YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) İnsan Fizyolojisi (Sistemler) #1

1. Miyelinli nöronlarda uyartı iletimi ranvier boğumları arasında sıçrayıcı iletimle gerçekleşir ve miyelinsiz nöronlara göre çok daha hızlıdır. 2. İletim sırasında sodyum (Na+) kapıları açılır ve hücre içine Na+ girerek depolarizasyon (kutupsuzlaşma) yaratır, ardından potasyum (K+) kapıları açılır ve repolarizasyon gerçekleşir. 3. Aksiyon potansiyeli boyunca harcanan enerji (ATP) sodyum-potasyum pompasının çalışması için gereklidir. 4. E seçeneğinde 'Uyarı iletimi sırasında nöronun oksijen tüketimi ve ısı üretimi azalır' denilmesi yanlıştır; aktif taşıma ve iyon pompalarının çalışması enerji gerektirdiğinden oksijen tüketimi ve ısı üretimi artar. Sonuç: E şıkkı.

1. İnsülin pankreasın beta hücrelerinden salgılanır ve kilit organlarda (özellikle karaciğer ve kaslarda) glikozun glikojene dönüşümünü sağlayarak kan şekerini düşürür. 2. Glukagon pankreasın alfa hücrelerinden salgılanır ve glikojenin glikoza dönüşümünü tetikler. 3. TSH hipofiz ön lobundan salgılanarak tiroksin salgısını uyarır. 4. Kalsitonin tiroit bezinden salgılanarak kandan kemiğe kalsiyum geçişini artırır ve kan kalsiyumunu düşürür. 5. Parathormon paratiroit bezinden salgılanarak kan kalsiyumunu artırır. B seçeneğinde 'Kalsitonin hormonu kan kalsiyum miktarını artırır' denilmesi yanlıştır, kalsitonin kan kalsiyumunu düşürür. Sonuç: B şıkkı.

1. Işık göze ilk olarak saydam tabakada (kornea) kırılır, ardından göz bebeğinden geçerek göz merceğinde tekrar kırılarak sarı benek üzerine odaklanır. 2. Miyop göz kusurunda görüntü sarı beneğin önüne düşer ve bu kusur kalın kenarlı mercekle düzeltilir. 3. Hipermetrop göz kusurunda görüntü sarı beneğin arkasına düşer ve ince kenarlı mercekle düzeltilir. 4. Astigmatizm kornea veya göz merceğindeki kavislenme kusurlarından kaynaklanır ve silindirik mercekle düzeltilir. 5. E seçeneğinde 'Miyop göz kusurunda görüntü sarı beneğin arkasında oluşur ve ince kenarlı mercekle düzeltilir' ifadesi hem konum hem mercek açısından yanlıştır. Sonuç: E şıkkı.

1. Kasılma sırasında aktin filamentleri miyosin filamentleri arasına doğru kayar. 2. Bu sırada I bandı daralır, H bandı daralır veya kaybolur, Sarcomer boyu kısalır. 3. A bandının (miyosin boyu) boyu değişmez. 4. E seçeneğinde 'A bandının boyu kısalır' denilmesi yanlıştır, A bandı miyozin boyuna karşılık geldiği için kasılma veya gevşeme sırasında boyu sabit kalır. Sonuç: E şıkkı.

1. Pepsinojen mide'den salgılanır ve HCl ile aktif pepsin'e dönüşerek proteinleri peptidlere hidroliz eder. 2. Amilaz (tükürük ve pankreas) nişastayı maltoz ve dekstrine parçalar. 3. Lipaz ince bağırsakta yağları yağ asidi ve gliserole hidroliz eder. 4. Enterokinaz ince bağırsak bezlerinden salgılanarak tripsinojeni aktif tripsine dönüştürür. 5. E seçeneğinde 'Pepsinojen enzimi ince bağırsakta aktifleştirilerek proteinleri amino asitlere kadar parçalar' ifadesi yanlıştır; pepsinojen midede aktifleştirilir ve proteinleri tam amino aside değil, polipeptitlere (peptidlere) hidroliz eder. Sonuç: E şıkkı.

1. Küçük kan dolaşımı kalbin sağ karıncığından başlar ve temizlenmiş olarak sol kulakçıkta biter. 2. Sıralama: Sağ karıncık -> Akciğer atardamarı -> Akciğer kılcalları -> Akciğer toplardamarı -> Sol kulakçık. Sonuç: C şıkkı.

1. Karbondioksitin dokulardan akciğerlere taşınma yolları: %7 kadarı plazmada çözünmüş halde, %23'ü hemoglobinle karbaminohemoglobin olarak, %70'i ise bikarbonat iyonları ($HCO_3^-$) halinde plazmada taşınır. Sonuç: A şıkkı.

1. Glomerulus kılcallarından Bowman kapsülüne yüksek kan basıncıyla süzülme gerçekleşir. Su, glikoz, amino asitler, üre, vitaminler ve mineraller süzülür. 2. Kan proteinleri (albümin, globulin) ve kan hücreleri (alyuvar, akyuvar, kan pulcukları) büyük moleküllü oldukları için süzülemezler ve kılcal damarda kalırlar. Sonuç: B şıkkı.

1. FSH hipofizden salgılanarak yumurtalıktaki foliküllerin gelişmesini ve östrojen salgılanmasını uyarır. 2. Östrojen rahmin iç duvarının (endometriyum) kalınlaşmasını sağlar. 3. LH hormonunun kanda maksimum değere ulaşması (pik yapması) ovulasyonu (yumurtlamayı) tetikler. 4. Korpus luteumdan progesteron ve bir miktar östrojen salgılanır. 5. E seçeneğinde 'LH hormonu korpus luteumun bozulmasını ve östrojen salgılanmasını durdurur' ifadesi yanlıştır; LH korpus luteumun oluşumunu (lüteinizasyon) ve hormon salgılamasını sağlar, bozulmasını sağlayan LH azlığı veya gebelik olmaması durumunda korpus luteumun kendiliğinden gerilemesidir. Sonuç: E şıkkı.

1. B lenfositleri kemik iliğinde olgunlaşır ve hümoral (sıvısal) bağışıklığı sağlayarak antikor üretirler. 2. T lenfositleri timus bezinde olgunlaşır ve hücresel bağışıklığı sağlarlar. 3. Bu nedenle B lenfositlerin antikor üreterek sıvısal bağışıklıkta rol oynaması doğrudur. Sonuç: A şıkkı.

1. Uç beyin (ön beyin) istemli hareketleri, duyuların değerlendirilmesini, öğrenme ve hafızayı yönetir. 2. Beyincik denge ve kas hareketlerinin uyumunu sağlar. 3. Omurilik soğanlığı solunum, dolaşım, yutma ve kusma gibi hayatsal refleks merkezidir (hayat düğümü). 4. Talamus koku hariç tüm duyuların toplandığı ve beyin kabuğuna dağıtıldığı ana istasyondur. 5. E seçeneğinde 'Hipotalamus, koku duyusu hariç tüm duyuların beyin kabuğuna aktarıldığı merkezdir' denilmesi yanlıştır; bu tarif talamusa aittir. Hipotalamus ise iç dengeyi (homeostazi) ve açlık, susuzluk, uyku gibi olayları düzenler. Sonuç: E şıkkı.

1. Kalsitonin tiroit bezinden, parathormon paratiroit bezinden salgılanır. 2. İkisi de hedef organ olarak böbrekleri, bağırsakları ve kemikleri etkiler ve antagonist (zıt) çalışarak kan kalsiyum dengesini (homeostazi) sağlar. Sonuç: D şıkkı.

1. Yağda eriyen vitaminler (A, D, E, K) ve yağ asitleri/gliserol (şilomikron halinde) lenf sistemiyle taşınır. 2. Sıralama: Peke sarnıcı -> Göğüs lenf kanalı -> Sol köprücük altı toplardamarı -> Üst ana toplardamar -> Kalbin sağ kulakçığı. 3. Bu yolda ilk katıldığı yer sol köprücük altı toplardamarıdır. Sonuç: B şıkkı.

1. Sekretin hormonu pankreası uyararak bikarbonat ($HCO_3^-$) iyonları salgılatır (asitli kimüsü nötralize etmek için) ve karaciğerde safra üretimini tetikler. 2. Kolesistokinin (CCK) ise pankreası uyararak sindirim enzimleri salgılatır ve safra kesesinin kasılarak safrayı koledok kanalıyla onikibarmak bağırsağına dökmesini sağlar. Sonuç: C şıkkı.

1. Glikoz ve amino asitler proximal tüpte %100 oranında aktif taşıma (ve pasif taşıma eşliğinde) ile geri emilir. 2. Su ozmozla, üre ise pasif difüzyonla emilir. Sonuç: A şıkkı.

1. Kılcal damarın atardamar ucunda kan basıncı ozmotik basınçtan yüksektir, bu nedenle damar dışına su ve besin geçer (süzülme). 2. Toplardamar ucunda ise kan basıncı osmotik basınçtan düşüktür, bu nedenle doku sıvısından kılcala madde ve su geçer (emilim). Sonuç: B şıkkı.

1. Soluk alma sırasında diyafram kası düzleşir, kaburga kasları kasılarak göğüs kafesi genişler. 2. Akciğer hacmi artar, buna bağlı olarak iç basınç atmosfer basıncından düşük hale gelir ve hava içeri dolar. Sonuç: C şıkkı.

1. Refleks yayında uyartının izlediği yol: Reseptör -> Duyu (duyu nöronu) -> Omurilik (ara nöron ile veya doğrudan motor nörona) -> Motor nöron -> Effektor organ (kas). 2. Diz kapağı refleksi iki nöronlu (monosinaptik) refleks olup duyudan doğrudan motora geçer (ara nöron yoktur). 3. Sıralama: Reseptör -> Duyu nöronu -> Omurilik -> Motor nöron -> Kas (effektor). Sonuç: A şıkkı.

1. Epidermis tabakası çok katlı yassı epitel hücrelerinden oluşur ve kan damarları ile sinirler bu tabakada bulunmaz (beslenmesini alt derideki bağ dokudan diffüzyonla alır). 2. En üstte ölü keratin tabakası (kollu tabaka / corneum), altta ise canlı malpighi tabakası (melanin üreten) bulunur. Sonuç: B şıkkı.

1. Homeostazi; boşaltım sistemi, endokrin sistem, sinir sistemi ve solunum/dolaşım sistemlerinin ortak ve uyumlu çalışmasıyla korunur. 2. Üreme sistemi neslin devamını sağlar ancak kısa vadeli bireysel homeostazinin korunmasında doğrudan ve merkezi bir düzenleyici rolü yoktur. Sonuç: E şıkkı.