DUYURU⚡ 2026 KPSS & YKS Yeni Nesil Çözümlü Deneme Sınavları Eklendi!
YKS›Coğrafya
30:00
YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç) #1
20 Soru30 DkTam Sınav Formatında
1

İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Soru 1 / 20
Atmosferin katmanları incelendiğinde hava olaylarının yalnızca en alt katman olan troposferde gerçekleştiği görülür. Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Soru Navigasyonu

0/20 Cevaplandı
İşaretlendi Aktif Boş
YKS Coğrafya • Sınav Künyesi & Değerlendirme

TYT (Temel Yeterlilik Testi) İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç) #1 Sınav Bilgileri ve Değerlendirme Rehberi

Bu çevrimiçi deneme sınavı, YKS müfredatında yer alan "Coğrafya" dersinin güncel konu kazanımlarını ölçmek amacıyla TestAkademisi akademik içerik ekibi tarafından hazırlanmıştır. Sınav toplam 20 çoktan seçmeli sorudan oluşmakta olup, gerçek sınav kondisyonunuzu geliştirmek için önerilen çözüm süresi 30 dakikadır. Puanlama sisteminde ilgili sınavın standart net hesaplama kuralları (4 yanlışın 1 doğruyu götürmesi veya doğru cevap odaklı değerlendirme) uygulanır.

YKS Sosyal Bilimler & Neden-Sonuç Metodolojisi

Kavramsal Kronoloji ve Coğrafi-Tarihsel Analiz

Sosyal bilimler testleri; kuru bilgi ezberini değil, tarihsel olaylar arasındaki neden-sonuç zincirini, coğrafi mekân-insan etkileşimini ve vatandaşlık ilkelerinin kurumsal işleyişini kavramayı gerektirir.

Tarihsel Süreç ve Coğrafi Dağılış Odakları

Coğrafya "TYT (Temel Yeterlilik Testi) İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç) #1" ünitesinde dönemin siyasi-sosyal dinamikleri, harita ve grafik okuryazarlığı ile anayasal kurumların görev yetki sınırları dengeli biçimde taranmıştır.

Kronolojik ve Terminolojik Çeldirici Analizi

Çeldiriciler çoğunlukla aynı döneme ait olmayan antlaşmalar, kavram yanılgıları (örneğin laiklik ile cumhuriyetçiliğin ilkeleri) veya benzer coğrafi bölgelerin iklim-bitki örtüsü farkları üzerinden hazırlanmıştır.

Sosyal bilimler soruları hızlı çözülebilecek yapıdadır (ortalama 40-50 saniye). Soru kökündeki "yalnızca bu bilgilere dayanarak" gibi sınırlayıcı ifadelere mutlak dikkat edilmelidir.

Yanlış yaptığınız sorularda ilgili tarihi dönemin veya coğrafi konunun kavram haritasını çözüm gerekçesinden inceleyerek eksik bilgi bağlamını tamamlayınız.

Sınavdaki Önemi ve Soru Dağılımı

YKS Coğrafya testinde İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç) konusu sınavın temel soru alanları arasında yer alır ve yerleştirme puanını belirleyen katsayıya sahiptir.

Soru Çözüm Taktikleri
  • İlk etapta süre baskısına takılmadan her sorunun kural gerekçesini zihninizde netleştirerek ilerleyin.
  • Örnek olay veya durum senaryosu içeren sorularda metindeki somut şartları esas alın; kendi genel doğrularınızı metnin önüne geçirmeyin.
  • Metinde tırnak içinde verilen 'Alçak Basınç' ve 'de sağa, Güney Yarım Küre' gibi ifadelerin metin bağlamında kazandığı özel anlama odaklanın; genel sözlük anlamının ötesindeki bağlamsal mesajı arayın.
Adayların Sık Yaptığı Hatalar ve Çeldirici Tuzaklar
  • •Soru kökündeki zaman, mekan veya olay sınırlayıcı koşulları göz ardı ederek genel bir doğruyu bu soru için de geçerli saymak.
  • •Birbirine kronolojik veya kavramsal olarak yakın duran iki terimi birbiri yerine kullanarak çeldiriciye takılmak.

Örnek Sorular ve Adım Adım Açıklamalı Çözümleri

Aşağıdaki ilk 3 örnek soru ve çözümleri, bu testin ana kazanımlarını ve soru tiplerini kavramanız için doğrudan listelenmiştir.

1 - 3 / 20 Soru
#1

Soru #1: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: B
Atmosferin katmanları incelendiğinde hava olaylarının yalnızca en alt katman olan troposferde gerçekleştiği görülür. Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Güneş'ten gelen zararlı ultraviyole ışınlarının bu katmanda süzülmesi
B
Su buharının (nemin) ve atmosferdeki gazların çoğunun bu katmanda toplanmış olması
C
Sıcaklığın bu katmanda yukarı doğru çıkıldıkça sürekli artması
D
Ozon gazının yoğunluğunun bu katmanda en yüksek değere ulaşması
E
Yatay ve dikey hava hareketlerinin diğer katmanlarda tamamen yasaklanmış olması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Su buharının (nemin) tamamına yakınımın ve gazların yüzde yetmiş beşinden fazlasının troposfer katmanında bulunması, iklim ve hava olaylarının sadece bu katmanda gerçekleşmesini sağlar. Sonuç: B şıkkı.
#2

Soru #2: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: C
Dünya genelinde sıcaklığın dağılışını etkileyen en temel faktör enlemdir. Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe sıcaklığın genel olarak azalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Kutuplara doğru karaların oranının sürekli artması
B
Yerden yansıyan enerjinin kutuplarda daha fazla tutulması
C
Güneş ışınlarının yere düşme açısının kutuplara doğru daralması
D
Kutup bölgelerinde okyanus akıntılarının sıcaklığı artırması
E
Atmosfer kalınlığının ekvatordan kutuplara doğru artması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe güneş ışınlarının yere düşme açısının daralması, birim alana düşen enerjinin azalmasına ve dolayısıyla sıcaklığın düşmesine neden olur. Sonuç: C şıkkı.
#3

Soru #3: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: A
Troposfer katmanında yerden yükseldikçe sıcaklığın her 100 metrede ortalama 0.5 derece ile 1 derece arasında azalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Atmosferin temel olarak yerden yansıyan ışınlarla ısınması
B
Kutuplara doğru yaklaştıkça rüzgarların hız kazanması
C
Yüksek kesimlerde bulutluluk oranının sıfır olması
D
Basınç değerlerinin yüksek dağlarda sürekli artması
E
Güneş'e olan fiziksel mesafenin dağ zirvelerinde çok daha yakın olması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Atmosfer esas olarak alttan (yerden yansıyan ışınlarla) ısınır. Yerden uzaklaşıldıkça yerin ısıtıcı etkisinin azalması sıcaklığın düşmesine yol açar. Sonuç: A şıkkı.
Kalan Tüm Soru Havuzu (17 Soru)

4. Sorudan 20. Soruya Kadar Tüm Soruları & Çözümleri Görüntüle

Testin geri kalan 17 sorusunu, cevap anahtarını ve detaylı analizlerini tek sayfada açmak için tıklayın.

Kalan Soruları Aç (17)
#4

Soru #4: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: D
Kuzey Yarım Küre'de yer alan Batı Avrupa kıyılarının, aynı enlemde bulunan Kanada'nın doğu kıyılarına göre kış aylarında çok daha ılıman olmasında en büyük etken aşağıdakilerden hangisidir?
A
Avrupa'da karasallık etkisinin çok daha şiddetli olması
B
Kanada'nın ortalama yükseltisinin Avrupa'dan çok fazla olması
C
Avrupa kıyılarının ekvatora matematik olarak daha yakın olması
D
Gulf Stream sıcak su akıntısının Avrupa kıyılarını etkilemesi
E
Sürekli batı rüzgarlarının soğuk karakterli esmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Batı Avrupa kıyılarını etkileyen Gulf Stream sıcak su akıntısı, kıyıların ılıman olmasını sağlarken Kanada'nın doğu kıyılarını soğuk su akıntıları etkiler. Sonuç: D şıkkı.
#5

Soru #5: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: E
Nemli bölgelerde günlük ve yıllık sıcaklık farklarının kurak (çöl) bölgelere göre az olmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Nemli yerlerde güneş ışınlarının hiç düşmemesi
B
Kurak bölgelerde rüzgarların hiç esmemesi
C
Nemli alanların yükseltisinin deniz seviyesinde olması
D
Çöllerde bitki örtüsünün çok cılız ve seyrek olması
E
Nemin (su buharının) havanın aşırı ısınmasını ve soğumasını dengelemesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Nem (su buharı) havanın aşırı ısınmasını ve aşırı soğumasını engeller; yani ısıyı dengeleyerek günlük ve yıllık sıcaklık farklarını daraltır. Sonuç: E şıkkı.
#6

Soru #6: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: C
Kuzey Yarım Küre'deki dağların güne bakan yamaçlarının (bakı etkisindeki yamaçların) kuzey yamaçlarına göre genellikle daha sıcak olmasının sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A
Kar erimelerinin güney yamaçlarda daha erken gerçekleşmesi
B
Tarım ürünlerinin olgunlaşma süresinin güney yamaçlarda daha kısa olması
C
Kalıcı kar sınırının güney yamaçlarda kuzey yamaçlara göre daha düşük olması
D
Yerleşme ve tarım üst sınırının güney yamaçlarda daha yüksek olması
E
Güneşlenme süresinin ve etkinliğinin güney yamaçlarda fazla olması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kuzey Yarım Küre'de güne yamaçlar daha sıcaktır; bu yüzden kar erimeleri daha erken görülür, tarım ürünleri daha erken olgunlaşır, kalıcı kar sınırı daha yüksektir ve orman üst sınırı daha yüksektir. Kuzey yamaçlarda ise sıcaklık düşük olduğu için kar daha uzun süre kalır. Sonuç: C şıkkı.
#7

Soru #7: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: B
Atmosfer basıncını etkileyen faktörler göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisinde dinamik (fiziksel hareketlere bağlı) yüksek basınç merkezi oluşur?
A
Ekvator çevresindeki yıl boyu yüksek sıcaklık alanlarında
B
30 derece enlemleri çevresinde havanın alçalmasıyla
C
Kutup noktalarında yıl boyu yaşanan aşırı soğumalarla
D
Muson bölgelerinde yaz aylarında karaların ısınmasıyla
E
Ekvatoral bölgede havanın sürekli yükselmesiyle
Adım Adım Çözüm Analizi:
30 derece enlemlerinde dinamik yüksek basınç alanları oluşur; bu durum dünya'nın günlük hareketi ve hava kütlelerinin yığılmasıyla (alçalıcı hava hareketleriyle) ilgilidir. Sonuç: B şıkkı.
#8

Soru #8: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: A
Yeryüzünde bir yerde 'Alçak Basınç' (siklon) koşullarının hüküm sürdüğü biliniyorsa, bu merkez için aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenir?
A
Hava hareketinin çevreden merkeze doğru ve yükselici karakterde olduğu
B
Havanın açık, bulutsuz ve güneşli olduğu
C
Rüzgarların merkezden çevreye doğru savrulduğu
D
Yeryüzündeki sıcaklığın kesinlikle 0 derecenin altında olduğu
E
Kutup bölgelerine ait termik kökenli bir basınç alanı olduğu
Adım Adım Çözüm Analizi:
Alçak basınç merkezlerinde hava yükselici karakterdedir, hava kapalı veya bulutludur ve genellikle yağış ihtimali yüksektir. Sonuç: A şıkkı.
#9

Soru #9: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: C
Rüzgarlar yüksek basınç alanından alçak basınç alanına doğru eserken Kuzey Yarım Küre'de sağa, Güney Yarım Küre'de ise sola saparlar. Bu sapmanın temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Eksen eğikliğinin bulunması
B
Yeryüzü şekillerinin ve dağ uzantılarının durumu
C
Dünya'nın günlük hareketi (Coriolis etkisi)
D
Okyanus akıntılarının sıcaklık farkları
E
Atmosferdeki gaz oranlarının enlemlere göre değişmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Rüzgarların yönünden sapmasının temel sebebi Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki günlük hareketi (Coriolis kuvveti)dir. Sonuç: C şıkkı.
#10

Soru #10: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: D
30 derece enlemlerindeki dinamik yüksek basınç alanlarından 60 derece enlemlerindeki dinamik alçak basınç alanlarına doğru esen sürekli rüzgarlar aşağıdakilerden hangisidir?
A
Alizeler
B
Kutup rüzgarları
C
Muson rüzgarları
D
Batı rüzgarları
E
Meltem rüzgarları
Adım Adım Çözüm Analizi:
30 derece dinamik yüksek basınçtan 60 derece dinamik alçak basınçlara doğru esen sürekli rüzgarlar Batı rüzgarlarıdır. Sonuç: D şıkkı.
#11

Soru #11: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: B
Dağlık alanlarda gündüz dağ yamaçlarının vâdilerden daha çabuk ısınmasıyla aşağıdan yukarıya doğru esen yerel rüzgarlara ne ad verilir?
A
Dağ meltemi
B
Vadi meltemi
C
Fön rüzgarı
D
Karakoyun rüzgarı
E
Meltem fırtınası
Adım Adım Çözüm Analizi:
Gündüz dağ yamaçlarının ısınmasıyla vadiden dağa doğru esen rüzgarlar 'vadi meltemi'dir. Sonuç: B şıkkı.
#12

Soru #12: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: E
Bir dağ yamacı boyunca yükselen havanın nemini yağış olarak bıraktıktan sonra diğer yamaçtan aşağıya doğru inerken her 100 metrede 1 derece ısınmasıyla oluşan sıcak ve kuru yerel rüzgara ne ad verilir?
A
Alize
B
Poyraz
C
Lodos
D
Kıble
E
Fön
Adım Adım Çözüm Analizi:
Dağ yamacından aşağıya doğru inerek sürtünmeyle ısınan ve kuru kalan rüzgarlara Fön rüzgarları denir. Sonuç: E şıkkı.
#13

Soru #13: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: A
Haritalar üzerinde aynı sıcaklığa sahip noktaların birleştirilmesiyle elde edilen eğrilere 'izoterm' denir. Gerçek izoterm haritaları ile indirgenmiş izoterm haritaları arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
A
İndirgenmiş izoterm haritalarında yükselti etkisinin hesaba katılarak sıfıra indirilmesi
B
Gerçek izoterm haritalarında basınç merkezlerinin gösterilmemesi
C
İndirgenmiş haritaların sadece okyanus yüzeyleri için çizilmesi
D
Gerçek izotermlerde sadece enlem faktörünün dikkate alınması
E
İki harita türü arasında hiçbir farkın bulunmaması
Adım Adım Çözüm Analizi:
İndirgenmiş izoterm haritalarında bütün merkezler deniz seviyesine (0 metreye) indirgenerek çizilir, yani sıcaklığa yükseltinin etkisi ortadan kaldırılır. Gerçek izotermlerde ise yükselti hesaba katılır. Sonuç: A şıkkı.
#14

Soru #14: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi 'termik' kökenli bir basınç merkezidir ve oluşumundaki temel etken nedir?
A
30 derece enlemlerindeki dinamik yüksek basınç
B
60 derece enlemlerindeki dinamik alçak basınç
C
Kutup noktalarındaki termik yüksek basınç (aşırı soğumaya bağlı)
D
Muson rüzgarlarının oluşturduğu mevsimlik alçak basınç
E
Deniz ve kara meltemlerinin yarattığı günlük basınç farkı
Adım Adım Çözüm Analizi:
Termik basınçlar sıcaklık değişimlerine bağlı olarak oluşur. Ekvator termik alçak basınç ve kutuplar termik yüksek basınç merkezleridir. Sonuç: C şıkkı.
#15

Soru #15: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: D
Atmosferin yoğunluğunun ve gaz miktarının yerden yükseldikçe azalmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Güneş'ten gelen ışınların üst katmanlarda soğuması
B
Okyanus akıntılarının gazları yukarı taşıması
C
Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızı
D
Yer çekimi kuvvetinin etkisiyle gazların alt katmanlarda toplanması
E
Atmosferin üst sınırında sıcaklığın sıfırın altına düşmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Yer çekiminin etkisiyle gazlar yeryüzüne yakın yerlerde daha yoğun olarak toplanmıştır; yukarı çıkıldıkça yer çekimi etkisi azaldığı için gazlar seyrelir. Sonuç: D şıkkı.
#16

Soru #16: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: B
Karasal bölgelerde kış aylarındaki ortalama sıcaklıkların deniz kenarındaki aynı enlemde bulunan yerlere göre çok daha düşük olmasının temel sebebi nedir?
A
Karaların güneş ışınlarını denizlerden daha fazla yansıtması
B
Karaların çabuk ısınması ve çabuk soğuması (nem azlığı)
C
Karasal alanların yükseltisinin her zaman deniz seviyesinde olması
D
Sürekli rüzgarların karalar üzerinde hız kesmesi
E
Denizlerin sıcak su akıntılarıyla sürekli beslenmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Karaların denizlere göre daha çabuk ve çok ısınıp soğuması (karasallık), kışın aşırı soğumalara ve yazın aşırı ısınmalara yol açar. Sonuç: B şıkkı.
#17

Soru #17: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: E
Kuzey Yarım Küre'de bulunan bir merkezde yüksek basınç merkezinden dışarıya doğru esen rüzgarların izlediği yol nasıldır?
A
Merkeze doğru ve sola saparak
B
Dışarıya doğru ve saat ibresinin tersi yönde
C
Doğrudan merkeze doğru hiç sapmadan
D
Dışarıya doğru ve sola saparak
E
Dışarıya doğru ve sağa saparak (saat yönünde)
Adım Adım Çözüm Analizi:
Kuzey Yarım Küre'de yüksek basınç merkezinden çevreye (dışarıya) doğru esen rüzgarlar Coriolis etkisiyle sağa saparak saat ibresinin yönünde (çıkış yönünde sağa doğru) hareket eder. Sonuç: E şıkkı.
#18

Soru #18: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: C
Aşağıdakilerden hangisi bir yerde sıcaklığı doğrudan etkileyen coğrafi faktörler arasında gösterilemez?
A
Denize olan uzaklık (karasallık - denizsellik)
B
Yeryüzü şekillerinin güneşe dönük olma durumu (bakı)
C
Bulunulan meridyen derecesi (boylam)
D
Deniz seviyesinden olan yükseklik
E
Bölgeyi etkileyen okyanus akıntılarının karakteri
Adım Adım Çözüm Analizi:
Enlem, yükselti, bakı, nem ve okyanus akıntıları sıcaklığı doğrudan etkiler. Ancak bir yerin boylam derecesi (meridyeni) sıcaklığı doğrudan etkilemez, sadece yerel saati belirler. Sonuç: C şıkkı.
#19

Soru #19: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: A
Dünya yıllık ortalama izoterm haritaları incelendiğinde, en yüksek sıcaklıkların Ekvator üzerinde değil, dönenceler çevresindeki çöllerde görüldüğü saptanmıştır. Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Çöllerde nem oranının çok düşük ve bulutluluğun az olması
B
Ekvatoral bölgede sürekli yoğun orman örtüsünün bulunması
C
Dönencelerin Güneş'e Ekvator'dan çok daha yakın olması
D
Çöl bölgelerinde yer kabuğunun çok ince olması
E
Ekvatoral bölgede sürekli soğuk su akıntılarının etkili olması
Adım Adım Çözüm Analizi:
Dönenceler çevresindeki çöllerde bulutluluk oranının çok az olması ve nem eksikliği, güneş enerjisinin maksimum düzeyde hissedilmesine ve sıcaklığın ekvatordan yüksek çıkmasına neden olur. Sonuç: A şıkkı.
#20

Soru #20: Coğrafya • İklim Bilgisi (Atmosfer, Sıcaklık, Basınç)

Doğru Cevap: D
Açık hava basıncının deniz seviyesinden yukarılara çıkıldıkça azalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Yükseklerde sıcaklığın sürekli olarak artması
B
Yer çekimi kuvvetinin dağ zirvelerinde sıfırlanması
C
Havadaki oksijen oranının sıfıra düşmesi
D
Yerden yukarı çıkıldıkça hava sütununun ağırlığının ve gaz yoğunluğunun azalması
E
Atmosferin üst sınırına doğru rüzgar hızının kesilmesi
Adım Adım Çözüm Analizi:
Yükseldikçe üstümüzdeki hava sütununun boyu ve gazların yoğunluğu (yer çekimi etkisiyle) azaldığı için atmosfer basıncı düşer. Sonuç: D şıkkı.

İlgili YKS Coğrafya Testleri

Tümünü Gör

Çerez Tercihleriniz

Sitemizin düzgün çalışması, oturum güvenliğiniz ve performans ölçümleri için çerezler kullanıyoruz. Çerez Politikamız ve Gizlilik Politikamız.