkiye'de nadas alanlarının en fazla olduğu bölgedir. Karadeniz Bölgesi ise her mevsim düzenli ve bol yağış aldığından toprağın nem açığı bulunmaz ve nadasa duyulan ihtiyaç en azdır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Şeker pancarı çabuk bozulduğu ve bekledikçe fermantasyona uğrayıp şeker verimini kaybettiği için şeker fabrikaları zorunlu olarak ekim alanlarının hemen yakınına kurulur. Ayrıca pancar küspesi çok değerli bir yem maddesi olduğundan, şeker fabrikalarının çevrelerinde besi ve ahır hayvancılığı son derece gelişmiştir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Çay bitkisi hem iklim koşulları (yüksek bağıl nem, kış ılıklığı, her mevsim bol yağış) hem de toprak özellikleri (kireçsiz, bol yıkanmış asidik toprak) bakımından son derece seçicidir. Bu iki doğal koşulun bir arada bulunduğu tek saha Doğu Karadeniz kıyı kuşağı olduğundan çay üretimi bu dar mikroklima alanında toplanmıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.

GAP kapsamında inşa edilen sulama kanalları ve tüneller sayesinde Şanlıurfa ve Harran ovaları geniş çapta sulu tarıma kavuşmuştur. Bölgenin yüksek sıcaklığı ve güneşlenmesi sulama ile birleşince Şanlıurfa, Türkiye pamuk üretiminde ilk sıraya yerleşmiş ve geçmişte lider olan Ege ve Çukurova'yı geride bırakmıştır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Pirinç (çeltik) tarımı tava adı verilen su dolu tarlalarda yapılır. Durgun sular sivrisineklerin hızla üremesine ve sıtma salgınına yol açabileceğinden 3039 sayılı Çeltik Kanunu uyarınca yerleşim birimlerinin hemen yakınında pirinç ekimi yasaklanmış ve ruhsata bağlanmıştır. Tütün kalite kontrolü, haşhaş ve kenevir uyuşturucu denetimi, şeker pancarı ise fabrika kotası nedeniyle kontrol altındadır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Türkiye dünya fındık üretiminin yaklaşık %65-70'ini, kuru incir üretiminin ise yarısından fazlasını tek başına karşılamaktadır. Hem fındık hem de kuru incirde Türkiye küresel ölçekte açık ara 1. sırada yer alır (ayrıca kayısı ve kirazda da liderdir). Doğru cevap A şıkkıdır.

Mısır bol su isteyen bir bitkidir. Çukurova ve Güneydoğu Anadolu'da sulama olanaklarının gelişmesiyle birlikte yüksek sıcaklık avantajı kullanılmış ve buğday hasadından sonra ikinci ürün olarak mısır ekimi yaygınlaşmıştır. Sanayide yem ve mısırözü yağı talebinin artması da bu bölgeleri mısır üretiminde liderliğe taşımıştır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Zeytin ağaçları kış ılıklığı ister ve sıcaklığın -8, -10 °C'nin altına düştüğü donlu günlerde donarak kurur. Türkiye'nin iç kesimlerinde yükselti ve karasallık nedeniyle kış mevsiminde şiddetli don olayları ve sıfırın altında sert sıcaklıklar yaşandığı için zeytin iç bölgelerde yetiştirilemez. Doğru cevap B şıkkıdır.

Tarım ürünlerinin olgunlaşma ve hasat zamanını doğrudan sıcaklık birikimi belirler. Çukurova alçakta ve güneyde yer aldığı için yaz sıcaklıkları erken başlar ve ürün mayıs sonunda hasat edilir. İç Anadolu'da yükselti ve enlem nedeniyle hasat temmuza kalır. Erzurum-Kars Platosu'nda ise ortalama yükselti 1800-2000 metreyi bulduğu için yaz geç gelir, sıcaklık birikimi gecikir ve hasat ağustos sonu-eylüle sarkar. Doğru cevap C şıkkıdır.

Türkiye arazisinin büyük bölümünde yarı kurak ılıman karasal iklim etkilidir ve bu iklimin doğal bitki örtüsü ilkbaharda yeşerip yazın kuruyan bozkırlardır (step). Bozkırlar kısa boylu cılız otlardan oluştuğu için küçükbaş hayvanların (özellikle koyunun) beslenmesine en uygun doğal ortamı sağlar. Geniş düzlükler ve bozkır varlığı koyunculuğun yaygın olmasının temel nedenidir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Kıl keçisi sarp ve kayalık arazilere son derece uyumludur ancak ormanlardaki genç fidanları, ağaç kabuklarını ve taze sürgünleri kemirerek orman varlığının gençleşmesini engeller ve ciddi tahribata yol açar. Bu nedenle ormanları korumak amacıyla kıl keçisi varlığı kontrol altına alınmakta ve sınırlandırılmaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Büyükbaş hayvanlar iri yapılı oldukları için bozkır otları yerine yüksek boylu ve gür otlaklara ihtiyaç duyarlar. Erzurum-Kars yöresi ile Doğu Karadeniz yaylaları en fazla yağışını yaz aylarında aldığı için otlar kurumaz ve yaz boyunca yeşil kalan gür alpin çayırlar gelişir. Bu çayır örtüsü büyükbaş mera hayvancılığının temel besin kaynağıdır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Geleneksel mera hayvancılığında hayvanlar açık otlaklarda otlatıldığı için et ve süt verimi tamamen o yıl düşen yağışa ve ot verimine bağlıdır; kurak yıllarda üretim çöker. Modern besi ve ahır hayvancılığı ise kapalı modern tesislerde fenni yem ve veteriner kontrolünde yapıldığı için iklim koşullarından etkilenmez; birim hayvandan alınan et ve süt verimi hem çok yüksektir hem de yıllara göre istikrarlıdır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Arıcılık doğrudan zengin flora ve bozulmamış doğal çevreye bağlıdır. Muğla kızılçam ormanlarındaki çam pamuklu koşnili sayesinde çam balında; Ordu, Rize, Kars ve Hakkâri ise zengin yayla çayırları ve dağ çiçekleri sayesinde çiçek ve kestane balında öne çıkar. Bu illerin ortak özelliği doğal bitki örtüsünün zengin, floranın çeşitli ve sanayi kirliliğinden uzak olmasıdır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Kümes hayvancılığı kapalı ve iklimlendirmeli modern çiftliklerde yapılır; dolayısıyla iklimden bağımsızdır. Beyaz et ve yumurta tüketim ömrü kısa olan ve çabuk bozulabilen gıda ürünleridir. Bu nedenle tesisler İstanbul, Ankara, İzmir gibi milyonlarca tüketicinin bulunduğu büyük metropollerin yakın çevresine ve gelişmiş karayolu bağlantılarına yakın kurulur. Doğru cevap B şıkkıdır.

Karadeniz'e dökülen büyük nehirler (Tuna, Dinyester, Dinyeper, Kızılırmak vb.) denize devasa miktarda organik madde ve besin taşır. Bu durum balıkların temel besin kaynağı olan fitoplankton ve zooplankton zenginliğini sağlar. Ayrıca suyun serin ve oksijen oranının yüksek olması balık sürülerinin toplanmasına ve yüksek balık potansiyeline yol açar. Doğru cevap C şıkkıdır.

Tiftik keçisi, diğer adıyla Ankara keçisi, ince, parlak ve dayanıklı lifler üreten tiftik yünüyle tanınır. Kurak ve yarı kurak İç Anadolu platolarında, özellikle Ankara ve komşu illerinde geleneksel olarak yetiştirilmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğal ipek üretimi yoğun el emeği gerektiren ve üretim maliyeti çok yüksek olan bir faaliyettir. Petrokimya sanayisindeki gelişmelerle birlikte üretilen yapay ipek ve sentetik elyafların piyasaya hakim olması, doğal ipeğin pazar payını daraltmış ve üretimin gerilemesine neden olmuştur. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğal meraların erken ve aşırı otlatılması meraların zayıflamasına, ot kalitesinin düşmesine ve toprağın erozyona uğramasına neden olur; bu durum hayvanların yetersiz beslenmesine yol açarak verimi düşürür. Verimi artırmak için meralar ıslah edilmeli, nöbetleşe otlatılmalı ve erken otlatmanın önüne geçilmelidir. Meraların sürekli ve aşırı otlatılmasına izin vermek hayvancılığı olumsuz etkiler. Doğru cevap D şıkkıdır.