YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) Canlıların Temel Bileşenleri & Enzimler #1

Su iyi bir çözücüdür, öz ısısı yüksektir, kohezyon kuvveti ile maddelerin taşınmasında etkilidir ve hidroliz reaksiyonlarında harcanır. Ancak su inorganik bir bileşiktir ve canlı hücreler tarafından fotosentez veya solunum gibi olaylarda doğrudan üretilebilse de, enzimlerle organik polimerler gibi sentezlenen bir karbonhidrat veya protein değildir; ayrıca suyun yüksek öz ısısı sıcaklık dalgalanmalarını dengeler. Seçenekteki hidroliz harcanması doğru iken, hücre içinde enzimler aracılığıyla doğrudan sentezlenebilmesi (hücrenin su üretmesi) metabolik olarak farklı bir durumdur. Daha net ifadeyle, suyun yapısının inorganik olması ve enzimlerce üretilememesi temel kuraldır. Sonuç: D şıkkı.

Bitki hücre çeperinin temel bileşeni selülozdur ve selüloz yapısal bir polisakkarittir. Nişasta depo polisakkarididir, glikojen hayvan ve mantarların deposudur, kitin ise eklembacaklıların dış iskeletinde bulunur. Sonuç: C şıkkı.

Nötral yağ sentezi bir dehidrasyon reaksiyonudur. 1 molekül gliserol ile 3 molekül yağ asidinin ester bağlarıyla birleşmesi sonucunda 1 molekül nötral yağ ve 3 molekül su açığa çıkar. '3 molekül su harcanır' ifadesi yanlıştır, su açığa çıkar. Sonuç: E şıkkı.

Amino asitlerin yapısında ortak olarak bulunan amino grubu, karboksil grubu ve merkezdeki karbon ile hidrojen atomunun yanı sıra çeşitliliği sağlayan kısım radikal gruptur (R grubu). Sonuç: A şıkkı.

Bileşik enzimlerin yardımcı kısmı organik kökenliyse koenzim (vitamin türevi), inorganik kökenliyse kofaktör (mineral) adını alır ve enzimin çalışmasını sağlar. Sonuç: B şıkkı.

Optimum sıcaklığın üzerine çıkıldığında enzimlerin protein yapısı (üç boyutlu yapıları) yüksek ısı nedeniyle bozulur (denatüre olur) ve substratı tanıyamaz hale gelir. Sonuç: D şıkkı.

Vitaminler organik bileşiklerdir, düzenleyicidirler, koenzim olarak görev yaparlar ve sindirilmeden hücre zarından geçebilirler. Ancak vitaminler hücresel solunumda enerji verici olarak kullanılmazlar. Sonuç: C şıkkı.

DNA nükleotidinde deoksiriboz şekeri, fosfat ve organik baz (adenin, guanin, sitozin, timin) bulunur. Riboz şekeri ise RNA molekülünün yapısında yer alır, DNA'da bulunmaz. Sonuç: E şıkkı.

Disakkaritler iki monosakkaritin glikozit bağıyla birleşmesi sırasında su açığa çıkaran (dehidrasyon) moleküllerdir. Hepsinde ortak olarak su açığa çıkar. Sonuç: B şıkkı.

Mineraller inorganik bileşiklerdir, düzenleyicidirler, kemik ve dişlerin yapısına katılırlar, enzimlerin kofaktörü olurlar. Ancak mineraller canlılar tarafından sentezlenemez, dışarıdan hazır alınır; 'hücrede sentezlenebilirler' ifadesi yanlıştır. Sonuç: A şıkkı.

ATP'nin yapısında adenin, riboz ve üç fosfat bulunur. ATP hidroliz edildiğinde enerji açığa çıkar (endergonik olaylara enerji sağlar), sentezlendiğinde ise enerji harcanır (fosforilasyon). Sonuç: C şıkkı.

Enzimler tepkimeyi başlatmazlar, başlamış bir tepkimenin hızını artırırlar. Tepkime sonucunda harcanmadan çıktıkları için tekrar tekrar kullanılabilirler. Sonuç: D şıkkı.

Nişasta ve glikojen depo polisakkaritleri iken selüloz ve kitin yapısal polisakkaritleridir. Hepsი glikoz monomerlerinin glikozit bağlarıyla bağlanmasıyla oluşur. Sonuç: B şıkkı.

İnhibitörler enzimin etkinliğini yavaşlatan veya durdıran maddelerdir. Aktif bölgeye bağlanarak veya enzimin şeklini değiştirerek çalışmasını engellerler. Sonuç: E şıkkı.

Proteinlerin uzaydaki üç boyutlu yapısının bozularak biyolojik işlevini yitirmesine denatürasyon denir. Sonuç: A şıkkı.

Steroitler lipit sınıfında yer alır, hücre zarının akışkanlığını düzenleyen kolesterolün ve eşeysel hormonların öncül maddesidir. Sonuç: C şıkkı.

Yeterli enzim varken substrat artırılırsa reaksiyon hızı önce artar, ancak tüm enzimler substratla doygunluk noktasına ulaştıktan sonra reaksiyon hızı sabit kalır. Sonuç: D şıkkı.

Tüm RNA çeşitleri DNA üzerindeki gen bölgesine göre çekirdekte (veya prokaryotlarda sitoplazmada) sentezlenir. Hepsi tek zincirlidir ve yapılarında adenin, urasil, guanin, sitozin bazları ile riboz şekeri bulunur. Sonuç: B şıkkı.

Organik bileşenlerin yapısında karbon (C) ve hidrojen (H) atomları birlikte bulunur, inorganik bileşenlerde ise genellikle bu kural aranmaz (su, mineraller vb. inorganiktir). Sonuç: A şıkkı.

Metabolik yollarda son ürünün birikerek ilk enzimi durdurması geri bildirim (feedback) inhibisyonu olarak adlandırılır. Sonuç: E şıkkı.